İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyi (İZİA)

İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyi Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən publik hüquqi şəxsdir. Agentlik sənaye parklarının, sənaye məhəllələrinin və aqroparkların idarə olunması, onların inkişaf etdirilməsi, investorlar üçün əlverişli fəaliyyət mühitinin yaradılması və sənaye istehsalının genişləndirilməsi istiqamətlərində fəaliyyət göstərir. İZİA ölkədə sənaye zonalarının vahid idarəetmə prinsipləri əsasında inkişaf etdirilməsində əsas dövlət qurumlarından biridir.

Yaradılması və əsas missiyası

İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyi 22 yanvar 2021-ci ildə “Sumqayıt Sənaye Parkı” MMC-nin bazasında yaradılıb. Agentliyin Nizamnaməsi 21 dekabr 2021-ci ildə təsdiq edilib.

Agentliyin əsas missiyası sənaye zonalarında yüksək rəqabətqabiliyyətli istehsalın inkişafı üçün əlverişli və dayanıqlı mühit formalaşdırmaqdır. Bu məqsədlə sənaye zonalarının infrastrukturu inkişaf etdirilir, investorların fəaliyyətinə dəstək göstərilir və yeni istehsal layihələrinin reallaşdırılması təşviq olunur.

Agentlik həmçinin yeni iqtisadi zonaların yaradılması ilə bağlı təkliflərin hazırlanmasında və dövlət dəstəyi mexanizmlərinin tətbiqində iştirak edir.

Sənaye parkları və sənaye məhəllələri

İZİA-nın idarəçiliyinə sənaye parkları, sənaye məhəllələri, özəl sənaye məhəllələri və Yevlax Pilot Aqroparkı daxildir. 2026-cı ildə Agentlik 9 sənaye parkını, 3 sənaye məhəlləsini və 2 özəl sənaye məhəlləsini idarə edir.

Sumqayıt, Pirallahı, Mingəçevir, Ağdam və digər sənaye parkları müxtəlif istehsal sahələrinin inkişaf etdirilməsi üçün yaradılıb. Bu zonalarda kimya, əczaçılıq, tekstil, tikinti materialları, maşınqayırma və digər sənaye sahələri üzrə layihələr həyata keçirilir.

2026-cı ildə Naxçıvan Sənaye Parkının da təməli qoyulub və regionun sənaye potensialının artırılması istiqamətində yeni mərhələ başlanıb.

İnvestorlar üçün güzəştlər və infrastruktur

Sənaye parklarının rezidentləri dövlət tərəfindən yaradılmış mühəndis-kommunikasiya infrastrukturu ilə təmin olunan ərazilərdə fəaliyyət göstərirlər. Elektrik enerjisi, qaz, su, avtomobil yolları, rabitə və digər əsas infrastruktur xidmətləri investorların istehsal fəaliyyətinin təşkili üçün mühüm üstünlüklər yaradır.

Sənaye parklarının rezidentləri qeydiyyata alındıqları tarixdən etibarən müəyyən müddət ərzində mənfəət, əmlak və torpaq vergilərindən azad edilirlər. İstehsal məqsədilə idxal olunan texnika, texnoloji avadanlıqlar və qurğular üçün də əlavə dəyər vergisi və gömrük rüsumları üzrə güzəştlər tətbiq olunur.

“Bir pəncərə” prinsipi, logistika imkanları və kadr hazırlığı mexanizmləri də investorların fəaliyyətinin asanlaşdırılmasına xidmət edir.

Sənayenin inkişafında rolu

İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyi Azərbaycanda qeyri-neft sənayesinin inkişafı, yerli istehsalın genişləndirilməsi, ixrac potensialının artırılması və yeni iş yerlərinin yaradılması baxımından mühüm rol oynayır.

Agentlik sənaye zonalarına yeni investorların cəlb olunması, rezident layihələrinin həyata keçirilməsi və sənaye müəssisələrinin fəaliyyətinin koordinasiyası istiqamətlərində işləyir.

Sənaye parkları və məhəllələrinin genişləndirilməsi regionlarda iqtisadi fəallığın artırılmasına, yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına və ölkənin sənaye potensialının gücləndirilməsinə xidmət edir.