Hərbi post

Hərbi post müəyyən ərazinin, obyektin, mövqenin və ya digər mühüm sahənin mühafizəsi və müdafiəsi üçün hərbi qulluqçunun xidmət apardığı yer və ya sahədir. Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Qarnizon və qarovul xidmətləri nizamnaməsində postların mühafizəsi, saatdarların vəzifələri, postların yerləşmə sxemi və qarovul xidmətinin təşkili ilə bağlı qaydalar müəyyən edilir.

Hərbi post nədir?

Hərbi post qarovul xidmətinin təşkil olunduğu əsas xidmət sahələrindən biridir. Postda hərbi qulluqçu ona həvalə edilmiş obyekti və ya ərazini müəyyən edilmiş qaydalar əsasında mühafizə edir.

Postun yerləşdiyi yer və mühafizə edilən obyekt onun təyinatından asılı olaraq dəyişə bilər. Hərbi hissənin ərazisi, anbar, silah və sursat saxlanılan sahə, texnika parkı və digər mühüm obyektlər mühafizə olunan sahələr sırasında ola bilər.

Saatdar kimdir?

Postda bilavasitə mühafizə və müdafiə tapşırığını yerinə yetirən hərbi qulluqçu saatdar adlanır.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Qarnizon və qarovul xidmətləri nizamnaməsinə əsasən, saatdar öz postunu sayıq mühafizə və mətanətlə müdafiə etməli, xidmət zamanı fikrini yayındırmamalı və müəyyən edilmiş qaydalara riayət etməlidir.

Saatdar dəyişdirilməyincə və ya postdan çıxarılmayınca postunu özbaşına tərk edə bilməz.

Hərbi postun əsas vəzifəsi

Hərbi postun əsas məqsədi mühafizə olunan obyektin təhlükəsizliyini təmin etməkdir.

Postun konkret xüsusiyyətlərindən asılı olaraq saatdar ərazini müşahidə edə, girişləri və hasarları yoxlaya, siqnalizasiya vasitələrinin vəziyyətinə nəzarət edə və icazəsiz şəxslərin müəyyən edilmiş mühafizə zonasına daxil olmasının qarşısını ala bilər.

Saatdarın konkret vəzifələri bütün postlarda eyni olmaya bilər. Onlar mühafizə olunan obyektin xüsusiyyətinə və xidmət şəraitinə uyğun müəyyən edilir.

Postlar tabeli

Hərbi postda xidmətin təşkilində mühüm sənədlərdən biri postlar tabelidir.

Bu sənəddə postların nömrələri, mühafizə olunan obyektlər və saatdarların xüsusi vəzifələri göstərilir. Həmçinin konkret post üçün mühafizə və müdafiə şəraitinə uyğun fəaliyyət qaydaları müəyyən edilə bilər.

Postlar tabeli hərbi qulluqçunun konkret xidmət yerində hansı vəzifələri yerinə yetirməli olduğunu müəyyənləşdirən əsas sənədlərdən biridir.

Postların yerləşmə sxemi

Hərbi hissədə postların yerləşməsi əvvəlcədən müəyyən edilmiş sxem əsasında təşkil edilir.

Postların yerləşmə sxemi mühafizə edilən obyektlərin və postların mövqelərini göstərir. Qarovul xidmətinin təşkili zamanı bu sxem postlar tabeli və qarovul rəisi üçün hazırlanmış təlimatla birlikdə istifadə olunur.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Qarnizon və qarovul xidmətləri nizamnaməsinə görə postların yerləşmə sxemi, postlar tabeli və qarovul rəisi üçün təlimat müvafiq qaydada təsdiq edilir.

Hərbi postda növbə

Postların fasiləsiz mühafizəsi üçün saatdarların növbəli xidməti təşkil edilə bilər.

Nizamnamədə sutka ərzində mühafizə olunan postlar üçün üçnövbəli, yalnız gecə və ya müəyyən vaxt intervalında mühafizə edilən postlar üçün isə iki növbəli saatdarların təyin edilməsi nəzərdə tutulur.

