Qüvvə ölçmələri laboratoriyası

Mexaniki Təzyiqin və Müqavimətin Eyniləşdirilməsi: Qüvvə Ölçmələri LaboratoriyasıQüvvə ölçmələri laboratoriyası, müxtəlif materialların, konstruksiyaların və cihazların gərilmə, sıxılma, statik və dinamik yüklərə qarşı göstərdiyi müqaviməti öyrənən, qüvvə ölçən alətlərin dəqiqliyini yoxlayan yüksək texnologiyalı bir metrologiya və sınaq mərkəzidir. Beynəlxalq Vahidlər Sistemində (SI) qüvvə vahidi Nyuton ($N$) olaraq qəbul edildiyi üçün bu laboratoriyaların əsas məqsədi tətbiq olunan və ya ölçülən qüvvənin Nyuton şkalası üzrə dəqiqliyini və izlənilə bilənliyini (traceability) təmin etməkdir.İnşaat materiallarının (məsələn, beton və armatur bloklarının) dözümlülüyündən tutmuş, aviasiya, avtomobil sənayesi və tibbi avadanlıqların təhlükəsizliyinə qədər qüvvə parametrlərinin düzgün ölçülməsi kritik əhəmiyyət kəsb edir.Laboratoriyada Keçirilən Əsas Analizlər və KalibrləməQüvvə ölçmələri laboratoriyası iki fundamental istiqamətdə fəaliyyət göstərir: Mexaniki sınaqlar və Ölçü cihazlarının kalibrlənməsi.Sıxılma və Gərilmə Testləri: Materialların qopma, qırılma və ya əzilmə hədlərini müəyyən etmək üçün onlara böyük tonnajlı qüvvələr tətbiq edilir. Bu testlər xüsusilə tikinti və ağır sənayedə istifadə olunacaq materialların keyfiyyət standartlarına (ISO, ASTM) cavab verib-vermədiyini yoxlayır.Cihazların Kalibrlənməsi: İstehsalatda, laboratoriyalarda və ya çəki sistemlərində istifadə olunan dinamometrlər, kran tərəziləri, hidravlik preslər və yük sensorları zamanla dəqiqliyini itirə bilər. Qüvvə laboratoriyası bu cihazları milli və ya beynəlxalq etalonlarla müqayisə edərək onların xəta payını təyin edir və kalibrləmə sertifikatı təqdim edir.Laboratoriya Avadanlıqları və MetodologiyaQüvvə ölçmələri son dərəcə həssaslıq tələb etdiyi üçün mühitin temperaturu, rütubəti və hətta vibrasiya səviyyəsi daimi nəzarət altında saxlanılır. Laboratoriyada istifadə olunan əsas avadanlıqlar aşağıdakılardır:Universal Sınaq Maşınları (UTM): Materialları həm dartaraq qopma nöqtəsini, həm də sıxaraq əzilmə limitini ölçə bilən elektromexaniki və ya hidravlik nəhəng cihazlardır.Qüvvə Etalonları (Ölü Çəki Maşınları - Dead Weight Machines): Yer cazibə qüvvəsindən istifadə edərək kütləsi tam dəqiq məlum olan disklər vasitəsilə saf və dəyişməz qüvvə yaradan ən yüksək səviyyəli etalon sistemlərdir. Kalibrləmə prosesində digər cihazların dürüstlüyü məhz bu maşınlarla yoxlanılır.Yükhüceyrələri (Load Cell): Üzərinə düşən mexaniki qüvvəni (baskını) elektrik siqnalına çevirən sensorlardır. Laboratoriyada tətbiq olunan qüvvənin rəqəmsal ekranda milimetrik olaraq oxunmasını təmin edir.Sənaye və Təhlükəsizlik Sahələrində RoluQüvvə ölçmələri laboratoriyasının təqdim etdiyi hesabatlar və apardığı kalibrləmə işləri birbaşa insan həyatının təhlükəsizliyinə xidmət edir. Liftlərin troslarının dözümlülük limitləri, avtomobillərin təhlükəsizlik kəmərlərinin qopma müqaviməti, təyyarə hissələrinin hava axını zamanı məruz qaldığı yüklər bu laboratoriyanın nəzarətindən keçir. Qüvvə göstəricilərindəki cüzi bir xəta belə sənayedə böyük qəzalara səbəb ola biləcəyi üçün metrologiyada bu laboratoriyaların rolu strateji əhəmiyyət daşıyır.