Mİ 17 helikopteri

Mi-17 sovet mənşəli, sonradan Rusiya istehsalında davam etdirilmiş çoxməqsədli hərbi və nəqliyyat helikopteridir. O, Mi-8 ailəsinin inkişaf etdirilmiş variantlarından biridir və müxtəlif ölkələrin silahlı qüvvələrində, fövqəladə hallar xidmətlərində, sərhəd mühafizəsində və mülki aviasiyada geniş istifadə olunur. Mi-17 əsasən şəxsi heyətin, yükün və avadanlığın daşınması, axtarış-xilasetmə, tibbi təxliyə və logistika tapşırıqları üçün nəzərdə tutulub.

Yaranması və Mi-8 ailəsi ilə əlaqəsi

Mi-17 helikopteri Mi-8 platformasının modernləşdirilməsi əsasında yaradılıb. Əsas məqsəd daha güclü mühərriklər, təkmilləşdirilmiş transmissiya və yüksək temperatur və dağlıq şəraitdə daha yaxşı uçuş xüsusiyyətləri əldə etmək idi. Xarici bazarlarda “Mi-17” adı geniş istifadə olunsa da, Rusiya nomenklaturasında onun bir sıra versiyaları Mi-8MT və Mi-8AMT ailəsi ilə əlaqələndirilir.

Helikopter iki turbovallı mühərriklə təchiz olunur və klassik beşpərlə əsas rotor sxeminə malikdir. Geniş kabinəsi onu həm nəqliyyat, həm də xüsusi təyinatlı missiyalar üçün uyğun edir.

Əsas imkanları və istifadə sahələri

Mi-17 şəxsi heyət, yük və müxtəlif avadanlığın daşınması üçün istifadə oluna bilir. Kabin daxilində sərnişin və ya yük yerləşdirilə, bəzi versiyalarda isə xarici asqı vasitəsilə iri yük daşına bilər. Onun təxminən 20-dən çox sərnişin daşımaq imkanına malik konfiqurasiyaları mövcuddur.

Helikopter həmçinin tibbi təxliyə, yanğınsöndürmə, axtarış-xilasetmə və humanitar missiyalarda istifadə olunur. Hərbi variantlarda rabitə, müşahidə və əlavə müdafiə avadanlıqları quraşdırıla bilər. Mi-17-nin əsas üstünlüklərindən biri müxtəlif iqlim və relyef şəraitində işləyə bilməsidir.

Texniki xüsusiyyətləri

Mi-17 ailəsinin göstəriciləri konkret modifikasiyadan asılı olaraq dəyişir. Tipik versiyalar təxminən 250 km/saat maksimal sürətə və 500–600 km civarında uçuş məsafəsinə malik ola bilər. Praktiki tavan və faydalı yük göstəriciləri də modelə görə fərqlənir.

Helikopterin arxa hissəsində yük qapıları yerləşir ki, bu da avadanlığın və iri yüklərin sürətli yüklənib-boşaldılmasına şərait yaradır. Məhz bu xüsusiyyət Mi-17-ni hərbi logistika və sahə əməliyyatlarında praktik platformaya çevirib.

Hərbi və beynəlxalq istifadəsi

Mi-17 ailəsi Asiya, Afrika, Yaxın Şərq, Şərqi Avropa və postsovet məkanında geniş yayılıb. Bir çox ölkələr helikopterdən nəqliyyat, sərhəd patrulu və hərbi dəstək məqsədilə istifadə edib. Uzunmüddətli istismar təcrübəsi onun sadə texniki quruluşu və geniş ehtiyat hissələri bazası ilə bağlıdır.

Müasir dövrdə Mi-17 platformasının müxtəlif modernləşdirilmiş variantları avionika, naviqasiya, rabitə və təhlükəsizlik sistemləri baxımından yenilənib. Buna görə Mi-17 hələ də bir sıra ölkələrin hərbi və dövlət aviasiya parkında istifadə olunan tanınmış çoxməqsədli helikopterlərdən biridir.