pasport

Pasport (fransızca: passeport, latınca: passus — keçid və portus — liman) — vətəndaşın şəxsiyyətini, mənsub olduğu dövləti (vətəndaşlığını) təsdiq edən və ona beynəlxalq sərhədləri qanuni şəkildə keçmək hüququ verən ən mühüm rəsmi identifikasiya sənədidir.Müasir dünyada pasport sadəcə hüquqi bir kağız deyil; o, yüksək texnoloji təhlükəsizlik elementlərini bədənində daşıyan mühəndislik məhsulu, səyahət azadlığının simvolu və lifestyle qloballaşmasının əsas açarıdır. Biometrik Texnologiya və Pasportun AnatomiyasıMüasir pasportlar saxtakarlığın qarşısını almaq və sərhəd-keçid erqonomikasını sürətləndirmək üçün biometrik (elektron) standartlarla hazırlanır:Elektron Mikroçip: Sənədin üz qabığına və ya daxili səhifələrindən birinə yerləşdirilən bu çipdə vətəndaşın rəqəmsal fotoşəkili, barmaq izləri, imzası və şəxsi məlumatları saxlanılır. Hava limanlarında və dəmir yolu vağzallarında vaxt itirmədən avtomatik keçid sistemlərindən (e-Gate) istifadəyə imkan verir.Polikarbonat Səhifə: Məlumatların olduğu əsas səhifə xüsusi plastik materialdan hazırlanır. Bu səhifə üzərində lazer oyma (engraving), ultrabənövşəyi işıqda görünən xüsusi naxışlar və holoqramlar kimi mürəkkəb qrafik dizayn elementləri tətbiq olunur. Pasportun Əldə Edilməsi və Səyahət ZənciriAzərbaycan Respublikası vətəndaşının ümumvətəndaş pasportunun (xarici pasport) alınması və ondan istifadə müəyyən legal ardıcıllıqla tənzimlənir:1.Müraciət və Biometrik Məlumatların Verilməsi:Sənədlərin Toplanması.Vətəndaş şəxsiyyət vəsiqəsi ilə birlikdə "ASAN Xidmət" və ya müvafiq daxili işlər orqanlarına müraciət edir. Burada onun biometrik fotoşəkili çəkilir və barmaq izləri skan olunur.2.Sənədin İstehsalı və Təhvil Verilməsi:Çap və Hüquqi Hazırlıq.Dövlət standartlarına uyğun olaraq pasport bəlgəsi 10, 5 və ya 1 iş günü ərzində (ödənilən dövlət rüsumunun dərəcəsinə uyğun olaraq) çap edilir və vətəndaşa təhvil verilir.3.Viza və Sərhəd Compliance (Uyğunluq) Yoxlaması:Beynəlxalq Keçid.Səyahət planlaşdırılarkən (məsələn, Bakı-Tbilisi qatarı və ya təyyarə reysləri ilə) pasportun etibarlılıq müddəti (adətən ən azı 3 və ya 6 ay qalmalıdır) və gediləcək ölkənin viza tələbləri yoxlanılır. Estetik Dizayn və Lifestyle Atributu Kimi PasportPasportlar həm də aid olduqları ölkənin vizual vizit kartıdır. Onların daxili səhifələrinin tərtibatı mürəkkəb interyer və qrafik dizayn prinsiplərinə əsaslanır:Mədəni İrs Səhifələri: Müasir pasportların daxili vərəqlərində ölkənin tarixi abidələri, memarlıq inciləri (məsələn, Qız Qalası, Şirvanşahlar Sarayı kimi tarixi irslər), flora və faunası zərif xəttatlıq və qrafika ilə təsvir olunur. Bu təsvirlər həm estetik zövq verir, həm də əlavə gizli təhlükəsizlik qatı rolunu oynayır.Qlobal Lifestyle Pasport İndeksi: Pasportun gücü, onun sahibinə neçə ölkəyə vizasız (visa-free) və ya hava limanında viza (visa-on-arrival) almaqla səyahət etmək imkanı verməsi ilə ölçülür. Bu status aktiv lifestyle fəaliyyəti göstərən fotoqraflar, bloggerlər, beynəlxalq dizaynerlər və iş adamları üçün qlobal hərəkət azadlığı deməkdir.