Kirpi

Kirpilər (Erinaceidae fəsiləsi) dünyanın bir çox yerində, o cümlədən Avropa, Asiya və Afrikada geniş yayılmış canlılardır. Onlar həm meşələrdə, həm də insanların yaşadığı bağ və parklarda asanlıqla məskunlaşa bilirlər. Unikal müdafiə: İynələr Kirpinin ən diqqətçəkən xüsusiyyəti onun bədənini örtən minlərlə (təxminən 5000-7000 ədəd) sərt iynədir. Qorunma: Təhlükə hiss etdikdə kirpi bədənini yığaraq iynəli bir kürə formasına düşür. Bu, onun qarın və üz hissəsini yırtıcılardan qoruyur. İynələrin quruluşu: İynələr əslində bərkimiş tüklərdən ibarətdir və içi boşdur. Onlar kirpinin bədəninə güclü əzələlərlə bağlıdır. Həyat tərzi və qidalanma Kirpilər gecə heyvanlarıdır (nokturnal). Gündüzləri kol dibində, yarpaq topalarının altında və ya öz qazdıqları yuvalarda dincəlir, axşam düşəndə isə ova çıxırlar. Qida rasionu: Bir çoxlarının düşündüyünün əksinə, kirpilər əsasən cücülərlə qidalanır. Onlar qurdlar, böcəklər, ilbizlər və hətta kiçik kərtənkələləri yeyirlər. Bu səbəbdən bağlarda zərərvericilərlə mübarizədə əvəzsizdirlər. Yanlış təsəvvür: Cizgi filmlərində kirpiləri çox vaxt kürəyində alma daşıyan kimi görsək də, onlar meyvəni çox nadir hallarda yeyirlər və iynələrində daşımırlar. Qış yuxusu (Hibernasiya) Soyuq iqlimlərdə, o cümlədən Azərbaycanda yaşayan kirpilər qış aylarında qida tapmaq çətinləşdiyi üçün qış yuxusuna gedirlər. Oktyabr-noyabr aylarından mart ayına qədər davam edən bu proses zamanı kirpinin bədən temperaturu kəskin düşür və ürək döyüntüləri yavaşlayır. Azərbaycanda kirpi növləri Azərbaycan ərazisində əsasən iki növ kirpiyə rast gəlinir: Ağdöş kirpi: Ən geniş yayılmış növ olub, bağ və parklarda tez-tez görünür. Qulaqlı kirpi: Daha çox ölkənin cənub və quraqlıq ərazilərində rast gəlinir. Uzun qulaqları ilə digərlərindən fərqlənir və isti iqlimə yaxşı uyğunlaşıb. Onlara necə kömək etməli? Əgər bağınızda bir kirpi görsəniz, ona südlə kömək etməyə çalışmayın, çünki inək südü kirpilərin həzm sistemi üçün zərərlidir. Onlara sadəcə təmiz su qoymaq və ya pişiklər üçün nəzərdə tutulmuş yaş yemlərdən vermək kifayətdir. Kirpilər təbiətin zərif və səmimi canlılarıdır. Onları qorumaqla biz həm də ətraf mühitin sağlamlığını qorumuş oluruq.