Lusine Xaratyan

Lusine Xaratyan erməni yazıçı, mədəni antropoloq və tərcüməçidir. O, ədəbi yaradıcılıqla yanaşı, antropologiya, yaddaş, mədəni irs və ictimai proseslərlə bağlı araşdırmalar aparır. Xaratyanın bədii mətnlərində antropoloji müşahidələr, sahə tədqiqatları və müxtəlif ölkələrdə qazandığı şəxsi təcrübə mühüm yer tutur. O, həm ədəbiyyat, həm də akademik və təhsil fəaliyyəti ilə tanınır.

Lusine Xaratyanın təhsili və elmi fəaliyyəti
Lusine Xaratyan İrəvan Dövlət Universitetində tarix və sosial-mədəni antropologiya üzrə təhsil alıb. Daha sonra Qahirə Demoqrafiya Mərkəzində demoqrafiya üzrə proqram keçib və ABŞ-ın Minnesota Universitetində dövlət siyasəti üzrə magistr dərəcəsi əldə edib. Onun elmi maraqları şifahi tarix, yaddaş araşdırmaları, yaddaş siyasəti və mədəni irs kimi sahələri əhatə edir. Xaratyan Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda tədqiqat fəaliyyəti ilə də məşğul olub.

Lusine Xaratyanın ədəbi yaradıcılığı
Xaratyanın ilk romanı “The Oblique Book” 2017-ci ildə nəşr olunub. Daha sonra onun “Dead End Forget-me-not” adlı hekayələr toplusu işıq üzü görüb və bu əsər Avropa İttifaqı Ədəbiyyat Mükafatının 2021-ci il qısa siyahısına daxil edilib. Yazıçının növbəti romanı “A Syrian Affair” 2022-ci ildə çap olunub. Bu əsər 2023-cü ildə Ermənistanı Avropa İttifaqı Ədəbiyyat Mükafatında təmsil edən namizəd əsər kimi seçilib.

“A Syrian Affair” və Avropa İttifaqı Ədəbiyyat Mükafatı
“A Syrian Affair” Lusine Xaratyanın beynəlxalq səviyyədə tanınmasına töhfə verən əsərlərindən biridir. Roman 2023-cü ildə European Union Prize for Literature proqramında Ermənistan üzrə təqdim olunan əsərlər sırasında yer alıb. Mükafat proqramının rəsmi siyahısında Lusine Xaratyan həmin il Ermənistanın müəllifi kimi göstərilib. Onun yaradıcılığında şəxsi yaddaş, kollektiv təcrübə, kimlik və sosial dəyişikliklər kimi mövzular mühüm yer tutur.

Mədəni antropologiyanın Xaratyanın yaradıcılığına təsiri
Lusine Xaratyanın ədəbi üslubu onun antropoloji tədqiqatları ilə sıx bağlıdır. Müəllif müxtəlif cəmiyyətlərdə insanların gündəlik həyatını, sosial münasibətləri və yaddaşla bağlı təcrübələri bədii mətnə çevirir. Sahə tədqiqatları və səyahətlər onun personajların daxili dünyasını, ailə münasibətlərini və tarixi hadisələrin fərdi insan həyatına təsirini təqdim etməsində mühüm rol oynayır. Bu xüsusiyyət onun yaradıcılığını klassik bədii nəsrlə sosial və antropoloji müşahidələrin kəsişdiyi istiqamətə yaxınlaşdırır.

İrəvan Dövlət Universitetində fəaliyyəti
Lusine Xaratyan həm də İrəvan Dövlət Universitetinin Davamlı Təhsil Mərkəzinin direktorudur. Mərkəz universitet əməkdaşları, müəllimlər, tələbələr və digər iştirakçı qruplar üçün peşəkar inkişaf, əlavə təhsil, seminar, yay məktəbi və müxtəlif təlim proqramlarının hazırlanması ilə məşğuldur. Xaratyan bu istiqamətdə davamlı təhsil və peşəkar bacarıqların inkişafına yönəlmiş proqramların təşkilində iştirak edir.