#oxu zalı
Oxu zalı
Oxu zalı kitabxana və digər təhsil-mədəniyyət müəssisələrində nəşrlərlə yerində tanış olmaq, araşdırma aparmaq və mütaliə etmək üçün ayrılmış məkandır. Burada oxucular kitab, qəzet, jurnal, ensiklopediya və başqa informasiya mənbələrindən istifadə edə bilirlər. Oxu zalının əsas məqsədi məlumatla işləmək üçün sakit, rahat və uyğun şərait yaratmaqdır.
Oxu zalı kitabların evə verildiyi abonement bölməsindən istifadə qaydasına görə fərqlənir. Abonement xidməti müəyyən nəşrləri kitabxanadan kənara aparmağa imkan verir, oxu zalında təqdim edilən materiallar isə adətən müəssisənin daxilində istifadə olunur. Konkret şərtlər kitabxananın daxili qaydaları və nəşrin saxlanma rejimi ilə müəyyənləşdirilir.
Təhsil və tədqiqat üçün əhəmiyyəti
Oxu zalı şagirdlər, tələbələr, müəllimlər, jurnalistlər və tədqiqatçılar üçün iş məkanıdır. Burada dərslərə hazırlaşmaq, elmi məqalə üzərində çalışmaq, müxtəlif mənbələri müqayisə etmək və mövzu üzrə qeydlər aparmaq mümkündür.
Araşdırma zamanı bir neçə nəşrdən paralel istifadə etmək məlumatların yoxlanmasına və mövzunun daha ətraflı öyrənilməsinə kömək edir. Xüsusilə köhnə qəzetlər, dövri nəşrlər və yerli tarixə dair materiallar üzərində işləyənlər üçün kitabxananın oxu zalı mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Kitabxana əməkdaşları oxuculara kataloqdan istifadə, uyğun ədəbiyyatın seçilməsi və nəşrlərin sifariş edilməsi məsələlərində dəstək göstərə bilərlər. Bu xidmət axtarışın daha məqsədyönlü aparılmasına imkan yaradır.
Məkanın quruluşu və avadanlığı
Oxu zalında masalar, oturacaqlar, uyğun işıqlandırma və rahat hərəkət üçün keçidlər nəzərdə tutulur. Məkanın təşkili uzunmüddətli mütaliəni asanlaşdırmalı, oxucuların bir-birinə mane olmadan işləməsinə şərait yaratmalıdır.
Bəzi oxu zallarında açıq rəflər yerləşdirilir və oxucu nəşri özü seçir. Digərlərində kitablar sifariş əsasında saxlancdan gətirilir. Ensiklopediyalar, lüğətlər və tez-tez müraciət edilən məlumat nəşrləri ayrıca bölmədə təqdim oluna bilər.
Müasir oxu zallarında kompüterlər, elektron kataloqa çıxış və şəxsi noutbukla işləmək üçün yerlər də ola bilər. Rəqəmsal xidmətlərin mövcudluğu müəssisənin texniki imkanlarından asılıdır.
İxtisaslaşmış oxu zalları
Kitabxanalar fondun məzmununa və oxucuların ehtiyaclarına uyğun olaraq müxtəlif oxu zalları təşkil edə bilərlər. Dövri mətbuat, elmi ədəbiyyat, uşaq kitabları, əlyazmalar və nadir nəşrlər üçün ayrıca məkanların yaradılması buna nümunədir.
Nadir və kövrək materiallarla işləyərkən xüsusi qorunma qaydaları tətbiq olunur. Belə nəşrlərin istifadəsinə nəzarət onların fiziki bütövlüyünün saxlanmasına xidmət edir. Materialın surətinin çıxarılması və ya rəqəmsallaşdırılması da kitabxananın qaydaları, müəllif hüquqları və nəşrin vəziyyəti nəzərə alınmaqla həyata keçirilir.
Oxu zalından istifadə mədəniyyəti
Sakitliyə riayət etmək, telefon danışıqlarını zalın kənarında aparmaq və digər oxucuların işinə mane olmamaq əsas davranış prinsipləridir. Kitabların səhifələrinə yazmaq, onları qatlamaq və nəşrləri zədələmək olmaz.
Bəzi müəssisələrdə qeydiyyat və oxucu bileti tələb edilir. İş saatları, nəşr sifarişi və şəxsi əşyaların zala gətirilməsi qaydaları əvvəlcədən müəyyənləşdirilir.
Oxu zalı yalnız kitab oxunan yer deyil, diqqətin cəmlənməsinə, müstəqil öyrənməyə və bilik mübadiləsinə xidmət edən ictimai məkandır. Onun dəyəri həm təqdim etdiyi mənbələrdə, həm də həmin mənbələrlə işləmək üçün yaratdığı şəraitdədir.
