Kaspi qəzeti

“Kaspi” qəzeti Azərbaycan mətbuat tarixinin ən qədim və uzunömürlü nəşrlərindən biridir. Qəzetin ilk nömrəsi 1881-ci ildə Bakıda rus dilində çap olunub. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində “Kaspi” ictimai, siyasi, iqtisadi və mədəni məsələlərin müzakirə edildiyi mühüm mətbuat platformalarından biri olub. Tarixi nəşrin fəaliyyəti 1919-cu ildə dayandırılıb, müasir “Kaspi” qəzetinin nəşri isə 1999-cu ildə bərpa edilib.

Kaspi qəzetinin yaranma tarixi
“Kaspi” 1881-ci ildə Bakıda nəşrə başlayıb və ilk redaktoru Viktor Kuzmin olub. İlk dövrdə qəzet həftədə bir neçə dəfə buraxılıb, 1884-cü ildən isə gündəlik nəşrə keçib. 1881–1919-cu illəri əhatə edən tarixi mərhələdə qəzetin 10 mindən çox nömrəsi çap olunub. Nəşr əsasən rus dilində fəaliyyət göstərsə də, Azərbaycan ziyalılarının ictimai fikirlərinin ifadə olunduğu mühüm mətbuat orqanlarından birinə çevrilib.

Hacı Zeynalabdin Tağıyev və Kaspi
“Kaspi” qəzetinin tarixində Hacı Zeynalabdin Tağıyevin xüsusi yeri var. 1897-ci ildə Tağıyev qəzeti aldıqdan sonra nəşrin rəhbərliyində və fəaliyyət istiqamətlərində mühüm dəyişikliklər baş verib. Əlimərdan bəy Topçubaşov qəzetin baş redaktoru olub və onun ətrafında dövrün bir sıra görkəmli Azərbaycan ziyalıları toplaşıb. Bu mərhələ “Kaspi”nin Azərbaycan ictimai və maarifçilik fikrinin əsas mətbuat platformalarından birinə çevrildiyi dövr kimi xarakterizə olunur.

Azərbaycan ziyalıları və Kaspi qəzeti
“Kaspi”nin səhifələrində Həsən bəy Zərdabi, Məhəmməd ağa Şahtaxtinski, Əhməd bəy Ağaoğlu, Əli bəy Hüseynzadə, Ceyhun Hacıbəyli və Nəriman Nərimanov kimi tanınmış ziyalıların yazıları dərc olunub. Xüsusilə Həsən bəy Zərdabinin qəzetlə əməkdaşlığı geniş olub. “Kaspi” həmin dövrdə maarifçilik, təhsil, ədəbiyyat, mədəniyyət və ictimai məsələlərin müzakirə edildiyi mətbuat mühitinin formalaşmasında iştirak edib.

1918-ci il hadisələri və nəşrin dayanması
1918-ci ilin mart hadisələri zamanı “Kaspi” qəzetinin Bakıda yerləşən mətbəəsi dağıdılıb və nəşr prosesində fasilə yaranıb. Qəzet sonradan fəaliyyətini davam etdirsə də, 1919-cu ildə tarixi nəşr dövrü başa çatıb. 1881–1919-cu illəri əhatə edən qəzet arxivi həmin dövrün Bakı və Azərbaycan ictimai həyatının, iqtisadiyyatının, mədəniyyətinin və mətbuat tarixinin öyrənilməsi üçün mühüm mənbələrdən biridir.

Kaspi qəzetinin fəaliyyətinin bərpası
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra “Kaspi” qəzetinin fəaliyyəti 6 mart 1999-cu ildə yenidən bərpa olunub. Müasir nəşr əvvəlcə Azərbaycan dilində həftəlik, daha sonra gündəlik formatda çap edilib. Sonrakı dövrdə qəzetin rusdilli “Kaspiy” versiyası da nəşr olunub. Beləliklə, “Kaspi” adı XIX, XX və XXI əsrlərin Azərbaycan mətbuat tarixini birləşdirən media brendlərindən birinə çevrilib.

Kaspi qəzetinin müasir fəaliyyəti
“Kaspi” və rusdilli “Kaspiy” 2021-ci ildən Global Media Group-un tərkibində fəaliyyət göstərir. 2026-cı ildə qəzet yaranmasının 145 illiyini qeyd edib. Müasir “Kaspi”də siyasi, iqtisadi, sosial, mədəniyyət və idman mövzularında materiallar dərc olunur. Qəzetin məzmunu çap nəşri ilə yanaşı Kaspi.az rəqəmsal platformasında da təqdim edilir.

Kaspi qəzetinin tarixi arxivi
Qəzetin XIX və XX əsrin əvvəllərinə aid nömrələrinin rəqəmsal arxivi də mövcuddur. Arxivdə 1881-ci ildən başlayaraq müxtəlif illərə aid “Kaspi” buraxılışları ilə tanış olmaq mümkündür. Bu materiallar Azərbaycan mətbuat tarixinin, Bakının inkişafının və həmin dövrün ictimai-mədəni proseslərinin araşdırılması baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır.