Mühərrikin porşeni

Mühərrikin porşeni silindr daxilində yuxarı-aşağı hərəkət edən və yanma nəticəsində yaranan təzyiqi mexaniki hərəkətə çevirən əsas mühərrik hissələrindən biridir. Porşen daxiliyanma mühərriklərində yanacağın yanması zamanı yaranan qüvvəni qəbul edir və bu qüvvəni şatun vasitəsilə krank milinə ötürür.

Porşenin mühərrikdə funksiyası
Porşenin əsas funksiyası silindrdə baş verən yanma prosesinin yaratdığı təzyiqi mexaniki enerjiyə çevirməkdir. Yanacaq-hava qarışığı yandıqda yaranan yüksək təzyiq porşeni aşağı doğru hərəkət etdirir. Bu hərəkət şatun və krank mexanizmi vasitəsilə fırlanma hərəkətinə çevrilir və mühərrikin işləməsini təmin edir.

Porşenin əsas hissələri
Porşen adətən porşen başlığı, porşen ətəyi, porşen halqaları və porşen barmağı üçün nəzərdə tutulmuş hissələrdən ibarət olur. Porşen başlığı yanma kamerasında yaranan yüksək temperatur və təzyiqə birbaşa məruz qalır. Porşen ətəyi silindr daxilində hərəkətin sabit saxlanmasına kömək edir.

Porşen halqaları
Porşen halqaları porşenin üzərində yerləşən mühüm elementlərdir. Onlar yanma qazlarının silindrdən aşağı hissəyə keçməsinin qarşısını almağa, kompressiyanı saxlamağa və artıq mühərrik yağını silindr divarından təmizləməyə kömək edir. Kompressiya halqaları və yağsıyırıcı halqalar fərqli funksiyalar yerinə yetirir.

Porşen barmağı və şatun əlaqəsi
Porşen barmağı porşeni şatunla birləşdirən hissədir. Porşenin yuxarı-aşağı hərəkəti bu birləşmə vasitəsilə şatuna ötürülür. Şatun isə hərəkəti krank milinə çatdıraraq fırlanma momentinin yaranmasına səbəb olur. Bu mexanizm daxiliyanma mühərrikinin əsas hərəkət sistemlərindən biridir.

Porşenin hazırlanmasında istifadə olunan materiallar
Porşenlər yüksək temperatur, təzyiq və sürtünmə şəraitində işlədiyi üçün möhkəm və istiliyədavamlı materiallardan hazırlanır. Avtomobil mühərriklərində əsasən alüminium ərintilərindən, iri və ağır mühərriklərdə isə polad və digər xüsusi materiallardan istifadə oluna bilər. Material seçimi mühərrikin ölçüsü, iş rejimi və temperatur yükündən asılıdır.

Gəmi mühərriklərində porşen
Böyük gəmi dizel mühərriklərində porşen çox yüksək mexaniki və termiki yüklərə məruz qalır. Aşağıdövrlü iki taktlı dəniz mühərriklərində porşenlər iri ölçülü olur və onların soyudulması üçün xüsusi yağ və ya soyutma sistemlərindən istifadə edilə bilər. Gəmi mühərriklərində porşenlərin vəziyyəti mühərrikin etibarlı işləməsi üçün mühüm göstəricilərdən biridir.

Porşenin soyudulması və yağlanması
Porşen işləyərkən yüksək temperatura çatdığı üçün onun soyudulması vacibdir. Yağlama sistemi porşenlə silindr divarı arasındakı sürtünməni azaldır və aşınmanın qarşısını alır. Böyük mühərriklərdə porşenin daxili hissəsinə yağ dövriyyəsi verilərək əlavə soyutma təmin edilə bilər.

Porşen nasazlıqları
Porşenlərdə çat, yanma izi, səthin aşınması, halqaların sınması və ya yapışması kimi nasazlıqlar yarana bilər. Bu problemlər mühərrikin gücünün azalmasına, yağ sərfinin artmasına, kompressiyanın itirilməsinə və tüstülənməyə səbəb ola bilər. Nasazlığın vaxtında müəyyən edilməsi mühərrikin daha ciddi zədələnməsinin qarşısını almağa kömək edir.

Porşenin texniki baxışı
Mühərrikin texniki xidməti zamanı porşenin səthi, halqaları, porşen barmağı və silindr divarı yoxlanılır. Aşınma ölçüləri istehsalçının müəyyən etdiyi limitlərlə müqayisə edilir. Dəniz və sənaye mühərriklərində planlı texniki baxış porşen və silindr qrupunun uzunmüddətli və etibarlı işləməsi üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.