Reabilitasiya otağı

Reabilitasiya otağı xəstəlik, travma, əməliyyat və ya funksional məhdudiyyətdən sonra insanın fiziki imkanlarının bərpası və gündəlik fəaliyyətə uyğunlaşması üçün istifadə olunan xüsusi tibbi və ya terapevtik məkandır. Belə otaqlarda hərəkət məşqləri, fizioterapiya, funksional bərpa, balans və koordinasiya məşqləri həyata keçirilə bilər.

Reabilitasiya otağının əsas məqsədi
Bu otağın əsas məqsədi pasiyentin itirilmiş və ya zəifləmiş funksiyalarını mümkün qədər bərpa etməkdir. Reabilitasiya yalnız əzələ gücünün artırılmasına deyil, həm də hərəkət amplitudasının, koordinasiyanın, dözümlülüyün və gündəlik fəaliyyət qabiliyyətinin yaxşılaşdırılmasına yönələ bilər.

Reabilitasiya otağı harada olur?
Reabilitasiya otaqları xəstəxana, klinika, poliklinika, reabilitasiya mərkəzi, sanatoriya və bəzi idman-tibb müəssisələrində yerləşə bilər.

Otağın quruluşu və avadanlığı müəssisənin profilindən və xidmət göstərilən pasiyent qrupundan asılıdır.

Reabilitasiya otağında hansı avadanlıqlar olur?
Belə otaqlarda gimnastika döşəkləri, paralel barlar, elastik lentlər, kiçik çəkilər, balans platformaları, hərəkət trenajorları və digər terapevtik vasitələr ola bilər.

Nevroloji və ortopedik reabilitasiya üçün istifadə olunan avadanlıq növləri bir-birindən fərqlənə bilər.

Paralel barlar nə üçün istifadə olunur?
Paralel barlar yerimə və tarazlıq məşqlərində istifadə olunan əsas reabilitasiya vasitələrindəndir. Pasiyent əlləri ilə barlardan dəstək alaraq təhlükəsiz şəkildə ayağa qalxma və addımlama məşqləri edə bilər.

Bu avadanlıq insult, travma və ortopedik əməliyyatlardan sonrakı bərpa proqramlarında istifadə oluna bilər.

Balans məşqləri nədir?
Balans məşqləri bədənin sabitliyini və koordinasiyasını yaxşılaşdırmağa yönəlir. Bunun üçün xüsusi platformalar, toplar və sadə yerüstü hərəkətlərdən istifadə edilə bilər.

Balansın bərpası xüsusilə nevroloji xəstəliklər və ayaq zədələrindən sonra mühüm ola bilər.

Fizioterapiya və reabilitasiya eyni şeydirmi?
Xeyr. Fizioterapiya reabilitasiya prosesinin bir hissəsi ola bilər. Reabilitasiya daha geniş anlayışdır və fiziki terapiya ilə yanaşı əmək terapiyası, nitq terapiyası, psixoloji dəstək və digər bərpa istiqamətlərini də əhatə edə bilər.

Reabilitasiya otağı əsasən fiziki funksiyaların bərpasına yönəlmiş məşqlər üçün istifadə olunur.

Ortopedik reabilitasiya
Ortopedik reabilitasiya sümük, oynaq, bağ və əzələ zədələrindən sonra aparılan bərpa prosesidir. Sınıq, oynaq əməliyyatı və müxtəlif travmalardan sonra hərəkət qabiliyyətinin yenidən formalaşdırılması əsas məqsədlərdəndir.

Reabilitasiya otağında fərdi məşq proqramları bu prosesin tərkib hissəsi ola bilər.

Nevroloji reabilitasiya
Nevroloji reabilitasiya insult, beyin və onurğa beyni zədələri, sinir sistemi xəstəlikləri və digər nevroloji vəziyyətlərdən sonra aparıla bilər.

Bu istiqamətdə hərəkət, tarazlıq, koordinasiya və gündəlik fəaliyyət bacarıqlarının bərpasına xüsusi diqqət yetirilir.

Əməliyyatdan sonrakı reabilitasiya
Bir çox cərrahi əməliyyatdan sonra xəstənin əvvəlki funksional vəziyyətinə qayıtması üçün reabilitasiya tələb oluna bilər. Xüsusilə oynaq dəyişdirilməsi, bağ və vətər əməliyyatlarından sonra mərhələli fiziki məşqlər tətbiq edilir.

