İşçi etalon areometr

Sıxlıq Ölçmələrinin Vahidliyində İşçi Etalon Areometrlərin Rolu Sənayenin müxtəlif sahələrində — xüsusilə neft-kimya, əczaçılıq, qida və laboratoriya sınaqlarında mayelərin sıxlığının və konsentrasiyasının ali dəqiqliklə müəyyən edilməsi texnoloji proseslərin düzgünlüyünü təmin edən mühüm amildir. Mayelərin sıxlığını ölçmək üçün istifadə olunan ən geniş yayılmış və etibarlı cihazlardan biri areometrlərdir. Lakin ümumi təyinatlı laboratoriya areometrlərinin göstəricilərinin hüquqi və texniki cəhətdən dürüst olmasını təmin etmək üçün onlardan daha yüksək dəqiqlik sinfinə malik etalon cihazlara ehtiyac duyulur. Bu məqsədlə metroloji zəncirdə və kalibrləmə laboratoriyalarında dövlət ilkin etalonları ilə adi işçi ölçü vasitələri arasında əlaqəni yaradan cihazlar işçi etalon areometrlər adlanır. İşçi etalon areometr, xüsusi şüşədən hazırlanmış, alt hissəsində ağırlıq (qırma və ya xüsusi ballast material) yerləşdirilmiş və gövdəsində ali dəqiqlikli şkala olan metroloji bir cihazdır. Bu cihazların əsas təyinatı, sənayedə və laboratoriyalarda gündəlik olaraq istifadə edilən adi işçi areometrlərin (məsələn, neft məhsulları üçün ANT-1, ANT-2 və ya spirtmetrlər) yoxlanılması (kalibrlənməsi) və onların rəsmi xəta hədlərinin müəyyən edilməsidir. İşçi etalon areometrlər dövlət metroloji nəzarət orqanları tərəfindən təsdiq olunmuş yüksək dəqiqlik dərəcəsinə (adətən 1-ci və ya 2-ci dərəcəli etalon statusuna) malik olurlar və onların göstəricilərinin yolverilən xətası minimum səviyyədə tənzimlənir. Bu etalon cihazların istismarı və saxlanılması rəsmi metroloji təlimatlara və standartlara (məsələn, ISO və ya müvafiq milli dövlət standartları) ciddi şəkildə uyğun olmalıdır. Mayelərin sıxlığı temperaturdan birbaşa asılı olduğu üçün etalon areometrlərlə ölçmə aparılan zaman mühitin və mayenin temperaturu xüsusi termostatlar vasitəsilə sabit saxlanılır (adətən rəsmi olaraq 20 °C standart temperatur əsas götürülür). Hər bir işçi etalon areometr rəsmi metroloji akkreditasiyaya malik laboratoriyalarda dövri olaraq yoxlamadan keçməli və qüvvədə olan kalibrləmə sertifikatı ilə təmin edilməlidir. Bu sertifikatda cihazın fərdi düzəliş əmsalları qeyd olunur ki, bu da sonrakı laboratoriya sınaqlarında xətanı sıfıra endirməyə imkan verir. Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, işçi etalon areometrlər sıxlıq ölçmələrinin vahidliyini və izlənilməsini təmin edən görünməz metroloji sütunlardan biridir. İstehsalatda buraxılan məhsulların keyfiyyətinə tam əmin olmaq, ticarət-kommersiya əməliyyatlarında (məsələn, yanacaq və kimyəvi maddələrin uçotunda) dəqiqliyi qorumaq üçün bu cihazların rəsmi təlimatlara uyğun tətbiqi qanunvericiliyin tələbidir. Ölkənin metroloji bazasında işçi etalon areometrlərin düzgün istismarı, sənaye və elmi-tədqiqat laboratoriyalarının beynəlxalq standartlar səviyyəsində işləməsinin əsas zəmanətidir.