İkinci dünya müharibəsi

Azərbaycan müharibədə həm cəbhədə, həm də arxa cəbhədə misilsiz rol oynamışdır. Bu dövrü iki əsas istiqamətdə qiymətləndirmək olar: 1. Bakı Nefti — Müharibənin Yanacağı Bakı müharibə zamanı SSRİ-nin neft ehtiyacının 70%-dən çoxunu, sürtkü yağlarının isə 90%-ni təmin edirdi. Bakı nefti olmasaydı, motorların müharibəsində qələbə qazanmaq qeyri-mümkün olardı. Hitler məhz bu səbəbdən Qafqaza və Bakıya sahib olmağı müharibənin əsas strateji məqsədi seçmişdi ("Edelveys" planı). 2. İnsan Resursları və Qəhrəmanlıq Azərbaycandan cəbhəyə 600 mindən çox insan yollanmışdır (onların təxminən yarısı geri qayıtmamışdır). 128 nəfər azərbaycanlı "Sovet İttifaqı Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür (məsələn: Həzi Aslanov, Mehdi Hüseynzadə, İsrafil Məmmədov və s.). Azərbaycanlılardan ibarət bir neçə milli diviziya (416-cı Taqanroq, 223-cü Belqrad və s.) yaradılmış və onlar Berlində Reyxstaqın alınmasında iştirak etmişlər. Müharibənin Nəticələri və Yeni Dünya Nizamı Müharibə 1945-ci ilin sentyabrında Yaponiyanın təslim olması ilə başa çatdı. Əsas nəticələr: Faşizmin məhvi: Almaniya və onun müttəfiqləri məğlub edildi, nasist ideologiyasına son qoyuldu. BMT-nin yaradılması: Gələcək müharibələrin qarşısını almaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatı təsis edildi. Soyuq Müharibə: Müharibədən sonra dünya iki qütbə — ABŞ və SSRİ-nin rəhbərlik etdiyi düşərgələrə bölündü. İnsan itkiləri: Müharibə zamanı ümumilikdə 60 milyondan çox insan həlak oldu.