Kateqoriyalar
Sırala

#kaytsörfinq

Kaytsörfinq

Kaytsörfinq küləyin gücü ilə hərəkət edən uçurtmadan istifadə etməklə lövhə üzərində suda sürüşməyə əsaslanan idman növüdür. İdmançı havadakı uçurtmanı idarə edərək hərəkət istiqamətini və sürətini tənzimləyir, müxtəlif manevrlər və sıçrayışlar yerinə yetirir. Kaytbordinq adı ilə də tanınan bu fəaliyyət həm istirahət, həm də peşəkar yarış formasında yayılıb. Onun əsas xüsusiyyəti uçurtmanın yaratdığı dartı qüvvəsi ilə lövhənin su üzərində hərəkətinin əlaqələndirilməsidir.

Hərəkət və idarəetmə prinsipi

Kaytsörfinqdə uçurtma ilə lövhə bir-birinə birbaşa bağlanmır: onların əlaqəsini idmançı təmin edir. Uçurtmanın dartı qüvvəsi bədənə taxılan xüsusi kəmər sistemi vasitəsilə ötürülür. İdmançı idarəetmə çubuğundan istifadə edərək uçurtmanın mövqeyini dəyişir, lövhə üzərində tarazlığını və hərəkət istiqamətini qoruyur. Bu səbəbdən texniki hazırlıq yalnız lövhədə dayanmağı deyil, küləyi və uçurtmanın davranışını anlamağı da əhatə edir.

Əsas avadanlıq

İdmançının əsas təchizatına uçurtma, idarəetmə çubuğu, birləşdirici xətlər, bədən kəməri və lövhə daxildir. Təhlükəsizlik üçün sürətli ayırma sistemi, uyğun üzmə vasitəsi və dəbilqə mühüm yer tutur. Suyun temperaturuna uyğun qoruyucu geyim də istifadə edilir. Avadanlığın seçimi idmançının hazırlıq səviyyəsinə, külək şəraitinə və məşğul olduğu istiqamətə uyğunlaşdırılır. Təhlükəsizlik mexanizmlərinin işləmə qaydası ilkin təlimin ayrılmaz hissəsidir.

Lövhələrin növləri

Kaytsörfinqdə müxtəlif quruluşlu lövhələrdən istifadə olunur. İki istiqamətdə hərəkət etməyə uyğun simmetrik lövhələr sərbəst üslubda geniş tətbiq edilir. Dalğa üzərində sürüşmək üçün sörf lövhələri seçilir. Sualtı qanadla təchiz olunmuş hidrofoil lövhələr isə sürət artdıqca su səthindən yuxarı qalxır. Bu quruluş həm sürət yarışlarında, həm də ayrıca akrobatik proqramlarda istifadə olunur.

Yarış istiqamətləri

Sərbəst üslub yarışlarında idmançılar havada texniki hərəkətlər, fırlanmalar və müxtəlif kombinasiyalar yerinə yetirirlər. Hakimlər hərəkətlərin çətinliyini, icra keyfiyyətini və suya enişin səlisliyini qiymətləndirirlər. Yüksək sıçrayış istiqamətində hündürlük, amplituda və texniki mürəkkəblik ön plana çıxır. Dalğa proqramında isə idmançının dalğadan istifadə bacarığı və sörf lövhəsini idarə etməsi əsasdır. Bunlardan fərqli olaraq, marşrut yarışlarında iştirakçılar müəyyən edilmiş məsafəni daha tez başa vurmağa çalışırlar.

Olimpiya proqramında yeri

Kaytbordinq Parisdə keçirilən 2024-cü il Yay Olimpiya Oyunlarında ilk dəfə böyüklərin Olimpiya proqramına daxil edilib. Marseldə təşkil olunan yarışlarda kişilər və qadınlar “Formula Kite” sinfində mübarizə aparıblar. Bu sinifdə sualtı qanadlı lövhələr və xüsusi yarış uçurtmaları istifadə olunur. Olimpiya yarışı akrobatik hərəkətlərin qiymətləndirilməsinə deyil, su üzərində sürət və taktiki mübarizəyə əsaslanır.

Təlim və təhlükəsizlik

Başlanğıc hazırlıq ixtisaslı təlimatçının nəzarəti altında aparılmalıdır. Təlimdə küləyin istiqamətinin qiymətləndirilməsi, uçurtmanın idarə olunması, suda lövhənin geri götürülməsi və özünüxilasetmə bacarıqları öyrədilir. Məşq sahəsinin sıxlığı, sahildəki maneələr və hava şəraiti təhlükəsizliyə birbaşa təsir göstərir. Güclü külək avtomatik olaraq münasib məşq şəraiti demək deyil; şərait iştirakçının bacarıqlarına uyğun olmalıdır.

Azərbaycanda kaytsörfinq

Azərbaycanda kaytsörfinq üçün tanınan məkanlardan biri Xızı rayonunun Şorabad sahilidir. Burada Xəzər dənizi sahilində yaradılmış mərkəzdə təlim, avadanlıq icarəsi və su idmanı ilə məşğul olmaq imkanları təqdim edilir. Sahilyanı laqun və külək şəraiti ərazinin kaytsörfinq məkanı kimi tanınmasına şərait yaradır.

arrow-up