Qaval

Qaval — Azərbaycan milli musiqisində istifadə olunan, zərb alətləri qrupuna aid qədim və incə sənət nümunəsidir. Bu alət həm xalq musiqisində, həm də klassik muğam triosunun tərkib hissəsi kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məqalə: Qaval – Azərbaycan Musiqisinin Ritmi və Ruhu Qaval, quruluşu etibarilə sadə görünsə də, ifa texnikası baxımından olduqca mürəkkəb və zəngin imkanlara malik musiqi alətidir. O, təkcə ritm tutmaq üçün deyil, həm də xanəndənin ifasına emosional rəng qatmaq üçün istifadə olunur. Quruluşu və Hazırlanması: Qaval, eni adətən 50-60 mm olan dairəvi ağac sağanaqdan (çərçivədən) ibarətdir. Sağanağın bir tərəfinə xüsusi üsulla emal olunmuş nərə balığının dərisi və ya keçi dərisi çəkilir. Sağanağın içəri tərəfinə isə dairə boyu 60-dan çox xırda metal halqalar bərkidilir. İfa zamanı bu halqalar bir-birinə və dəriyə dəyərək fərqli cingiltili səslər yaradır. Muğam İfasında Qavalın Rolu: Azərbaycanın klassik muğam üçlüyündə (tar, kamança, qaval) qaval xanəndə tərəfindən ifa olunur. Xanəndə muğamın ritmik hissələrini (təsnif və rəngləri) oxuyarkən həm özünü müşayiət edir, həm də ansamblın ümumi tempini tənzimləyir. Qavalın səsi xanəndənin səs tembri ilə vəhdət təşkil edərək musiqinin təsir gücünü artırır. İfa Texnikası: Qaval hər iki əlin barmaqları və ovucun zərbələri ilə çalınır. Peşəkar qaval ifaçıları "şaqqıltı", "tremolo" və müxtəlif barmaq hərəkətləri ilə çox mürəkkəb ritmik naxışlar yarada bilirlər. Aləti müəyyən dərəcədə qızdırmaq (dərini gərmək) onun səsini daha cingiltili və aydın edir.