şaftalı yığımı

Şaftalı yığımı: düzgün toplama və saxlanma qaydaları Şaftalı yığımı meyvəçilikdə məhsulun keyfiyyətini və bazar dəyərini müəyyən edən ən vacib mərhələlərdən biridir. Meyvənin düzgün vaxtda və ehtiyatla toplanması onun dadını, görünüşünü, daşınma qabiliyyətini və saxlanma müddətini qorumağa kömək edir. Vaxtından əvvəl və ya gec yığılan şaftalı keyfiyyətini itirə və daha tez xarab ola bilər. Azərbaycanda şaftalı əsasən yay mövsümündə yetişir və müxtəlif bölgələrdə becərilir. Təzə istehlakla yanaşı, şaftalı mürəbbə, kompot, şirə və digər emal məhsullarının hazırlanmasında da geniş istifadə olunur. Şaftalı nə vaxt yığılır? Şaftalının yığım vaxtı becərilən sortdan, iqlim şəraitindən və məhsulun istifadə məqsədindən asılıdır. Erkən sortlar adətən iyun ayının sonundan yetişməyə başlayır, orta və gec sortların yığımı isə iyul-avqust aylarında, bəzi bölgələrdə sentyabrın əvvəlinə qədər davam edə bilər. Təzə satış üçün nəzərdə tutulan şaftalılar tam yumşalmadan, lakin kifayət qədər yetişmiş vəziyyətdə yığılır. Emal üçün istifadə olunacaq meyvələr isə bir qədər tam yetişmiş halda toplana bilər. Şaftalının yetişdiyini göstərən əlamətlər Məhsulun yığılmağa hazır olduğunu göstərən bir neçə əsas əlamət var: meyvənin sorta uyğun rəng alması; meyvənin xarakterik ətrinin hiss olunması; yüngül sıxıldıqda elastikliyinin artması; meyvənin saplaq hissəsindən asan ayrılması; ölçüsünün tam formalaşması. Yalnız rəngə əsasən qərar vermək düzgün deyil. Çünki bəzi sortlarda rəng tam formalaşsa da, meyvə hələ yetişməmiş ola bilər. Şaftalı necə düzgün yığılır? Şaftalı nazik qabığa malik olduğundan yığım zamanı xüsusi diqqət tələb edir. Meyvə əllə, saplağı ilə birlikdə ehtiyatla yığılmalı və sıxılmamalıdır. Yığım zamanı aşağıdakı qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur: meyvələri zədələmədən toplamaq; məhsulu yumşaq qablara yerləşdirmək; ağacın budaqlarını sındırmamaq; yağışlı havada yığım aparmamaq; yığılmış məhsulu uzun müddət günəş altında saxlamamaq. Bu qaydalar məhsul itkisini azaltmağa və şaftalının keyfiyyətini qorumağa kömək edir. Şaftalının saxlanması Şaftalı digər meyvələrlə müqayisədə daha həssasdır və uzun müddət otaq temperaturunda saxlanıldıqda tez yumşalır. Buna görə məhsul yığıldıqdan sonra mümkün qədər tez sərin şəraitə yerləşdirilməsi tövsiyə olunur. Saxlama zamanı aşağıdakı məqamlara diqqət yetirilməlidir: zədələnmiş meyvələr sağlam məhsullardan ayrılmalıdır; şaftalılar üst-üstə yığılmamalıdır; yaxşı havalandırılan və sərin mühit seçilməlidir; daşınma zamanı meyvələr zərbələrdən qorunmalıdır. Bu tədbirlər məhsulun keyfiyyətinin və təravətinin daha uzun müddət saxlanmasına kömək edir. Şaftalı yığımında məhsuldarlığa təsir edən amillər Yüksək keyfiyyətli məhsul əldə etmək üçün yığım mərhələsinə qədər bütün aqrotexniki tədbirlərin düzgün yerinə yetirilməsi vacibdir. Bunlara daxildir: vaxtında budama; düzgün suvarma; balanslaşdırılmış gübrələmə; zərərverici və xəstəliklərə qarşı mübarizə; ağacın tacının düzgün formalaşdırılması. Bu tədbirlər meyvələrin ölçüsünə, dadına və ümumi məhsuldarlığa müsbət təsir göstərir. Azərbaycanda şaftalı istehsalı Azərbaycanın Quba-Xaçmaz, Şəki-Zaqatala, Gəncə-Daşkəsən və digər bölgələrində şaftalı bağları geniş yayılıb. Əlverişli iqlim şəraiti yüksək keyfiyyətli məhsul yetişdirilməsinə imkan verir. Yerli bazarla yanaşı, bəzi təsərrüfatlarda yetişdirilən şaftalı ixrac üçün də istehsal olunur. Bu səbəbdən məhsulun düzgün yığılması, çeşidlənməsi və qablaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.