Rauf Hacıyev

Rauf Hacıyev azərbaycanlı bioloq, professor, dövlət xadimi və ekologiya üzrə mütəxəssisdir. O, 2011-ci ildən Azərbaycan Respublikasının ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini vəzifəsində çalışır. 2026-cı ilin sentyabrına olan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin rəsmi rəhbərlik siyahısında Rauf Hacıyev nazir müavini kimi göstərilir. Onun uzunmüddətli peşəkar fəaliyyəti biologiya, zoologiya, balıqçılıq, su bioresurslarının qorunması və ekoloji dövlət idarəçiliyi ilə bağlıdır.

Rauf Hacıyev xüsusilə Xəzər dənizinin bioloji ehtiyatları, balıq populyasiyalarının qorunması və artırılması, biomüxtəliflik və son illərdə Xəzərin səviyyəsinin azalmasının yaratdığı ekoloji problemlərlə bağlı dövlət səviyyəsində fəaliyyət göstərir. Onun həm elmi, həm də dövlət idarəçiliyi təcrübəsi bu sahədəki fəaliyyətinin əsasını təşkil edir.

Doğum tarixi və təhsili

Rauf Hacıyev 21 avqust 1958-ci ildə anadan olub. 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin — indiki Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsini bitirib. Ali təhsilini biologiya üzrə alması onun sonrakı elmi fəaliyyətini zoologiya və su bioresursları istiqamətinə yönəldib.

O, daha sonra ikinci ali təhsil də alıb. 2003-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. Beləliklə, onun akademik hazırlığı biologiya ilə yanaşı hüquq sahəsini də əhatə edir. Bu kombinasiya təbii ehtiyatların qorunması və dövlət ekoloji idarəçiliyi sahəsində xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki bu istiqamətdə elmi biliklə yanaşı hüquqi tənzimləmələrin də tətbiqi tələb olunur.

Elmi fəaliyyətinin başlanğıcı

Universiteti bitirdikdən sonra Rauf Hacıyev 1980-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1981-ci ildən isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin “Onurğalılar zoologiyası” kafedrasında çalışıb. Burada baş laborant, assistent və baş müəllim vəzifələrində fəaliyyət göstərib.

1989-cu ildə biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini alıb. 1995-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin “Onurğalılar zoologiyası” kafedrasının dosenti olub. 2005-ci ildə biologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsinə, 2008-ci ildə isə professor elmi adına layiq görülüb.

Bu akademik fəaliyyət Rauf Hacıyevin dövlət idarəçiliyinə keçməzdən əvvəl uzun müddət biologiya və zoologiya üzrə elmi-pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olduğunu göstərir.

Balıqçılıq və su bioresursları sahəsində fəaliyyəti

Rauf Hacıyevin peşəkar karyerasında su bioresurslarının qorunması xüsusi yer tutur. 1995-ci ildə o, “Azərbalıq” Dövlət Konserninin Balıqartırma İdarəsinin rəis müavini təyin olunub. 1999-cu ildə isə həmin idarənin rəisi vəzifəsinə keçib.

Balıqartırma təbii su hövzələrində balıq ehtiyatlarının qorunması və bərpası üçün istifadə edilən mühüm vasitələrdən biridir. Xüsusilə Xəzər dənizində nərə balıqları kimi qiymətli növlərin populyasiyalarının azalması şəraitində süni artırma və balıq ehtiyatlarının mühafizəsi böyük əhəmiyyət daşıyır.

Rauf Hacıyevin sonrakı dövlət fəaliyyəti də məhz bu istiqamətlə sıx bağlı olub.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində fəaliyyəti

2001-ci ildən 2011-ci ilə qədər Rauf Hacıyev Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Su Hövzələrində Bioloji Resursların Artırılması və Mühafizəsi Departamentinin direktoru vəzifəsində çalışıb.

Bu departamentdə fəaliyyəti su hövzələrinin bioloji ehtiyatlarının qorunması, balıq ehtiyatlarının bərpası, qanunsuz balıq ovuna qarşı mübarizə və su bioresurslarından dayanıqlı istifadə kimi məsələlərlə əlaqəli olub.

