Parataekvondo

Parataekvondo əlilliyi olan idmançılar üçün uyğunlaşdırılmış taekvondo idman növüdür. O, beynəlxalq səviyyədə World Taekwondo tərəfindən idarə olunur və müxtəlif təsnifat qaydaları əsasında idmançıların ədalətli rəqabət aparmasına şərait yaradır. Parataekvondonun əsas yarış istiqamətləri kyorugi və poomsae növləridir.

Parataekvondo nədir?

Parataekvondo ənənəvi taekvondonun texniki elementlərinə əsaslanan adaptiv idman növüdür. Yarış qaydaları və təsnifat sistemi idmançıların funksional imkanları nəzərə alınmaqla təşkil edilir.

Bu idman növünün məqsədi yalnız fiziki imkanları fərqli olan idmançıların yarışlarda iştirakını təmin etmək deyil, həm də onların beynəlxalq səviyyədə bərabər və sistemli idman mühitində mübarizə aparmasına şərait yaratmaqdır.

Parataekvondoda kyorugi

Kyorugi parataekvondonun döyüş istiqamətidir. İdmançılar müəyyən edilmiş qaydalar əsasında qarşılaşır, texniki hərəkətlər və zərbələr vasitəsilə xal toplamağa çalışırlar.

Paralimpiya proqramında parataekvondo məhz kyorugi yarışları ilə təmsil olunur. İdmançıların yarış kateqoriyalarının müəyyənləşdirilməsində təsnifat və çəki dərəcələri mühüm rol oynayır.

Parataekvondoda poomsae

Poomsae əvvəlcədən müəyyən edilmiş taekvondo hərəkətlərinin və texnikalarının ardıcıl şəkildə nümayiş etdirildiyi yarış istiqamətidir. Burada idmançının hərəkətləri düzgün icra etməsi, texniki hazırlığı və ümumi performansı qiymətləndirilir.

Parataekvondo poomsae yarışları müxtəlif əlillik qruplarından olan idmançıların iştirakına imkan verən təsnifat sistemi əsasında təşkil olunur.

Parataekvondoda təsnifat

Paralimpiya idmanında təsnifat mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məqsəd idman nəticəsinə əlilliyin deyil, mümkün qədər idmançının hazırlığının, texnikasının və taktikasının təsir etməsinə şərait yaratmaqdır.

Parataekvondoda idmançılar uyğunluq meyarları və funksional qiymətləndirmə əsasında müvafiq idman siniflərinə daxil edilirlər. Təsnifat yarış növünə və qaydalara görə fərqlənə bildiyindən konkret kateqoriya World Taekwondo-nun qüvvədə olan təsnifat qaydaları əsasında müəyyən edilir.

Parataekvondo və Paralimpiya Oyunları

Parataekvondonun beynəlxalq inkişafında mühüm mərhələlərdən biri onun Paralimpiya proqramına daxil edilməsi olub. İdman növü Paralimpiya Oyunlarında ilk dəfə Tokio 2020 proqramında yer alıb. Oyunların pandemiya səbəbindən təxirə salınması nəticəsində yarışlar 2021-ci ildə keçirilib.

Parataekvondo Paris 2024 Paralimpiya Oyunlarının da proqramında yer alaraq beynəlxalq səviyyədə mövqeyini möhkəmləndirib.

Azərbaycanda parataekvondo

Azərbaycan parataekvondo üzrə beynəlxalq yarışlarda təmsil olunan ölkələrdəndir. Azərbaycan idmançıları Paralimpiya Oyunları, dünya və Avropa səviyyəli yarışlarda iştirak edərək müxtəlif nəticələr əldə ediblər.

Azərbaycan parataekvondosunun ən mühüm nailiyyətlərindən biri İmaməddin Xəlilovun Paris 2024 Yay Paralimpiya Oyunlarında qızıl medal qazanmasıdır. O, kişilər arasında K44 kateqoriyasında 70 kq çəki dərəcəsində Paralimpiya çempionu olub.

Parataekvondo yarışlarında hazırlıq

Parataekvondo yüksək səviyyədə fiziki və texniki hazırlıq tələb edir. Məşqlərdə zərbə texnikası, sürət, koordinasiya, dözümlülük, taktiki düşüncə və rəqibin hərəkətlərinə çevik reaksiya üzərində işlənilir.

Hazırlıq proqramı idmançının funksional imkanlarına və yarış kateqoriyasına uyğunlaşdırılır. Peşəkar səviyyədə məşq prosesi məşqçi, tibbi və digər mütəxəssislərin iştirakı ilə fərdi ehtiyaclar nəzərə alınaraq qurula bilər.

Parataekvondonun idmanda yeri

Parataekvondo taekvondonun beynəlxalq paraidman sisteminə uyğunlaşdırılmış müstəqil yarış istiqaməti kimi inkişaf edir. Dünya və kontinental çempionatlar, reytinq yarışları və Paralimpiya Oyunları idmançıların yüksək səviyyədə mübarizə aparması üçün əsas platformalar sırasındadır.

Bu idman növünün Paralimpiya proqramında yer alması parataekvondonun tanınmasını artırmaqla yanaşı, müxtəlif ölkələrdə yeni idmançıların peşəkar yarış sisteminə qoşulmasına imkan yaradır.