qızıl suyu

Qızıl suyu (və ya zərgərlik dilində qızıl örtük), bir metal əşyanın səthinə mikroskopik qalınlıqda xalis qızıl təbəqəsinin oturdulması prosesidir. Bu üsul, xüsusilə gümüş, mis, bürünc və ya paslanmaz polad kimi daha əlçatan metallardan hazırlanan aksessuarlara xalis qızılın vizual parıltısını və rəngini qazandırmaq üçün istifadə olunan həm estetik, həm də olduqca qənaətcil bir həlldir. Zərgərlik sənayesində bu proses əsasən elektro-qalvanizasiya (elektroliz) üsulu ilə həyata keçirilir. İlk növbədə, örtüləcək metal əşyanın səthi yağ, toz və pasdan tamamilə təmizlənərək cilalanır ki, qızıl bərabər paylana bilsin. Daha sonra həmin əşya daxilində xalis qızıl ionları olan xüsusi kimyəvi məhlula batırılır. Məhlula elektrik cərəyanı verildikdə, müsbət yüklü qızıl ionları mənfi yüklü metalın səthinə doğru hərəkət edir və onun üzərində incə, hamar bir qızıl təbəqəsi formalaşdırır. Sonda əşya distillə olunmuş suda yuyulur və son parlaqlığını alması üçün yenidən yüngülcə cilalanır. Qızıl suyuna çəkilmiş bəzək əşyaları həm xalis qızıl vizualı təqdim edir, həm də nikel kimi bəzi metallara qarşı həssaslığı (allergiyası) olan şəxslər üçün dəri ilə birbaşa təması kəsərək qoruyucu təbəqə rolunu oynayır. Lakin bu örtüyün ömrü əbədi deyil; sürtünmə, vaxt və kimyəvi maddələrin təsiri ilə zamanla aşınaraq altındakı əsas metalı büruzə verə bilər. Aksessuarların ömrünü uzatmaq üçün onları ətirlərdən, daxili kremlərdən, sabun və təmizləyici kimyəvi vasitələrdən mütləq uzaq tutmaq lazımdır. Həmçinin dənizə, hovuza (xlorlu suya) və ya hamama daxil olarkən bu növ bəzək əşyalarını çıxarmaq, cızılmamaları üçün isə digər sərt metal zinət əşyalarından ayrı, yumşaq parça torbalarda saxlamaq tövsiyə olunur. Əgər müddət keçdikcə qızıl suyu tamamilə aşınarsa, peşəkar bir zərgərə müraciət edərək həmin əşyanı yenidən qızıl suyuna çəkdirmək mümkündür.