2011-ci ildə Rauf Hacıyev Azərbaycan Respublikasının ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavini təyin edilib. 2026-cı ilin sentyabrında da bu vəzifəni davam etdirir.

Xəzər dənizinin bioresurslarının qorunması

Rauf Hacıyevin fəaliyyətində Xəzər dənizi əsas istiqamətlərdən biridir. O, Azərbaycanı Xəzərin su bioresurslarının qorunması ilə bağlı müxtəlif beynəlxalq görüşlərdə təmsil edib.

2013-cü ildə Rusiyanın Həştərxan şəhərində keçirilən Xəzər dənizinin Su Bioresursları Komissiyasının 34-cü iclasında Azərbaycan nümayəndə heyətinə Rauf Hacıyev rəhbərlik edib. Görüşdə Xəzəryanı ölkələr arasında balıq ehtiyatlarının vəziyyəti, icazə verilən ov həcmləri, balıqartırma, elmi məqsədlər üçün kvotalar və nərə balıqlarının kommersiya ovuna moratorium məsələləri müzakirə olunub.

Xəzərdə nərə balıqlarının qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu balıqlar uzun illər intensiv ov, qanunsuz balıqçılıq və ekosistemdə baş verən dəyişikliklərin təsirinə məruz qalıb. Buna görə sahilyanı ölkələrin ortaq fəaliyyət göstərməsi su bioresurslarının mühafizəsinin əsas şərtlərindən biridir.

İqlim dəyişikliyi üzrə fəaliyyəti

Rauf Hacıyev yalnız biomüxtəliflik və balıqçılıq məsələləri ilə deyil, Azərbaycanın beynəlxalq iqlim siyasətinin təqdim edilməsində də iştirak edib.

2021-ci ildə Qlazqoda keçirilən COP26 iqlim sammitində Azərbaycan nümayəndəsi kimi çıxış edən Rauf Hacıyev ölkənin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə həyata keçirdiyi tədbirlərdən danışıb. O dövrdə Azərbaycanın 2030-cu ilə qədər istixana qazı emissiyalarının 35 faiz azaldılması ilə bağlı götürdüyü öhdəliyi, meşə sahələrinin genişləndirilməsi, bərpa olunan enerji və enerji səmərəliliyinin artırılması istiqamətlərini təqdim edib.

Bu fəaliyyət onun nazir müavini kimi işinin yalnız su bioresursları ilə məhdudlaşmadığını, beynəlxalq iqlim siyasəti və Azərbaycanın ekoloji öhdəliklərini də əhatə etdiyini göstərir.

Xəzərin səviyyəsinin azalması ilə bağlı mövqeyi

Son illərdə Rauf Hacıyevin çıxışlarında Xəzər dənizinin səviyyəsinin azalması xüsusi yer tutur. 5 iyun 2026-cı ildə Azərbaycanda keçirilən Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə həsr olunmuş beynəlxalq tədbirdə o, Xəzərin səviyyəsindəki azalmanın ciddi narahatlıq yaratdığını bildirib.

Rauf Hacıyevin sözlərinə görə, prosesin təsirləri artıq sahil ekosistemlərində, iqtisadi fəaliyyətdə və yerli icmaların həyatında hiss olunur. Səviyyə azalmasının səbəblərinin araşdırılması isə davam etdirilir.

Xəzərin səviyyəsinin dəyişməsi kompleks məsələdir. Burada iqlim dəyişiklikləri, temperaturun yüksəlməsi, buxarlanma, Xəzərə daxil olan çay sularının həcmi və digər hidroloji amillər birlikdə qiymətləndirilməlidir. Buna görə Xəzərlə bağlı qərarlarda uzunmüddətli elmi müşahidə və sahilyanı dövlətlər arasında məlumat mübadiləsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Biomüxtəlifliyin qorunması

Biomüxtəliflik Rauf Hacıyevin həm elmi hazırlığı, həm də dövlət fəaliyyəti ilə birbaşa bağlı mövzudur. Biomüxtəlifliyin qorunması yalnız nadir heyvan və bitki növlərinin mühafizəsi demək deyil. Ekosistemlərin bütövlüyünün saxlanması, yaşayış mühitlərinin qorunması və təbii ehtiyatlardan dayanıqlı istifadə də bu anlayışa daxildir.

