Rotna But

Rotna But (Rothna Buth) humanitar mina fəaliyyəti üzrə kambocalı mütəxəssis və ASEAN Regional Minatəmizləmə Mərkəzinin (ARMAC) icraçı direktorudur. O, 2024-cü ildə bu vəzifəyə təyin olunaraq ARMAC tarixində təşkilata rəhbərlik edən ilk qadın olub. Rotna Butun peşəkar fəaliyyəti humanitar minatəmizləmə, partlayıcı sursat təhlükəsinin azaldılması, zərərçəkənlərə yardım, regional əməkdaşlıq və mina fəaliyyəti üzrə milli qurumların potensialının gücləndirilməsi ilə bağlıdır.

Rotna But kimdir?

Rotna But mina və müharibənin partlayıcı qalıqlarının yaratdığı humanitar problemlərlə mübarizə sahəsində uzunmüddətli təcrübəyə malik mütəxəssisdir.

O, hazırda Cənub-Şərqi Asiya Dövlətləri Assosiasiyasının regional mina fəaliyyəti strukturu olan ARMAC-a rəhbərlik edir.

Rotna But ARMAC-ın icraçı direktoru vəzifəsinə 2024-cü ilin martında təyin olunub. Bu təyinatla o, təşkilat tarixində icraçı direktor vəzifəsini tutan ilk qadın olub.

Humanitar minatəmizləmə sahəsində təcrübəsi

ARMAC-a rəhbərlik etməzdən əvvəl Rotna But Kambocada və beynəlxalq humanitar təşkilatlarda mina fəaliyyəti sahəsində təcrübə qazanıb.

Onun əvvəlki fəaliyyətinə Humanitarian Research and Development proqramında ölkə üzrə əməliyyat meneceri və The Sir Bobby Charlton Foundation-da ölkə direktoru kimi vəzifələr daxildir.

Rotna But həmçinin Mines Advisory Group – MAG təşkilatında on ildən artıq fəaliyyət göstərib.

Bu təcrübə onun humanitar minatəmizləmə, əməliyyatların təşkili, layihələrin idarə edilməsi və partlayıcı təhlükələrin təsirinə məruz qalan icmalarla iş sahəsində ixtisaslaşmasına imkan verib.

ARMAC-ın icraçı direktoru

Rotna But ARMAC-ın icraçı direktoru kimi təşkilatın daimi katibliyinin fəaliyyətinə rəhbərlik edir və ASEAN regionunda mina fəaliyyəti üzrə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsində iştirak edir.

ARMAC 25 may 2016-cı ildə fəaliyyətə başlayan regional mərkəzdir. Onun əsas məqsədi ASEAN-a üzv dövlətlərdə mina və müharibənin partlayıcı qalıqlarının humanitar nəticələrinin azaldılmasına dəstək göstərməkdir.

Mərkəz təcrübə mübadiləsi, təlim, potensialın gücləndirilməsi, zərərçəkənlərə yardım və partlayıcı sursatlarla bağlı risklər barədə maarifləndirmə istiqamətlərində fəaliyyət göstərir.

Mina fəaliyyətində regional əməkdaşlıq

Rotna Butun ARMAC-dakı fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri müxtəlif ölkələrin mina fəaliyyəti üzrə qurumları arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.

ARMAC birbaşa yalnız ərazilərin təmizlənməsinə fokuslanan operator kimi deyil, ASEAN çərçivəsində bilik, təcrübə və qabaqcıl yanaşmaların paylaşılmasını təşviq edən regional platforma kimi fəaliyyət göstərir.

Bu yanaşma müxtəlif ölkələrin artıq qazandığı təcrübədən digər dövlətlərin də yararlanmasına, təlim imkanlarının genişləndirilməsinə və mina fəaliyyətində institusional potensialın inkişafına xidmət edir.

UNDP ilə əməkdaşlıq

Rotna Butun rəhbərliyi dövründə ARMAC beynəlxalq təşkilatlarla tərəfdaşlığın genişləndirilməsinə diqqət yetirib.

2025-ci ilin iyulunda ARMAC və BMT-nin İnkişaf Proqramının Kambocadakı nümayəndəliyi mina fəaliyyəti üzrə texniki əməkdaşlığın və bilik mübadiləsinin genişləndirilməsinə dair Anlaşma Memorandumu imzalayıb.

Sənədi ARMAC adından Rotna But imzalayıb.

Əməkdaşlıq regional koordinasiya, tərəfdaşlıqların inkişafı, qabaqcıl təcrübənin paylaşılması, ərazilərin təmizlənməsi və istifadəyə verilməsi, zərərçəkənlərə yardım və partlayıcı sursat riskləri barədə maarifləndirmə kimi istiqamətləri əhatə edir.

