#infeksionist
İnfeksionist
İnfeksionist infeksion xəstəliklərin diaqnostikası, müalicəsi və profilaktikası ilə məşğul olan həkimdir. Onun fəaliyyət sahəsinə bakteriya, virus, göbələk və parazitlərin törətdiyi xəstəliklər daxildir. Bu infeksiyalar tənəffüs yollarına, həzm sisteminə, qaraciyərə, sinir sisteminə, dəriyə və digər orqanlara təsir göstərə bilər.
İnfeksionistin işi xəstəliyin mümkün törədicisini müəyyənləşdirmək, ağırlıq dərəcəsini qiymətləndirmək və uyğun müalicə planı hazırlamaqdır. İnfeksiyanın başqalarına ötürülmə ehtimalı olduqda həkim qorunma tədbirlərini də izah edir. Bununla belə, bütün infeksion xəstəliklər insandan insana keçmir.
Hansı xəstəlikləri müalicə edir?
İnfeksionist virus hepatitləri, bağırsaq infeksiyaları, brusellyoz, infeksion mononukleoz, HİV infeksiyası və digər infeksion xəstəliklərin müayinə və müalicəsində iştirak edir. Mürəkkəb, təkrarlanan və ya ilkin müalicəyə cavab verməyən infeksiyalar da bu mütəxəssisin qiymətləndirməsini tələb edə bilər.
İmmuniteti zəifləmiş insanlarda yaranan infeksiyalar xüsusi diqqət tələb edir. Orqan transplantasiyasından sonra, onkoloji müalicə zamanı və immunitetə təsir edən dərmanlar qəbul edilərkən infeksionist digər ixtisas həkimləri ilə birlikdə çalışa bilər.
Xəstəxanadaxili infeksiyalar və antibiotiklərə davamlı bakteriyaların törətdiyi xəstəliklər də onun fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Bəzi hallarda infeksionist xarici səfərdən sonra yaranan qızdırma və digər şikayətlərin səbəbini araşdırır.
İnfeksionistə nə vaxt müraciət edilir?
Səbəbi aydın olmayan və davam edən qızdırma, təkrarlanan infeksiyalar, uzun sürən ishal, sarılıq və limfa düyünlərinin böyüməsi zamanı infeksionistin konsultasiyası lazım ola bilər. Bu əlamətlər yalnız infeksiyalara xas deyil, buna görə ilkin müayinədən sonra başqa mütəxəssisə yönləndirmə də mümkündür.
Gənə dişləməsi, yoluxmuş şəxslə təmas və ya səfərdən sonra yaranan şikayətlər barədə həkimə məlumat verilməlidir. Müraciətin vaxtı təmasın növündən və simptomlardan asılıdır.
Yüksək qızdırma ilə yanaşı şüur bulanıqlığı, nəfəs darlığı, güclü baş ağrısı və boyun sərtliyi kimi əlamətlər olduqda planlı qəbulu gözləmədən təcili tibbi yardım alınmalıdır.
Müayinə və diaqnostika
Qəbul zamanı həkim şikayətlərin başlanma vaxtını, əvvəlki xəstəlikləri, qəbul edilən dərmanları, peyvənd tarixçəsini, səfərləri və mümkün yoluxma mənbələri ilə təması öyrənir.
Ehtiyac olduqda qan, sidik və nəcis analizləri, mikrobioloji əkilmə, seroloji müayinələr və polimeraza zəncirvari reaksiyası — PZR testi təyin edilir. Bəzən görüntüləmə müayinələri də lazım olur. Bütün pasiyentlər üçün eyni analiz paketi tətbiq edilmir; müayinələr klinik vəziyyətə uyğun seçilir.
Müalicə və profilaktika
Müalicə xəstəliyin səbəbindən asılıdır. Bakterial infeksiyalarda antibiotiklər, müəyyən virus infeksiyalarında virusəleyhinə, göbələk və parazit xəstəliklərində isə müvafiq preparatlar istifadə oluna bilər. Antibiotiklər viruslara təsir etmir və hər qızdırma zamanı təyin olunmur.
İnfeksionist dərmanın seçimini, dozasını və müalicə müddətini fərdi qaydada müəyyənləşdirir. Özbaşına antibiotik qəbulu yan təsirlərə və antibiotiklərə davamlılığın yaranmasına səbəb ola bilər.
Profilaktikada peyvəndləmə, əl gigiyenası, təhlükəsiz qida və su, həmçinin yoluxma yoluna uyğun qorunma tədbirləri əhəmiyyət daşıyır. Həkim zərurət olduqda xəstə ilə təmasda olan şəxslərə müayinə və təmasdan sonrakı profilaktika barədə tövsiyələr verir.