Mayor

Mayor bir sıra ölkələrin silahlı qüvvələrində və digər hərbiləşdirilmiş strukturlarında istifadə olunan zabit hərbi rütbəsidir. Bu rütbə adətən kapitan rütbəsindən yuxarı, polkovnik-leytenant rütbəsindən isə aşağı pillədə yerləşir.

Mayor orta səviyyəli zabit rütbəsi hesab olunur. Bu rütbəni daşıyan hərbi qulluqçular bölmələrin idarə olunması, şəxsi heyətin hazırlanması, xidmətin təşkili və müxtəlif qərargah vəzifələrinin icrası ilə məşğul ola bilərlər.

Hərbi iyerarxiyada yeri

Hərbi rütbələr silahlı qüvvələrdə komandanlıq və tabelik sistemini müəyyən edən əsas elementlərdən biridir. Mayor rütbəsi zabit heyətinin mühüm pillələrindən biri sayılır və adətən daha böyük məsuliyyət tələb edən vəzifələrlə əlaqələndirilir.

Mayor rütbəsinə malik zabit müxtəlif qoşun növlərində xidmət edə bilər. Onun konkret vəzifəsi ölkənin hərbi strukturundan, qoşun növündən və xidmət etdiyi hissədən asılı olaraq dəyişir.

Bir çox ordularda mayor batalyon səviyyəli qərargahda xidmət edə, bölmə komandirinin müavini, qərargah zabiti və ya digər rəhbər vəzifələri yerinə yetirə bilər. Lakin rütbə ilə konkret vəzifə eyni anlayış deyil və mayor rütbəli hərbçinin tutduğu post müxtəlif ola bilər.

Mayor rütbəsinin tarixi

“Mayor” sözü Avropa hərbi terminologiyasından yayılıb. Termin latın mənşəli “maior” sözündən yaranıb və “böyük”, “daha yüksək” mənasını verir. Zaman keçdikcə bu anlayış müxtəlif ölkələrin ordularında ayrıca hərbi rütbə kimi formalaşıb.

Mayor rütbəsi xüsusilə XVII–XVIII əsrlərdən başlayaraq Avropa ordularında geniş yayılıb. Daha sonra müasir hərbi rütbə sistemlərinin formalaşması ilə dünyanın bir çox ölkələrinin silahlı qüvvələrində qəbul edilib.

Bu gün mayor rütbəsi NATO üzvləri də daxil olmaqla çoxsaylı ölkələrin ordularında mövcuddur. Müxtəlif dövlətlərdə rütbənin adı və nişanları fərqlənsə də, hərbi iyerarxiyadakı ümumi mövqeyi böyük ölçüdə oxşardır.

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində mayor

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində mayor zabit heyətinə daxil olan hərbi rütbələrdən biridir. Hərbi iyerarxiyada kapitan rütbəsindən sonra və polkovnik-leytenant rütbəsindən əvvəl gəlir.

Mayor rütbəli zabitlər Azərbaycan Ordusunun müxtəlif qoşun növlərində, hərbi hissələrdə, qərargahlarda və idarəetmə strukturlarında xidmət edə bilərlər. Bu rütbənin verilməsi hərbi qulluqçunun xidmət müddəti, tutduğu vəzifə, peşəkar hazırlığı və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər tələblərlə bağlıdır.

Mayor rütbəsi hərbçinin artıq müəyyən komandanlıq və idarəçilik təcrübəsinə malik olduğunu göstərən mühüm zabit rütbələrindən biri hesab olunur.