Xəzər dənizində bu məsələ daha mürəkkəbdir. Dənizin səviyyəsinin dəyişməsi, çirklənmə, sahilyanı ərazilərin istifadəsi və bioloji ehtiyatlara antropogen təzyiq eyni zamanda ekosistemə təsir edə bilər. Rauf Hacıyevin su bioresursları sahəsində uzunmüddətli fəaliyyəti məhz bu problemlərin dövlət səviyyəsində idarə olunması ilə əlaqəlidir.

Elmi əsərləri

Rauf Hacıyev geniş elmi fəaliyyətə malikdir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin rəsmi bioqrafiyasına əsasən, o, 160-a yaxın elmi əsərin müəllifidir. Bunların arasında 5 dərslik, 2 monoqrafiya və 3 dərs vəsaiti var.

Bu göstəricilər onun yalnız inzibati dövlət vəzifəsində çalışan şəxs deyil, uzunmüddətli akademik fəaliyyəti olan biologiya professoru olduğunu göstərir. Onurğalılar zoologiyası və su bioresursları üzrə elmi hazırlığı sonrakı dövlət fəaliyyətinin də əsas peşəkar bazasını təşkil edib.

Rauf Hacıyevin mükafatları

Rauf Hacıyev elmi və dövlət fəaliyyətinə görə Azərbaycan və xarici ölkələrin müxtəlif mükafatlarına layiq görülüb.

2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub. 2012-ci ildə Fransa hökumətinin kənd təsərrüfatı və balıqçılıq sahəsində Zabit ordeninə layiq görülüb. 2019-cu ildə ona “Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə” medalı verilib.

2023-cü ildə “Ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində fərqlənməyə görə” medalı və “Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)” yubiley medalı ilə təltif edilib. 2024-cü ildə isə 3-cü dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni alıb.

Dövlət idarəçiliyində fəaliyyəti

Nazir müavini kimi Rauf Hacıyevin fəaliyyətinə yalnız beynəlxalq görüşlər daxil deyil. O, nazirliyin regional fəaliyyətində və vətəndaşlarla görüşlərində də iştirak edir. Nazirliyin rəsmi məlumatlarında müxtəlif illərdə onun Azərbaycanın rayonlarında vətəndaşları qəbul etdiyi göstərilir. Bu görüşlər zamanı biomüxtəliflik, meşələrin qorunması, hidrometeorologiya, ətraf mühitin monitorinqi və digər ekoloji məsələlərlə bağlı müraciətlərə baxılıb.

2026-cı ildə Nazirliyin rəsmi rəhbərlik səhifəsində Rauf Hacıyev üçün vətəndaş qəbulu ayın birinci və üçüncü həftəsinin dördüncü günü saat 15:00–16:00 olaraq göstərilir.

Rauf Hacıyevin hazırkı vəzifəsi

2026-cı ilin sentyabrına olan aktual rəsmi məlumata əsasən, professor Rauf Hacıyev Azərbaycan Respublikasının ekologiya və təbii sərvətlər nazirinin müavinidir. O, bu vəzifədə 2011-ci ildən fəaliyyət göstərir.

Onun peşəkar profilini fərqləndirən əsas cəhət elmi və dövlət idarəçiliyi təcrübəsinin birləşməsidir. Biologiya fakültəsindən başlayan akademik fəaliyyəti, onurğalılar zoologiyası üzrə elmi işi, “Azərbalıq” sistemində balıqartırma fəaliyyəti, Su Hövzələrində Bioloji Resursların Artırılması və Mühafizəsi Departamentinə rəhbərliyi və sonradan nazir müavini vəzifəsinə yüksəlməsi bir-biri ilə əlaqəli karyera xətti formalaşdırıb.

Hazırda onun fəaliyyətində Xəzər dənizinin vəziyyəti xüsusilə aktualdır. Dəniz səviyyəsinin azalması, sahil ekosistemlərində dəyişikliklər, su bioresurslarının qorunması və Xəzəryanı dövlətlər arasında əməkdaşlıq Rauf Hacıyevin uzun illərdir məşğul olduğu biologiya və ekoloji idarəçilik sahələrinin kəsişdiyi əsas məsələlərdəndir.