Sahil Mühafizə Xidməti

Sahil Mühafizə Xidməti dövlətin dəniz sərhədlərinin, sahilyanı zonanın və dəniz fəaliyyətinin təhlükəsizliyinin qorunmasına cavabdeh olan hərbiləşdirilmiş qurumdur. Beynəlxalq praktikada bu struktur "Coast Guard" adlanır və müxtəlif ölkələrdə ordudan, sərhəd xidmətindən və ya daxili işlər qurumlarından asılı olaraq fərqli tabeliyə malik ola bilər. Azərbaycanda sahil mühafizəsi funksiyası Dövlət Sərhəd Xidməti çərçivəsində, əsasən Xəzər dənizində, ölkənin dəniz sərhədinin mühafizəsi istiqamətində həyata keçirilir. Rus dilində struktur "береговая охрана" adlanır.

Sahil Mühafizə Xidmətinin əsas vəzifələri
Sahil mühafizəsinin əsas vəzifəsi dəniz sərhədinin toxunulmazlığını təmin etmək, ərazi sularında qanunsuz fəaliyyətin qarşısını almaqdır. Bura qanunsuz sərhəd keçidinə, qaçaqmalçılığa, narkotik vasitələrin və qadağan olunmuş yüklərin daşınmasına qarşı mübarizə, qanunsuz ovçuluğun və dəniz bioloji ehtiyatlarının talanmasının qarşısının alınması daxildir. Xidmət dəniz nəqliyyat vasitələrinin yoxlanılmasında, şübhəli gəmilərin müəyyən edilməsində və dəniz yollarında nəzarətin təşkilində iştirak edə bilər.

Axtarış-xilasetmə və ekoloji təhlükəsizlik
Sahil mühafizə qurumlarının fəaliyyəti yalnız sərhəd nəzarəti ilə məhdudlaşmır. Dənizdə qəza, gəmi batması və ya insanların təhlükədə qalması hallarında axtarış-xilasetmə tədbirlərində iştirak da onların vəzifələrinə aiddir. Eyni zamanda dənizin neft və digər maddələrlə çirklənməsinin aşkar edilməsi, ekoloji pozuntulara nəzarət və aidiyyəti qurumların məlumatlandırılması sahil mühafizəsinin fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Xəzər dənizində neft-qaz infrastrukturunun mövcudluğu bu istiqaməti xüsusilə aktual edir.

Texnika və vasitələr
Sahil mühafizə qurumları adətən patrul gəmiləri, sürətli kater və qayıqlar, müşahidə və rabitə sistemləri ilə təchiz olunur. Fəaliyyətdə aviasiya vasitələrindən, sahil müşahidə məntəqələrindən və radiolokasiya stansiyalarından da istifadə oluna bilər. Texnikanın tərkibi qurumun təyinatından, sahil xəttinin xüsusiyyətlərindən və təhlükəsizlik tələblərindən asılıdır. Şəxsi heyət dənizçilik, naviqasiya, atəş, fiziki və xilasetmə hazırlığı üzrə təlim keçir.

Digər qurumlarla qarşılıqlı fəaliyyət
Sahil mühafizəsi Hərbi Dəniz Qüvvələrindən təyinatı baxımından fərqlənir: Hərbi Dəniz Qüvvələri əsasən hərbi müdafiə vəzifələrinə, sahil mühafizəsi isə sərhəd, hüquq-mühafizə və xilasetmə tapşırıqlarına yönəlib. Bununla yanaşı, qurum dəniz təhlükəsizliyi məsələlərində Hərbi Dəniz Qüvvələri, gömrük, ekologiya, dəniz nəqliyyatı və fövqəladə hallar qurumları ilə qarşılıqlı əlaqədə fəaliyyət göstərir. Beynəlxalq səviyyədə dəniz təhlükəsizliyi üzrə təcrübə mübadiləsi və birgə təlimlər də keçirilə bilər.