İlmə xanım

İlmə xanım (İlmə Aşurbəyova) Azərbaycanın tanınmış zadəgan və neft sahibkarları nəsli olan Aşurbəyovlar ailəsinin nümayəndəsidir. Onun adı həm ailənin zəngin tarixi irsi, həm də Bakının ictimai-mədəni həyatı ilə bağlıdır. 1. Nəsil Şəcərəsi və Tarixi Əhəmiyyəti İlmə xanım Bakının iqtisadi və memarlıq simasının formalaşmasında müstəsna xidmətləri olan bir ailə mühitində boya-başa çatmışdır: Aşurbəyovlar Nəsli: Bu nəsil XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Bakının neft sənayesinin inkişafında aparıcı rol oynamışdır. Mənəvi İrs: Ailənin digər görkəmli nümayəndələri olan Nabat xanım Aşurbəyova (Təzəpir məscidinin banisi) və Əjdər bəy Aşurbəyov (Əjdərbəy məscidinin banisi) kimi şəxsiyyətlər Azərbaycanın dini və xeyriyyəçilik tarixində silinməz iz qoyublar. Zadəganlıq Ənənələri: İlmə xanım bu nəslin daşıyıcısı kimi Bakının bəy və zadəgan təbəqəsinin mənəvi dəyərlərini təmsil etmişdir. 2. Neft Bumu və Bakı Mühiti İlmə xanımın mənsub olduğu ailənin fəaliyyəti Bakının "qara qızıl" mərkəzinə çevrildiyi dövrlə sıx bağlıdır: İqtisadi Güc: Bibiheybət və digər ərazilərdəki neft mədənləri Aşurbəyovlar ailəsinə böyük imkanlar qazandırmış, bu da onların xeyriyyəçilik və maarifçilik fəaliyyətinə yol açmışdır. Mədəniyyət və Etika: O dövrün xanımları, o cümlədən İlmə xanım yüksək təhsil almış, milli geyimləri və kübar davranışları ilə cəmiyyətdə xüsusi nüfuz sahibi olmuşlar. Bu dövrün geyim və davranış etikası bu gün də Folklor İnstitutu kimi müəssisələr tərəfindən araşdırılır. 3. Sosial və Xeyriyyəçilik Fəaliyyəti Aşurbəyovlar ailəsinin qadın nümayəndələri hər zaman ictimai işlərdə aktiv olmuşlar: Qadın Təhsili: O dövrün zadəgan xanımları Azərbaycanda qadınların təhsil alması və maariflənməsi layihələrinə dəstək verirdilər. Şəhər Mədəniyyəti: Onların yaşadığı mülklər, xüsusilə İçərişəhər və ətrafındakı binalar Bakının memarlıq inciləri hesab olunur. Yaddaşın Qorunması: İlmə xanım və digər ailə üzvləri haqqında arxiv materiallarının hazırlanmasında və onların xatirəsinin yaşadılmasında müasir çap kəsim sahəsi və dizayn standartlarından istifadə olunaraq kitablar və kataloqlar çap edilir. 4. Müasir Baxış və Bərpa Aşurbəyovlar ailəsinə məxsus tarixi abidələr və mülklər bu gün dövlət səviyyəsində qorunur: Restavrasiya: Bu ailə tərəfindən inşa etdirilmiş məscidlər və binalar peşəkar təmirxana və bərpa mütəxəssisləri tərəfindən mütəmadi olaraq yenilənir. Beynəlxalq Tanıtım: Azərbaycanın bu zəngin tarixi irsi Qlobal Bakı Forumu kimi platformalarda ölkənin multikulturalizm və tarixi davamlılıq nümunəsi kimi təqdim edilir.