Məqbərə

Məqbərə (və ya mavzoley) — görkəmli şəxsiyyətlərin, hökmdarların və ya sənətkarların xatirəsini əbədiləşdirmək üçün onların məzarı üzərində ucaldılan möhtəşəm memarlıq abidəsidir. "Mavzoley" termini e.ə. IV əsrdə Kariyanın (Kiçik Asiya) hökmdarı Mavsolun şərəfinə ucaldılmış və dünyanın yeddi möcüzəsindən biri sayılan Halikarnas mavzoleyindən götürülmüşdür. Məqbərələrin Memarlıq Quruluşu Məqbərələr adətən iki hissədən ibarət olur: Sərdabə (Yeraltı hissə): Cənazənin birbaşa dəfn edildiyi yeraltı otaq. Ziyarətgah (Yerüstü hissə): İnsanların ziyarət etdiyi, memarlıq cəhətdən bəzədilmiş əzəmətli hissə. Bu hissə çox vaxt günbəzlə tamamlanır və üzərində kitabələr yer alır. Azərbaycan Memarlığında Məqbərə Tipləri Azərbaycan, məqbərə memarlığının ən zəngin nümunələrinə ev sahibliyi edən ölkələrdən biridir. Bizim memarlıq məktəblərimizdə məqbərələr əsasən üç formada olur: Qülləvari məqbərələr: Şaquli quruluşa malik olan bu abidələr həm uzaqdan diqqəti cəlb edir, həm də əzəmət rəmzi sayılır. Ən məşhur nümunəsi Naxçıvandakı Mömünə Xatun məqbərəsidir. Günbəzli məqbərələr: Daha çox kvadrat və ya səkkizbucaqlı əsas üzərində ucalan, yuxarı hissəsi sferik günbəzlə tamamlanan tikililərdir. Portal-günbəzli məqbərələr: Giriş hissəsi (portal) xüsusi işləmələrlə bəzədilmiş və ön plana çıxarılmış abidələrdir (Məsələn, Şirvanşahlar sarayı kompleksindəki məqbərələr).