Növbələrin dəyişdirilməsi müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir. Yeni saatdar postu qəbul edərkən mühafizə üçün ona həvalə edilən obyektlərin mövcudluğunu və vəziyyətini yoxlamalıdır.

Qarovul və hərbi post arasındakı fərq

“Qarovul” və “post” bir-biri ilə əlaqəli olsa da, eyni anlayış deyil.

Qarovul müəyyən obyektlərin mühafizəsi və müdafiəsi üçün təyin edilən silahlı bölmə və ya şəxsi heyətdir. Post isə saatdarın öz vəzifəsini yerinə yetirdiyi konkret mühafizə sahəsidir.

Bir qarovul eyni zamanda bir neçə postun mühafizəsini təşkil edə bilər. Postların sayı və yerləşməsi mühafizə olunan obyektlərin xüsusiyyətlərinə uyğun müəyyən edilir.

Postun qəbulu və təhvil verilməsi

Növbə dəyişərkən post sadəcə bir hərbi qulluqçudan digərinə ötürülmür. Yeni saatdar müvafiq qaydada postu qəbul edir.

Postun qəbul edilməsi zamanı mühafizə olunan obyektlərin vəziyyəti və mövcudluğu yoxlanılır. Hər hansı nasazlıq aşkar edilərsə, bu barədə müəyyən edilmiş qaydada məlumat verilir.

Bu prosedur növbələrin dəyişməsi zamanı mühafizədə boşluğun yaranmamasına xidmət edir.

Postda müşahidə

Müşahidə hərbi post xidmətinin əsas elementlərindən biridir.

Saatdar müəyyən edilmiş marşrut üzrə hərəkət edə, postun yaxınlığındakı girişləri və hasarları nəzərdən keçirə və mövcud siqnalizasiya vasitələrinin sazlığını yoxlaya bilər.

Bəzi postlarda müşahidə qüllələrindən istifadə oluna bilər. Qüllədən müşahidəyə icazə verilən vaxt və digər xüsusi şərtlər konkret postun sənədlərində müəyyənləşdirilir.

Posta giriş və buraxılış

Mühafizə olunan hərbi obyektlərdə giriş sərbəst olmur. Postun xüsusiyyətindən asılı olaraq şəxslərin müəyyən edilmiş sərhədə yaxınlaşması və obyektə buraxılması xüsusi qaydalarla tənzimlənir.

Xüsusi əhəmiyyətli obyektlər, anbarlar, arsenallar və texniki ərazilər üçün ayrıca buraxılış prosedurları tətbiq edilə bilər.

Saatdar yalnız ona verilmiş səlahiyyət və təlimatlar çərçivəsində fəaliyyət göstərir.

Hərbi postda fövqəladə vəziyyət

Post xidmətinin təşkili yalnız adi şərait üçün nəzərdə tutulmur. Mühafizə olunan obyektə təhlükə yarandıqda, yanğın və ya digər fövqəladə vəziyyət baş verdikdə şəxsi heyətin hərəkət qaydaları əvvəlcədən müəyyən edilir.

Postlar tabelində və qarovul rəisi üçün təlimatlarda basqın, yanğın və digər xüsusi hallarda görüləcək tədbirlər nəzərdə tutula bilər.

Bu yanaşma hadisə baş verdiyi anda şəxsi heyətin əvvəlcədən müəyyən edilmiş qaydalar əsasında fəaliyyət göstərməsinə imkan verir.

Hərbi postun mühafizədə rolu

Hərbi post hərbi obyektlərin fiziki mühafizə sisteminin mühüm elementidir. Onun effektiv fəaliyyəti saatdarın hazırlığından, xidmət intizamından, postların düzgün yerləşdirilməsindən, rabitə və xəbərdarlıq imkanlarından, eləcə də qarovul xidmətinin düzgün təşkilindən asılıdır.

Postda xidmət sadəcə müəyyən ərazidə dayanmaq deyil. Bu, konkret vəzifələr, məsuliyyət, müşahidə, mühafizə və müəyyən edilmiş hallarda müdafiə tədbirlərini əhatə edən hərbi xidmət fəaliyyətidir.