protez

Protez: Növləri, tətbiq sahələri və müasir texnologiyalar"Protez" termini itirilmiş hər hansı bir bədən üzvünün, toxumanın və ya orqanın funksiyasını və estetik görünüşünü bərpa etmək üçün istifadə olunan süni cihazları əhatə edir. Tibb elminin inkişafı sayəsində bu gün protezlər insanlara gündəlik həyatlarını sərbəst davam etdirmək, sosial aktivliyini qorumaq və fiziki məhdudiyyətləri minimuma endirmək imkanı yaradır.Əsas protez növləri və təyinat sahələriProtezlər əsasən tətbiq olunduğu nahiyələrə və yerinə yetirdiyi funksiyalara görə bir neçə kateqoriyaya bölünür:Əзаt (orqan) protezləri: Qol, əl, ayaq kimi ətraf itkisi zamanı istifadə olunur. Məsələn, protez ayaq sistemləri budüstü və baldırüstü olmaqla fərqlənir, mexaniki və ya bionik mexanizmlərlə təchiz edilir. Bu cihazlar istifadəçinin yerimə qabiliyyətini və tarazlığını bərpa edir.Diş protezləri: Stomatologiyada itirilmiş dişlərin bərpası üçün tətbiq olunur. Bura çıxan (total və ya hissəvi akril, naylon) protezlər, eləcə də sabit qapaqlar, körpülər, zirkon və implant üzərində qurulan ortopedik strukturlar daxildir. Daxili orqan və toxuma protezləri: Ürək qapaqları, damar implantları, oynaq protezləri (məsələn, bud-çanaq və diz oynağı implantları) tibbi praktikada geniş istifadə edilir.Estetik və kosmetik protezlər: Əsasən xarici görünüşün bərpası məqsədi daşıyır (məsələn, göz, qulaq və ya üz protezləri).Müasir texnologiyalar və bionik sistemlərMüasir dövrdə protez texnologiyalarında ən böyük inqilab mikroprosessorlar, sensorlar və süni intellekt elementlərinin tətbiqi ilə bağlıdır. Xüsusilə ətraf protezlərində istifadə edilən bionik sistemlər insan bədəninin əzələ impulslarını oxuyaraq hərəkətləri idarə etməyə imkan verir. Diş və oynaq protezlərində isə yüksək keyfiyyətli, hipoallergen və uzunömürlü materiallara (zirkonium, titan, xüsusi polimerlər) üstünlük verilir.Seçim və reabilitasiya prosesiHər bir protezin seçimi fərdi qaydada həyata keçirilir. Pasiyentin yaşayış tərzi, fiziki imkanları, sağlamlıq durumu və anatomik xüsusiyyətləri mütəxəssislər tərəfindən diqqətlə qiymətləndirilir. Protez quraşdırıldıqdan sonra isə orqanizmə uyğunlaşma və reabilitasiya dövrü başlayır. Xüsusi fizioterapiya və məşqlər sayəsində pasiyentlər qısa müddətdə süni cihazdan rahat istifadə etməyi öyrənir və normal həyat ritminə qayıdırlar.