#nizami gəncəvinin qəbri
Nizami Gəncəvinin qəbri
Nizami Gəncəvinin qəbri Azərbaycanın Gəncə şəhərində, böyük şairin xatirəsinə ucaldılmış Nizami Gəncəvi Məqbərəsinin daxilində yerləşir. XII əsrin görkəmli Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvi həyatının böyük hissəsini Gəncədə keçirib və burada dəfn olunub. Onun dəfn olunduğu ərazi bu gün Azərbaycanın mühüm ədəbi, tarixi və mədəni ziyarət məkanlarından biridir. Məqbərə və ətrafındakı kompleks Nizami Gəncəvinin irsinin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Nizami Gəncəvi Məqbərəsi
Şairin məzarı üzərində yerləşən müasir Nizami Gəncəvi Məqbərəsi Gəncənin tanınmış memarlıq simvollarından biridir. Abidə hündür silindrik quruluşu, şaquli daş elementləri və monumental görünüşü ilə seçilir. Məqbərənin memarlığında orta əsr Azərbaycan memarlığının motivləri müasir monumental yanaşma ilə birləşdirilib. Kompleksin daxilində Nizami Gəncəvinin məzarının yerləşdiyi memorial hissə əsas ziyarət nöqtəsidir.
Nizami Gəncəvinin dəfn olunduğu yerin tarixi
Nizami Gəncəvinin məzarı əsrlər boyunca onun adı ilə bağlı mühüm xatirə yeri kimi tanınıb. XX əsrdə şairin irsinin geniş tədqiqi və yubiley tədbirlərinin keçirilməsi ilə əlaqədar dəfn olunduğu ərazidə monumental məqbərənin yaradılması istiqamətində işlər aparılıb. Nizaminin 800 illik yubileyi ilə bağlı qərar 1939-cu ildə qəbul edilsə də, İkinci Dünya müharibəsi səbəbindən əsas yubiley tədbirləri 1947-ci ildə keçirilib. Həmin dövrdə Gəncədə onun dəfn olunduğu yerdə məqbərə ucaldılıb.
Məqbərənin memarlıq xüsusiyyətləri
Nizami Gəncəvi Məqbərəsinin əsas hissəsi hündür, monumental silindrik konstruksiyadan ibarətdir. Şaquli daş zolaqları abidənin formasını vurğulayır və ona yuxarıya doğru istiqamətlənən ritmik görünüş verir. Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin məlumatında məqbərənin memarlığında səkkizguşəli kompozisiya həlli, şəbəkə motivləri və Nizaminin “Xəmsə”si ilə əlaqələndirilən simvolik elementlər qeyd olunur. Memorial kompleks geniş açıq sahə ilə birlikdə vahid memarlıq ansamblı yaradır.
Nizami Gəncəvi Məqbərəsinin yenidən qurulması
Məqbərə və onun ətrafında müxtəlif dövrlərdə geniş abadlıq və yenidənqurma işləri aparılıb. 2011–2012-ci illərdə kompleksin ərazisində qranit örtüklər yenilənib, hovuzlar, fəvvarələr, yaşıllıq sahələri, dekorativ elementlər və digər infrastruktur bərpa olunub. Məqbərənin yerləşdiyi geniş ərazi Nizami Gəncəvinin xatirəsinin yad edilməsi ilə yanaşı Gəncənin mədəni və turizm məkanlarından biri kimi formalaşdırılıb.
Nizami Gəncəvi Muzeyi və memorial kompleks
Nizami Gəncəvi Məqbərəsinin yaxınlığında şairin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş muzey fəaliyyət göstərir. Muzeyin tikintisinə 2012-ci ilin sonunda başlanılıb və 2014-cü ildə istifadəyə verilib. Burada Nizaminin həyat yolu, əsərləri, “Xəmsə”si, ədəbi irsi və onun yaradıcılığının dünya mədəniyyətinə təsiri haqqında materiallar təqdim olunur. Məqbərə və muzey birlikdə Nizami irsinin öyrənilməsi və tanıdılması üçün mühüm mədəni kompleks yaradır.
Nizaminin “Xəmsə”si və məqbərənin simvolikası
Nizami Gəncəvinin dünya ədəbiyyatındakı əsas irsi beş poemadan ibarət “Xəmsə”dir. “Sirlər xəzinəsi”, “Xosrov və Şirin”, “Leyli və Məcnun”, “Yeddi gözəl” və “İsgəndərnamə” Nizami yaradıcılığının ən məşhur əsərləridir. Məqbərə kompleksində şairin ədəbi irsinə və “Xəmsə”yə aid motivlərdən istifadə olunması memorial məkanın yalnız dəfn yeri deyil, həm də onun yaradıcılığını simvolizə edən abidə kimi qəbul edilməsinə imkan verir.
Gəncənin mədəni irsində Nizami məqbərəsi
Nizami Gəncəvi Məqbərəsi Gəncənin əsas tarixi-mədəni məkanlarından və şəhərlə assosiasiya olunan memarlıq simvollarından biridir. Buraya Nizami yaradıcılığı ilə maraqlanan tədqiqatçılar, ədəbiyyat nümayəndələri və ziyarətçilər gəlirlər. Şairin doğma şəhərində yerləşən məqbərə onun xatirəsinin qorunması, Azərbaycan klassik ədəbiyyatının təbliği və Gəncənin mədəni kimliyinin təqdim olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
