məzun

Məzun: Təhsil xronologiyasında rəsmi statusun və ixtisas dərəcəsinin qazanılması Təhsil terminologiyasında məzun — hər hansı bir təhsil pilləsini (orta məktəb, kollec, universitet və ya magistratura) rəsmi tədris planına uyğun olaraq uğurla başa vuran, yekun dövlət attestasiyasından və ya imtahanlarından keçərək müvafiq rəsmi sənəd (şəhadətnamə, attestat və ya diplom) alan şəxsdir. Məzun statusu almaq fərdin həyatında sadəcə bir təhsil mərhələsinin bitməsi deyil, həm də onun əmək bazarında rəsmi olaraq peşə fəaliyyətinə başlamaq və ya növbəti təhsil pilləsinə keçmək hüququ qazanması deməkdir. Azərbaycan Respublikasının təhsil qanunvericiliyinə və rəsmi normativ hüquqi aktlara əsasən, məzunlar bitirdikləri təhsil səviyyəsinə görə fərqli rəsmi ixtisas dərəcələri və statuslar əldə edirlər. Təhsil pillələrinə görə məzun növləri və rəsmi dərəcələr Təhsil sisteminin rəsmi iyerarxiyasında məzunlar aşağıdakı kateqoriyalara bölünürlər: Orta təhsil məzunları: Tam orta məktəbi bitirərək attestat alan şəxslərdir. Bu status onlara ali və ya orta ixtisas təhsili müəssisələrinin qəbul imtahanlarında iştirak etmək rəsmi hüququ tanıyır. Orta ixtisas təhsili məzunları (Subbakalavr): Kollecləri uğurla başa vuran şəxslər rəsmi olaraq "subbakalavr" peşə-ixtisas dərəcəsi alırlar. Cari rəsmi qaydalara əsasən, subbakalavr statusu daşıyan məzunlar müəyyən şərtlər daxilində imtahansız, birbaşa universitetlərin bakalavr pilləsinə qəbul olmaq imkanına malikdirlər. Ali təhsil məzunları (Bakalavr və Magistr): Universitetlərin müvafiq fakültələrini bitirən şəxslərdir. Bakalavr dərəcəsi alan məzunlar əmək bazarında tamhüquqlu mütəxəssis kimi çıxış edir və ya təhsillərini magistratura (və daha sonra doktorantura) elmi dərəcəsi üzrə davam etdirirlər. Məzunların hüquqi və karyera imkanları Məzun statusunun rəsmi şəkildə təsdiqlənməsi (diplomun Dövlət Elektron İnformasiya Sisteminə daxil edilməsi) şəxsə bir çox rəsmi üstünlüklər qazandırır: Əmək bazarına rəsmi çıxış: Dövlət və özəl sektor müəssisələrində ixtisasa uyğun vakansiyalara müraciət etmək və əmək müqaviləsi bağlamaq hüququ. Akademik fəaliyyətin davamı: Bir pillə aşağı təhsil səviyyəsinin məzunu olmaq, növbəti pillənin rəsmi qəbul müsabiqələrinə qatılmaq üçün ilkin şərtdir. Peşəkar assosiasiyalara üzvlük: Müvafiq sahələr üzrə (məsələn, memarlıq, İKT, hüquq, marketinq və s.) rəsmi peşə palatalarına və ya birliklərinə qoşulmaq imkanı.