Məşqlərin intensivliyi həkim və reabilitasiya mütəxəssisinin planına uyğun müəyyənləşdirilir.

İdman reabilitasiyası
İdman zədələrindən sonra reabilitasiya yalnız ağrının azalması ilə bitmir. Əzələ gücü, koordinasiya, çeviklik və idmana xas hərəkətlərin təhlükəsiz şəkildə bərpası da vacibdir.

Bu məqsədlə reabilitasiya otaqlarında müxtəlif funksional və güc məşqləri həyata keçirilə bilər.

Reabilitasiya otağında kimlər çalışır?
Belə otaqlarda fizioterapevt, reabilitasiya üzrə mütəxəssis, həkim və bəzi hallarda tibb bacısı işləyə bilər.

Mütəxəssislər pasiyentin vəziyyətinə uyğun fərdi məşq və terapiya proqramı hazırlayırlar.

Fərdi reabilitasiya proqramı nədir?
Fərdi proqram pasiyentin diaqnozu, yaşı, fiziki imkanları və funksional məhdudiyyətləri nəzərə alınaraq hazırlanır.

Bu proqram bütün pasiyentlər üçün eyni olmur və bərpa prosesinin gedişinə uyğun dəyişdirilə bilər.

Hərəkət amplitudası nədir?
Hərəkət amplitudası oynağın müəyyən istiqamətdə hərəkət edə bildiyi məsafəni ifadə edir. Travma və əməliyyatdan sonra bu amplituda azala bilər.

Reabilitasiya məşqlərinin məqsədlərindən biri normal və ya funksional hərəkət amplitudasını bərpa etməkdir.

Əzələ gücünün bərpası
Uzun müddət hərəkətsiz qalan əzələlər zəifləyə bilər. Reabilitasiya otağında müqavimətli məşqlər, elastik lentlər və çəkilər vasitəsilə əzələ gücü mərhələli şəkildə artırıla bilər.

Məşqin səviyyəsi pasiyentin vəziyyətinə uyğun seçilir.

Gediş məşqləri
Yerimə qabiliyyəti pozulduqda reabilitasiya proqramına gediş məşqləri daxil edilə bilər. Paralel barlar, yerimə vasitələri və digər köməkçi avadanlıqlar bu məqsədlə istifadə olunur.

Proses adətən təhlükəsizlik və düzgün hərəkət texnikası nəzərə alınmaqla aparılır.

Reabilitasiya otağında təhlükəsizlik
Otaqda sürüşməyən döşəmə, kifayət qədər keçid sahəsi və avadanlıqların sabit yerləşdirilməsi vacibdir. Pasiyentlər arasında hərəkət qabiliyyəti zəif olan şəxslər olduğu üçün yıxılma riskinin azaldılması əsas məsələlərdəndir.

Avadanlıqların texniki vəziyyəti də mütəmadi yoxlanmalıdır.

Əlçatanlıq tələbləri
Reabilitasiya otağı hərəkət məhdudiyyətli şəxslər üçün əlçatan olmalıdır. Giriş qapıları, keçidlər və sanitar sahələr əlil arabası və digər köməkçi vasitələrin istifadəsinə uyğun planlaşdırıla bilər.

Bu yanaşma reabilitasiya xidmətindən istifadəni asanlaşdırır.

Reabilitasiya otağının ölçüsü
Otağın ölçüsü xidmətin növü və istifadə edilən avadanlıqdan asılıdır. Paralel barlar, trenajorlar və funksional məşq zonaları üçün kifayət qədər sərbəst sahə tələb olunur.

Məkanın həddindən artıq sıx olması həm hərəkəti çətinləşdirə, həm də təhlükəsizlik riskini artıra bilər.

Havalandırma və işıqlandırma
Reabilitasiya otağında yaxşı havalandırma və kifayət qədər işıqlandırma vacibdir. Fiziki məşq aparılan məkanda rahat temperaturun saxlanması da pasiyent və personal üçün əhəmiyyətlidir.

Təbii işıq və sakit mühit reabilitasiya prosesinə müsbət təsir göstərə bilər.

Reabilitasiya otağının tibbi əhəmiyyəti
Reabilitasiya otağı sadəcə idman zalı deyil. Burada aparılan fəaliyyət tibbi məqsəd daşıyır və pasiyentin funksional vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına yönəlir.

Düzgün təşkil edilmiş reabilitasiya insanın gündəlik fəaliyyətə, işə və sosial həyata qayıtmasını sürətləndirə bilər.