Milli papaq

Milli papaq — Azərbaycanın milli geyim mədəniyyətində kişi qeyrəti, ləyaqəti və şərəfinin rəmzi hesab olunan ən mühüm elementdir. Tarixən papaq sadəcə baş geyimi deyil, həm də insanın sosial statusunu, yaşını və mənsubiyyətini bildirən bir nişanə olmuşdur. Milli Papaq Növləri Azərbaycanda papaqlar formasına və hazırlandığı xəz-dəri növünə görə bir neçə qrupa bölünürdü: 1. Buxara Papaq Əsasən Buxaradan gətirilən qaragül dərisindən tikilirdi. Bu papaqlar daha çox bəylər, dövlət məmurları və imkanlı şəxslər tərəfindən taxılırdı. Formasına görə hündür (şişpapaq) və ya nisbətən alçaq (yastıpapaq) olurdu. 2. Motal Papaq Qoyun dərisindən (uzun yunlu) hazırlanırdı. Əsasən kənd əhalisi və çobanlar arasında yayılmışdı. Soyuqdan mükəmməl qoruduğu üçün dağlıq rayonlarda çox istifadə olunurdu. 3. Yapba Papaq Alçaq və yastı formada olurdu. Üst hissəsi parçadan (adətən mahuddan) hazırlanan bu papaqlar Gəncə, Qarabağ və Bakı bölgələrində məşhur idi. 4. Qəlpəq (Daxili) Ev şəraitində, həmçinin əsas papağın altından geyilən, yundan toxunmuş və ya tikilmiş kiçik baş geyimi. Papaqçılıq Sənəti Papaqçılıq Azərbaycanda qədim və hörmətli sənət sahələrindən biridir. Papaqçı ustalar dərinin emalı, biçilməsi və tikilməsi prosesini böyük dəqiqliklə yerinə yetirirdilər. Material: Əsasən quzu və qoyun dərisindən istifadə olunurdu. Ən qiymətli dəri doğulmamış quzunun dərisindən hazırlanan "astraxan" (qaragül) dərisi sayılırdı. Hazırlanma: Dəri xüsusi üsulla aşılanır, günəşdə qurudulur və formaya salınırdı. Papağın Simvolik Mənası və Adətlər Azərbaycan mədəniyyətində papaqla bağlı bir çox yazılmamış qanunlar mövcuddur: Ləyaqət rəmzi: "Kişinin papağı başında olar" deyimi papağın namus və şərəf rəmzi olduğunu göstərir. Papağı başdan götürmək və ya yerə atmaq böyük təhqir sayılırdı. Müqəddəslik: Evə daxil olanda papaq çıxarılmırdı. Həmçinin birinin papağını oğurlamaq onun ləyaqətinə toxunmaq hesab edilirdi. Barışıq: Mübahisə edən tərəflərin arasına papaq atıldıqda, bu, barışıq çağırışı kimi qəbul olunurdu və dava dayandırılırdı. Müasir Dövrdə Milli Papaq Bu gün milli papaqlar əsasən: Folklor rəqs qruplarının geyimlərində; Milli bayramlarda (Novruz bayramı); Yaşlı nəsil tərəfindən bölgələrdə gündəlik geyim kimi istifadə olunur. Son illərdə moda dizaynerləri milli papaq elementlərini müasir üslublarla birləşdirərək onları yenidən dəbə gətirməyə çalışırlar.