#qədim pul
Qədim pul
Tarixin Canlı Şahidləri: Qədim Sikkələr və Onların Sirri
İnsanlar ticarətdə sikkələrdən istifadə etməyə başlamazdan əvvəl mal mübadiləsi (barter) ilə məşğul olurdular. Lakin tarixin inkişafı daha praktik bir vasitəni — pulu tələb etdi. İlk qədim pullar eramızdan əvvəl VII əsrdə Lidiya krallığında (müasir Türkiyə ərazisi) meydana gəlmişdir. Bu pullar təbii qızıl və gümüş qarışığından hazırlanırdı.
Qədim Azərbaycan Pulları
Azərbaycan ərazisi qədim numizmatik tapıntılarla olduqca zəngindir. Ölkəmizdə pul kəsimi və dövriyyəsi uzun bir tarixə malikdir:
Antik dövr: Albaniya və Atropatena dövrünə aid olan Makedoniyalı İskəndərin sikkələri və yerli təqlid pullar bu sahədə ən qədim nümunələrdəndir.
İslam dövrü: Ərəb xilafəti, Şirvanşahlar, Atabəylər və Səfəvilər dövründə kəsilən gümüş dirhəmlər və mis füluslar iqtisadiyyatın əsasını təşkil edirdi.
Xanlıqlar dövrü: Hər bir xanlığın (məsələn, Qarabağ, Şəki, Quba xanlıqları) özünəməxsus sikkələri ("pənahabad" və s.) mövcud olmuşdur.
Sikkə Üzərindəki İşarələr Nəyi Bildirir?
Qədim pulların üzərindəki hər bir detal müəyyən məna daşıyır:
Hökmdar təsviri: Sikkəni kəsdirən şahın və ya imperatorun qüdrətini nümayiş etdirir.
Dini rəmzlər: Dövlətin rəsmi dinini və ya inanc sistemini göstərir.
Zərbxana adı: Pulun harada kəsildiyini müəyyən edir (məsələn, Bərdə, Təbriz, Şamaxı zərbxanaları).
Numizmatika: Pulların Dili ilə Tarix
Qədim pulları öyrənən elm sahəsi numizmatika adlanır. Numizmatlar sikkənin çəkisi, metal tərkibi və üzərindəki yazılar vasitəsilə itmiş şəhərləri, unudulmuş hökmdarları və qədim ticarət yollarını bərpa edirlər.
Qədim Pulun Dəyəri Necə Müəyyən Olunur?
Kolleksiyaçılar üçün qədim pulun dəyəri bir neçə amildən asılıdır:
Nadirlik: Nüsxəsi nə qədər azdırsa, dəyəri bir o qədər yüksəkdir.
Qorunma vəziyyəti: Üzərindəki yazı və təsvirlərin nə dərəcədə aydın olması.
Tarixi əhəmiyyət: Mühüm tarixi hadisələrlə əlaqəli olması.