Qobustan

Qobustan Qoruğu: Daşların Danışan Tarixi və Qədim Sivilizasiya Azərbaycanın tarixi və təbii irsi dedikdə, ilk xatırlanan ünvanlardan biri məhz Qobustandır. Bakı şəhərindən təqribən 60 kilometr cənub-qərbdə yerləşən Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu ölkənin ən qədim məskənlərindən biri olmaqla yanaşı, bəşəriyyət tarixinin yaşayan abidəsidir. Bu unikal məkan əsrlər boyu insanlığın təkamül yolunu, o dövrün həyat tərzini və mədəniyyətini özündə qoruyub saxlayıb. Qobustanın Tarixi və Qayaüstü Rəsmləri Qobustanın əsas dəyəri onun nadir qayaüstü rəsmləri - petroqlifləridir. Burada eramızdan əvvəl VIII minillikdən başlayaraq orta əsrlərə qədərki dövrü əhatə edən 6 mindən çox qayaüstü təsvir aşkar edilmişdir. Böyükdaş, Kiçikdaş, Cingirdağ, Şonqar və Şıqqaya dağlarının ərazisində yerləşən bu rəsmlər qədim insanların ov səhnələrini, mərasimləri, rəqsləri, müxtəlif heyvan və balıq təsvirlərini əks etdirir. Alimlərin tədqiqatlarına görə, bu rəsmlər sadəcə incəsənət nümunəsi deyil, həm də qədim sakinlərin dünya görüşünü, dini inanclarını və təbiətlə əlaqələrini öyrənmək üçün əvəzedilməz mənbədir. Xüsusilə "Yallı" rəqsini xatırladan qədim insan figurları Azərbaycanın milli rəqs mədəniyyətinin köklərinin minilliklərə gedib çıxdığını sübut edir. Qavaldaş və Qədim Musiqi Mədəniyyəti Qobustanın təbiəti də özlüyündə bir sirrdir. Ərazidə yerləşən məşhur Qavaldaş xüsusi xüsusiyyətlərə malik təbii daş abidəsidir. Daş üzərinə kiçik daşlarla vurulduqda zərif və ritmik səs, məhz qavalı xatırladan melodiya yaranır. Güman edilir ki, qədim insanlar bu təbii musiqi alətindən müxtəlif ayinlərdə, bayramlarda və ümumi toplantılarda istifadə ediblər. Palçıq Vulkanları Qobustan regionu həm də dünyanın palçıq vulkanlarının ən sıx yerləşdiyi ərazilərdən biridir. Dünyadakı palçıq vulkanlarının əhəmiyyətli bir hissəsi məhz bu bölgədə qərarlaşıb. Yerin təkindən çıxan qaz və palçığın yaratdığı bu unikal landşaft həm yerli, həm də xarici turistlərin böyük marağına səbəb olur. Vulkanların ətrafındakı ay mənzərəsini xatırladdıran relyef Qobustana xüsusi mistik gözəllik bəxş edir. UNESCO-nun İrs Siyahısı Qobustanın bəşəriyyət üçün əhəmiyyəti beynəlxalq səviyyədə də tanınıb. 2007-ci ildə Qobustan Dövlət Tarixi-Bədii Qoruğu UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir. Bu status ərazinin qorunmasının vacibliyini bir daha təsdiq edir və onun dünya turizm xəritəsində mühüm mövqe tutmasını təmin edir. Qobustan qoruğu sadəcə daşlar və qədim yazılar deyil, həm də keçmişlə bu günü birləşdirən möhtəşəm bir körpüdür. Hər il minlərlə ziyarətçi bu qədim torpağa gələrək tarixin izləri ilə yaxından tanış olur və Azərbaycanın qədim köklərini kəşf edir.