Azərbaycan və ANAMA ilə əməkdaşlıq

Rotna Butun fəaliyyəti Azərbaycanla humanitar minatəmizləmə sahəsində əməkdaşlığı da əhatə edir.

2025-ci ilin oktyabrında Tokioda keçirilən Ukraynada Mina Fəaliyyəti üzrə Konfrans çərçivəsində ANAMA İdarə Heyətinin sədri Vüqar Süleymanov ilə Rotna But arasında görüş keçirilib.

Görüşdə ARMAC, onun əhatə etdiyi ASEAN ölkələrinin mina fəaliyyəti qurumları və ANAMA arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə olunub.

Rotna But daha əvvəl Tailand Minatəmizləmə Mərkəzində ANAMA nümayəndələri ilə keçirilən görüşlərdə də mina təhlükəsi ilə mübarizə sahəsində qarşılıqlı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinin vacibliyini ifadə edib.

IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransında iştirakı

Rotna But 2 sentyabr 2026-cı ildə Bakıda keçirilən IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransında ARMAC-ın icraçı direktoru kimi iştirak edib.

Konfrans “Şəhərlərin bərpası üçün humanitar minatəmizləmə: Təhlükəsiz yaşayış məskənləri üçün mükəmməllik standartlarının müəyyənləşdirilməsi” mövzusuna həsr olunub.

Rotna But tədbirin panel sessiyasında çıxış edərək mina fəaliyyətində regional və institusional əməkdaşlığın əhəmiyyətindən danışıb.

O, regional əməkdaşlığın əsas üstünlükləri sırasında öyrənmə, koordinasiya və davamlılığı göstərib. Onun yanaşmasına görə, bir ölkənin müəyyən problemin həllində uzun illər ərzində qazandığı təcrübə digər ölkələrin həmin sahədə fəaliyyətinə də fayda verməlidir.

ANAMA və ARMAC arasında Anlaşma Memorandumu

IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransı Azərbaycan və ARMAC arasında əməkdaşlıq baxımından konkret nəticə ilə də yadda qalıb.

2 sentyabr 2026-cı ildə ANAMA ilə ASEAN Regional Minatəmizləmə Mərkəzi arasında humanitar minatəmizləmə sahəsində əməkdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalanıb.

Sənədi ANAMA İdarə Heyətinin sədri Vüqar Süleymanov və ARMAC-ın icraçı direktoru Rotna But imzalayıblar.

Memorandum iki qurum arasında humanitar minatəmizləmə üzrə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsini, bilik və təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsini, qabaqcıl təcrübələrin paylaşılmasını və qarşılıqlı maraq doğuran istiqamətlərdə birgə fəaliyyətin təşviqini nəzərdə tutur.

ARMAC-ın fəaliyyət istiqamətləri

ARMAC ASEAN çərçivəsində mina və müharibənin partlayıcı qalıqlarının yaratdığı humanitar nəticələrin azaldılmasına yönəlmiş regional əməkdaşlıq mərkəzidir.

Təşkilat mina fəaliyyəti üzrə milli qurumların potensialının artırılması, bilik və təcrübə mübadiləsi, zərərçəkənlərə yardım və partlayıcı sursat təhlükəsi barədə maarifləndirmə kimi istiqamətlərdə fəaliyyət göstərir.

ARMAC-ın daimi katibliyi Kambocanın paytaxtı Pnompendə yerləşir.

Rotna But icraçı direktor kimi bu fəaliyyətlərin koordinasiyasında, ASEAN ölkələrinin müvafiq qurumları arasında əlaqələrin gücləndirilməsində və beynəlxalq tərəfdaşlıqların inkişaf etdirilməsində iştirak edir.

Rotna Butun humanitar mina fəaliyyətində rolu

Rotna Butun peşəkar karyerası humanitar mina fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. MAG və digər humanitar təşkilatlarda qazandığı təcrübə onun ARMAC rəhbərliyinə qədər bu sahənin həm əməliyyat, həm də idarəetmə istiqamətlərində çalışdığını göstərir.

ARMAC-ın icraçı direktoru kimi onun fəaliyyətində regional əməkdaşlıq, milli mina fəaliyyəti qurumlarının potensialının gücləndirilməsi, beynəlxalq tərəfdaşlıqlar və bilik mübadiləsi xüsusi yer tutur.

Azərbaycanla əməkdaşlığın genişləndirilməsi və 2026-cı ildə ANAMA ilə ARMAC arasında Anlaşma Memorandumunun imzalanması da bu fəaliyyətin Cənub-Şərqi Asiyadan kənarda beynəlxalq təcrübə mübadiləsinə açıq olduğunu göstərən nümunələrdəndir.