Payız

Payız ilin dörd fəslindən biri olub yay ilə qış arasında yerləşir. Şimal yarımkürəsində payız adətən sentyabr, oktyabr və noyabr aylarını əhatə edir. Bu fəsil havanın tədricən soyuması, gündüzlərin qısalması, yarpaqların rəng dəyişərək tökülməsi və təbiətin qış dövrünə hazırlanması ilə xarakterizə olunur.

Payızın əsas xüsusiyyətləri

Payız fəslində temperatur yay ayları ilə müqayisədə tədricən aşağı düşür. Səhərlər və axşamlar daha sərin olur, bəzi günlərdə isə yağış və küləkli hava müşahidə edilir.

Gündüz saatlarının azalması və gecələrin uzanması payızın əsas astronomik xüsusiyyətlərindəndir. Fəsil irəlilədikcə hava daha tez qaralır və günəşli saatların sayı azalır.

Bəzi bölgələrdə payız mülayim və uzun, digər ərazilərdə isə daha qısa və sərin keçir.

Təbiətdə dəyişikliklər

Payızın ən xarakterik əlamətlərindən biri ağac yarpaqlarının yaşıl rəngdən sarı, narıncı, qırmızı və qəhvəyi çalarlara keçməsidir.

Temperaturun və gün işığının azalması ilə bitkilərin inkişaf tempi zəifləyir və bir çox yarpaqlı ağac yarpaqlarını tökməyə başlayır.

Meşə və parkların rəngarəng görünüşü payızı fotoqrafiya və təbiət müşahidələri üçün xüsusilə maraqlı fəsillərdən birinə çevirir.

Kənd təsərrüfatı və məhsul yığımı

Payız bir çox kənd təsərrüfatı məhsulunun yığım dövrüdür. Üzüm, alma, armud, nar, heyva və müxtəlif tərəvəzlərin məhsulu bu mövsümdə toplanır.

Fermerlər həmçinin qış mövsümünə hazırlıq görür, torpağın işlənməsi və növbəti əkin dövrü üçün müxtəlif tədbirlər həyata keçirirlər.

Payız yağışları torpağın nəmlənməsinə kömək etsə də, həddindən artıq yağıntı məhsul yığımına və kənd təsərrüfatı işlərinə mane ola bilər.

Gündəlik həyat və payız ab-havası

Payızda insanların geyim tərzi də hava şəraitinə uyğun dəyişir. Gödəkçə, palto, çətir və daha isti geyimlər gündəlik istifadəyə daxil olur.

Yağışlı və küləkli günlərin artması avtomobil və piyada hərəkətində əlavə diqqət tələb edə bilər. Yaş yarpaqlar və sürüşkən səthlər xüsusilə piyadalar üçün risk yarada bilər.

Payız həmçinin məktəb və universitetlərdə yeni tədris ilinin başlanması, şəhərlərdə mədəni və ictimai tədbirlərin aktivləşməsi ilə də əlaqələndirilir.