Kyell Magne Bondevik

Kyell Magne Bondevik norveçli siyasətçi, dövlət xadimi və lüteran keşişidir. Beynəlxalq mənbələrdə adı Kjell Magne Bondevik formasında yazılır. O, Norveçin Baş naziri vəzifəsini iki ayrı dövrdə — 1997–2000 və 2001–2005-ci illərdə icra edib. Bundan əvvəl xarici işlər naziri, kilsə və təhsil naziri, Baş nazirin müavini və parlament deputatı kimi fəaliyyət göstərib.

Norveçin Baş naziri kimi fəaliyyəti
Bondevik ilk dəfə 17 oktyabr 1997-ci ildə Norveçin Baş naziri olub. Onun ilk hökuməti Xristian Demokrat Partiyası, Mərkəz Partiyası və Liberal Partiyanın daxil olduğu koalisiya əsasında formalaşdırılmışdı. Bu hökumət 17 mart 2000-ci ilədək fəaliyyət göstərib. Bondevik 19 oktyabr 2001-ci ildə ikinci dəfə Baş nazir vəzifəsinə qayıdıb və 17 oktyabr 2005-ci ilədək hökumətə rəhbərlik edib.

İki Bondevik hökuməti
Bondevikin birinci və ikinci hökumətləri fərqli koalisiya tərkibinə malik olub. Birinci hökumətdə Xristian Demokrat Partiyası, Mərkəz Partiyası və Liberal Partiya, ikinci hökumətdə isə Xristian Demokrat Partiyası, Mühafizəkarlar Partiyası və Liberal Partiya təmsil olunub. Hər iki hökumət parlamentdə azlıq hökuməti statusunda fəaliyyət göstərib.

Norveçin xarici işlər naziri
Kyell Magne Bondevik Baş nazir olmazdan əvvəl Norveçin xarici işlər naziri vəzifəsində də çalışıb. O, 16 oktyabr 1989-cu ildən 3 noyabr 1990-cı ilədək Yan P. Sisenin hökumətində xarici siyasət idarəsinə rəhbərlik edib. Bu dövrdə beynəlxalq əlaqələr və insan hüquqları məsələləri onun fəaliyyətində mühüm yer tutub.

Kilsə və təhsil naziri kimi fəaliyyəti
Bondevik 1983–1986-cı illərdə Norveçin Kilsə və Təhsil Nazirliyinə rəhbərlik edib. 1985-ci ilin oktyabrından 1986-cı ilin mayınadək eyni zamanda Baş nazirin müavini funksiyasını yerinə yetirib. Bu vəzifələr onun Baş nazirlikdən xeyli əvvəl Norveç hökumətində yüksək səviyyəli idarəçilik təcrübəsi qazandığını göstərir.

Norveç parlamentində uzunmüddətli fəaliyyəti
Bondevik 1973–2005-ci illərdə Xristian Demokrat Partiyasını təmsil edərək Norveç parlamentinin — Stortinqin üzvü olub. Bundan əvvəl, 1969-cu ildən parlamentdə əvəzedici deputat kimi təmsil olunmuşdu. O, Xristian Demokrat Partiyasının rəhbərliyində də uzun müddət fəaliyyət göstərərək partiyanın Norveç siyasətindəki mövqeyinin formalaşmasında iştirak edib.

Xristian Demokrat Partiyasındakı fəaliyyəti
Bondevik Xristian Demokrat Partiyasına 1965-ci ildə qoşulub. 1983-cü ildə partiyanın sədri seçilib və 1995-ci ilədək bu vəzifədə qalıb. Onun rəhbərliyi dövründə partiya Norveçin koalisiya siyasətində mühüm iştirakçılardan biri olub. 1997-ci il parlament seçkilərindən sonra Bondevikin rəhbərliyi ilə üçpartiyalı hökumətin yaradılması bunun əsas nümunələrindən biridir.

Teoloji təhsili və keşiş fəaliyyəti
Kyell Magne Bondevik Oslo şəhərində Norveç Teologiya Məktəbində təhsil alaraq 1975-ci ildə teologiya üzrə ali dərəcə əldə edib. 1979-cu ildə Norveç Lüteran Kilsəsində keşiş kimi təqdis olunub. Bununla belə, uzunmüddətli parlament və hökumət fəaliyyəti səbəbindən daimi keşiş vəzifəsində çalışmayıb.

Oslo Sülh və İnsan Hüquqları Mərkəzi
Siyasi karyerasını başa vurduqdan sonra Bondevik beynəlxalq sülh, insan hüquqları və demokratiya məsələlərinə yönəlib. 2006-cı ildə həmkarı Einar Steensnæs ilə birlikdə Oslo Sülh və İnsan Hüquqları Mərkəzini təsis edib. Mərkəz demokratik institutların gücləndirilməsi, insan hüquqlarının qorunması, münaqişələrin qarşısının alınması və dialoqun inkişaf etdirilməsi istiqamətlərində fəaliyyət göstərib.

BMT-nin xüsusi elçisi kimi fəaliyyəti
Bondevik Baş nazir vəzifəsindən ayrıldıqdan sonra beynəlxalq diplomatik fəaliyyətini davam etdirib. 2006–2007-ci illərdə BMT Baş katibinin Afrika Buynuzundakı humanitar vəziyyət üzrə xüsusi elçisi kimi fəaliyyət göstərib. Bu missiya onun hökumət rəhbərliyindən sonrakı beynəlxalq fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri olub.