Ördək

Ördək su quşları qrupuna aid olan, göl, çay, bataqlıq, su anbarı və digər su hövzələrinin yaxınlığında yaşayan quşdur. Ördəklər yastı dimdiyi, pərdəli ayaqları və suda rahat hərəkət etməyə uyğun bədən quruluşu ilə seçilirlər. Dünyada çoxsaylı vəhşi və ev ördəyi növləri mövcuddur. Onların bir hissəsi köçəri həyat tərzi keçirir, digərləri isə ilboyu eyni ərazidə qala bilir.

Ördəyin əsas xüsusiyyətləri
Ördəklərin bədəni sıx lələklərlə örtülür və bu lələklər suyun bədənə keçməsini azaltmağa kömək edir. Quyruq nahiyəsində yerləşən yağ vəzindən ayrılan maddə lələklərin qorunmasında mühüm rol oynayır. Pərdəli ayaqlar isə üzmə zamanı suyu daha effektiv itələməyə imkan verir. Ördəklər həm suda üzə, həm quruda hərəkət edə, bir çox növ isə yaxşı uça bilir.

Ördəklər harada yaşayır?
Ördəklərə dünyanın müxtəlif bölgələrində rast gəlinir. Onlar şirin su göllərində, çaylarda, bataqlıqlarda, dəniz sahillərində və kənd təsərrüfatı su hövzələrində yaşaya bilirlər. Yaşayış mühiti növdən asılı olaraq dəyişir. Bəzi ördəklər xüsusilə dayaz və bitki örtüyü zəngin suları üstün tutur.

Ördəklər nə ilə qidalanır?
Ördəklərin qidalanması növə görə fərqlənir. Onlar su bitkiləri, toxumlar, yosunlar, həşəratlar, kiçik molyusklar, xərçəngkimilər və digər su orqanizmləri ilə qidalana bilirlər. Bəzi növlər başını suya salaraq dayaz hissələrdən qida toplayır, digərləri isə daha dərinə dalaraq qidalanır.

Vəhşi ördəklər
Vəhşi ördəklər təbii su hövzələrində yaşayan ördək növləridir. Ən tanınmış növlərdən biri yaşılbaş ördəkdir. Erkək yaşılbaş ördəklər parlaq yaşıl başı, dişilər isə daha çox qəhvəyi və xallı lələkləri ilə seçilir. Bir çox ev ördəyi cinsinin mənşəyi də yaşılbaş ördəklə əlaqələndirilir.

Ev ördəkləri
Ev ördəkləri insanlar tərəfindən ət, yumurta və digər təsərrüfat məqsədləri üçün yetişdirilir. Müxtəlif cinslər ölçü, lələk rəngi, yumurta məhsuldarlığı və böyümə sürətinə görə fərqlənir. Ev ördəklərinin saxlanması zamanı təmiz su, uyğun yem və kifayət qədər hərəkət sahəsinin olması vacibdir.

Ördəklərin çoxalması
Ördəklər yumurta qoyaraq çoxalırlar. Dişi ördək yuva qurur və yumurtaları müəyyən müddət ərzində kürt yatır. Yumurtadan çıxan balalar bir çox növdə qısa müddət sonra analarının ardınca hərəkət edə və suda üzə bilirlər. Ördək balaları ilk dövrlərdə ana quşun qorumasından asılı olur.

Ördək balası
Ördək balaları yumşaq tüklərlə örtülmüş olur və adətən çox erkən yaşdan hərəkət edə bilirlər. Bir çox növdə balalar yumurtadan çıxdıqdan qısa müddət sonra suya daxil olur və qida axtarmağa başlayırlar. Onların sürətli inkişafı su quşlarının həyat tərzinə uyğunlaşmanın mühüm xüsusiyyətlərindəndir.

Ördəklərin köçü
Bir çox vəhşi ördək növü mövsümi köç edir. Soyuq havalar yaxınlaşdıqda onlar daha isti və qida ehtiyatı zəngin bölgələrə uçurlar. Yaz aylarında isə çoxalma ərazilərinə geri qayıdırlar. Köç zamanı ördəklər uzun məsafələr qət edə və böyük dəstələr halında uça bilirlər.

Ördəklərin uçuşu
Ördəklərin bir çox növü güclü uçuş qabiliyyətinə malikdir. Köçəri ördəklər uzun məsafələri yüksək sürətlə qət edə bilirlər. Uçuş zamanı quşların dəstə halında müəyyən düzülüşdə hərəkət etməsi enerji sərfiyyatının azalmasına kömək edə bilər. Bəzi ev ördəyi cinslərində isə uçuş qabiliyyəti daha zəifdir.

Ördək və qaz arasındakı fərq
Ördək və qaz eyni su quşları ailəsinə daxil olan yaxın qruplardır, lakin görünüş və davranış baxımından fərqlənirlər. Qazlar adətən daha iri bədənə və daha uzun boyuna malikdir. Ördəklər isə çox vaxt daha kiçik və kompakt bədən quruluşu ilə seçilir. Qidalanma və yaşayış tərzində də növlər arasında fərqlər mövcuddur.

Ördəklərin təbiətdə rolu
Ördəklər su ekosistemlərinin mühüm hissəsidir. Onlar müxtəlif bitki və kiçik su orqanizmləri ilə qidalanaraq ekosistemdə qida zəncirinin bir hissəsini təşkil edirlər. Özləri də yırtıcı quşlar və digər heyvanlar üçün qida mənbəyi ola bilirlər. Ördəklərin hərəkəti bəzi su bitkilərinin toxumlarının yayılmasına da kömək edir.

Ördək lələkləri
Ördəyin lələkləri onu soyuqdan və sudan qoruyur. Alt hissədə yerləşən yumşaq tük qatı istiliyin saxlanmasına kömək edir. Xarici lələklər isə suya davamlı səth yaradır. Bu xüsusiyyət ördəklərin soyuq su hövzələrində uzun müddət qala bilməsinə imkan verir.

Ördək yetişdirilməsi
Ördəkçilik quşçuluğun istiqamətlərindən biridir. Ördəklər əsasən ət və yumurta istehsalı üçün yetişdirilir. Təsərrüfatlarda cins seçimi, qidalanma, təmiz su təminatı və saxlanma şəraiti məhsuldarlığa təsir edir. Müxtəlif ölkələrdə ördəkçilik həm kiçik ailə təsərrüfatlarında, həm də iri quşçuluq müəssisələrində həyata keçirilir.

Ördəklərin müşahidəsi
Ördəklər park, göl və bataqlıq ərazilərdə ən çox müşahidə olunan su quşlarından biridir. Vəhşi təbiət müşahidəçiləri növləri lələk rəngi, dimdik forması, bədən ölçüsü və davranışına görə fərqləndirirlər. Fotoqrafiyada da ördəklər su quşları, təbiət və vəhşi həyat mövzularının geniş yayılmış obyektlərindəndir.