Mahmud Kasğari Divanü lüğət it türk

Mahmud Kaşğari tərəfindən XI əsrdə yazılmış "Divanü Lüğət-it Türk" əsəri türkologiya və Azərbaycan dilçiliyi üçün misilsiz dəyərə malik fundamental bir abidədir. Bu əsər türk dillərinin ilk izahlı lüğəti olmaqla yanaşı, həm də ensiklopedik xarakter daşıyır. Kaşğari bu əsəri ərəb dilində yazaraq, türkcə danışan xalqların dil, ədəbiyyat, tarix, coğrafiya, folklor və adət-ənənələrini ərəbdilli dünyaya tanıtmaq məqsədi güdmüşdür. Kitabda təxminən 7500-dən çox söz izah edilmiş, hər bir sözün mənası, fonetik xüsusiyyətləri və istifadə nümunələri göstərilmişdir. Lüğət materialları oğuz, qıpçaq, uyğur və digər türk dialektlərindən toplanmışdır. Əsərin əsas əhəmiyyəti onun içində yer alan yüzlərlə qoşma, atalar sözü və dastan parçalarındadır ki, bu da onu türk xalqlarının qədim ədəbiyyatı və şifahi xalq yaradıcılığı üçün zəngin bir mənbəyə çevirir. "Divan" həmçinin türk qəbilələrini və onların məskunlaşdığı əraziləri göstərən ilk məlum türk dünyası xəritəsini ehtiva edir.