Nizami Gəncəvinin heykəli

Nizami Gəncəvinin heykəli Nizami Gəncəvinin heykəli Azərbaycan ədəbiyyatının ən böyük nümayəndələrindən birinin xatirəsini yaşadan mühüm mədəniyyət abidələrindən biridir. XII əsrdə Gəncədə yaşamış dahi şair Nizami Gəncəvi Şərq və dünya ədəbiyyatının görkəmli simalarından sayılır. Onun yaradıcılığı əsrlər boyunca Azərbaycan ədəbi-mədəni düşüncəsinin mühüm hissəsini təşkil edib. Nizami Gəncəvinin adına və irsinə Azərbaycanda xüsusi ehtiram göstərilir. Şairin adı küçələrə, təhsil və mədəniyyət müəssisələrinə verilib, müxtəlif şəhərlərdə onun heykəlləri və abidələri ucaldılıb. Gəncədə Nizami Gəncəvinin heykəli Nizami Gəncəvinin heykəllərindən biri onun doğma şəhəri olan Gəncədə yerləşir. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin dövlət əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri ilə bağlı rəsmi siyahısında “N.Gəncəvinin heykəli” Gəncə şəhərində, “Kəpəz” mehmanxanasının qarşısında yerləşən abidə kimi göstərilir. Abidənin Gəncədə yerləşməsi təsadüfi deyil. Nizami Gəncəvi bütün yaradıcılıq həyatını Gəncə ilə bağlayan böyük söz ustasıdır. Buna görə şəhərdə onun xatirəsinin qorunması həm ədəbi irsə, həm də Gəncənin tarixi-mədəni kimliyinə bağlılığın ifadəsidir. Gəncədə Nizami ilə bağlı yalnız heykəl deyil, digər mühüm xatirə və mədəniyyət məkanları da mövcuddur. Şairin məqbərəsi şəhərdən təxminən 7 kilometr məsafədə, Gəncə-Yevlax şosesinin sol tərəfində yerləşir və rəsmi abidələr siyahısında ayrıca qeyd olunur. Nizami Gəncəvinin Azərbaycan mədəniyyətində yeri Nizami Gəncəvi Azərbaycan klassik ədəbiyyatının ən tanınmış nümayəndələrindən biridir. Onun yaradıcılığının əsasını təşkil edən “Xəmsə” beş böyük poemadan ibarətdir. Şair əsərlərində ədalət, insanlıq, elm, sevgi, mənəviyyat və ideal cəmiyyət kimi mövzulara geniş yer verib. Nizaminin əsərləri yalnız Azərbaycan ədəbiyyatı üçün deyil, ümumilikdə Şərq ədəbi düşüncəsi üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Onun əsərləri müxtəlif dillərə tərcümə olunub və şairin adı Azərbaycandan kənarda da geniş şəkildə tanınır. Nizami irsinin qorunması və təbliği üçün Bakıda Nizami Gəncəvinin adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyi də fəaliyyət göstərir. Mədəniyyət Nazirliyinin məlumatına görə, muzey 1939-cu ildə yaradılıb və ekspozisiyasında Azərbaycan ədəbiyyatının müxtəlif dövrlərinə aid əlyazmalar, kitablar, miniatürlər, portretlər və digər qiymətli materiallar nümayiş etdirilir. Nizami heykəllərinin mədəni əhəmiyyəti Nizami Gəncəvinin heykəlləri şairin obrazını şəhər məkanında yaşadan sənət nümunələridir. Bu abidələr xüsusilə gənc nəsil üçün Azərbaycan klassik ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrini daha yaxından tanımaq baxımından əhəmiyyətlidir. Nizaminin xatirəsinin yalnız Azərbaycanda deyil, digər ölkələrdə də əbədiləşdirilməsi onun yaradıcılığının beynəlxalq əhəmiyyətini göstərir. Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin materiallarında Nizami Gəncəvinin 870 illik yubileyi ilə əlaqədar 2012-ci ildə İtaliyanın Roma şəhərində, Villa Borghese parkında şairin abidəsinin ucaldıldığı qeyd olunur.