#səbirə qarayeva
Səbirə Qarayeva
Səbirə Qarayeva Azərbaycan dekorativ-tətbiqi sənətinin qurama və qobelen istiqamətlərində fəaliyyət göstərən sənətkardır. O, müxtəlif rəng və fakturaya malik parça hissələrini bir kompozisiyada birləşdirərək ənənəvi Azərbaycan motivlərini yaşadan əl işləri hazırlayır. Uzun illər təhsil sahəsində çalışmış Səbirə Qarayeva sonradan yaradıcılıq fəaliyyətini genişləndirərək qurama sənətini əsas istiqamətlərindən birinə çevirib. O, həmçinin “ABAD” layihəsinin sənətkar iştirakçılarındandır.
Səbirə Qarayeva kimdir?
Səbirə Qarayeva qurama, qobelen və müxtəlif dekorativ əl işləri ilə məşğul olan Azərbaycan sənətkarıdır. Onun yaradıcılığında milli ornamentlər, həndəsi kompozisiyalar, müxtəlif rənglərin uyğunlaşdırılması və ənənəvi tekstil texnikaları mühüm yer tutur.
Sənətkarın əl işləri arasında qurama üsulu ilə hazırlanmış panolar, yastıqlar, örtüklər, milli geyim elementləri və araqçın kimi nümunələrə rast gəlinir.
Səbirə Qarayeva Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü kimi də təqdim olunur və müxtəlif illərdə sərgi, yarmarka və sənət layihələrində iştirak edib.
Təhsil sahəsində fəaliyyəti
Səbirə Qarayeva sənət fəaliyyətindən əvvəl uzun müddət təhsil sahəsində çalışıb. “ABAD”ın təqdim etdiyi məlumatda onun 22 il uşaq bağçasında pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olduğu bildirilir.
Bu dövrdə də milli mədəniyyətə və əl sənətlərinə marağı onun fəaliyyətinin bir hissəsi olub. Uşaqlar üçün keçirilən tədbirlərdə, xüsusilə Novruz bayramı ilə bağlı proqramlarda milli geyimlərin, baş örtüklərinin və müxtəlif dekorativ elementlərin hazırlanması ilə məşğul olub.
Beləliklə, tekstil və əl işi ilə bağlı bacarıqları onun həyatında yalnız sonradan yaranmış peşə istiqaməti deyil, uzun müddət davam edən yaradıcılıq fəaliyyətinin nəticəsidir.
Qurama sənəti ilə məşğul olması
Səbirə Qarayevanın yaradıcılığında qurama xüsusi yer tutur. Qurama müxtəlif rəng, forma və fakturaya malik parça hissələrinin müəyyən kompozisiya əsasında birləşdirilməsi ilə yaradılan ənənəvi tətbiqi sənət növüdür.
Bu texnikada parça əvvəlcə seçilir və nəzərdə tutulan naxışa uyğun ölçülərdə kəsilir. Kiçik üçbucaq, kvadrat və başqa formalı parçalar müəyyən ardıcıllıqla düzülərək tikiş vasitəsilə birləşdirilir.
Səbirə Qarayeva işlərində ipək, məxmər, saten və başqa tekstil materiallarından istifadə edir. Rənglərin uyğunluğu və həndəsi elementlərin dəqiq yerləşdirilməsi hazır kompozisiyanın formalaşmasında əsas rol oynayır.
Səbirə Qarayevanın əl işləri
Sənətkarın qurama nümunələrində müxtəlif həndəsi formalar bir-birini tamamlayaraq bütöv naxış yaradır. Kiçik parça hissələrinin ardıcıl şəkildə birləşdirilməsi nəticəsində mürəkkəb görünüşlü kompozisiyalar meydana çıxır.
Qurama üsulu yalnız dekorativ pano hazırlamaq üçün istifadə edilmir. Bu texnika yastıq, örtük və müxtəlif məişət və interyer əşyalarının bəzədilməsində də tətbiq oluna bilər.
Səbirə Qarayevanın yaradıcılığında ənənəvi elementlərin müasir dekorativ yanaşmalarla birlikdə istifadəsi diqqət çəkir. Əl işlərində parça, sap, iynə və tikiş maşını kimi əsas tekstil vasitələrindən istifadə olunur.
Milli geyim və araqçınlar
Səbirə Qarayeva qurama ilə yanaşı milli geyim və araqçınların hazırlanması ilə də məşğul olub.
Araqçın Azərbaycan ənənəvi geyim mədəniyyətində istifadə edilən baş geyimlərindən biridir. Belə məmulatların hazırlanmasında forma və tikişlə yanaşı parça seçimi, naxış və dekorativ elementlərin uyğunlaşdırılması əhəmiyyət daşıyır.
Sənətkarın bu istiqamətdəki fəaliyyəti onun yaradıcılığının yalnız qurama panoları ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Müxtəlif tekstil texnikaları onun əl işlərində milli mədəniyyət elementlərinin təqdim olunmasına xidmət edir.
Qobelen və dekorativ-tətbiqi sənət
Səbirə Qarayeva müxtəlif mənbələrdə qobelen və qurama sənət ustası kimi təqdim edilir.
Qobelen və qurama tekstillə bağlı dekorativ-tətbiqi sənət sahələri olsa da, onların hazırlanma texnikası eyni deyil. Qobelen toxuma prinsiplərinə əsaslanan tekstil sənəti olduğu halda, quramada hazır parça hissələri kəsilərək bir-birinə tikilir.
Səbirə Qarayevanın bu istiqamətlərdə fəaliyyəti onun tekstil sənətinin müxtəlif texnikaları ilə işlədiyini göstərir.
“ABAD”la əməkdaşlığı
Səbirə Qarayeva “ABAD”ın sənətkar iştirakçılarından biridir və qurumun rəsmi siyahısında onun adı 301 kodlu “ABADçı” kimi göstərilir.
“ABAD” sənətkarların məhsullarının təqdimatı, marketinqi və satışının təşkilində müxtəlif dəstək mexanizmləri təqdim edir. Səbirə Qarayevanın əl işləri də “ABAD” etno-butiklərində təqdim olunub.
Sənətkar özü də “ABAD”la əməkdaşlığın əl işlərinin satış imkanlarının genişlənməsinə kömək etdiyini bildirib.
Sərgi və layihələrdə iştirakı
Səbirə Qarayeva müxtəlif sənət sərgilərində iştirak etməklə yanaşı, öz emalatxanasında da əl işlərini nümayiş etdirib.
2018-ci ildə keçirilmiş milli və mədəni ornamentlərin müasir geyimlərdə tətbiqinə həsr olunan layihədə o, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü, qobelen və qurama sənət ustası kimi təlimçilər sırasında yer alıb.
2023-cü ildə Bakıda əlilliyi olan şəxslərə dəstək məqsədilə təşkil edilən satış-sərginin təşkilatçısı kimi də Səbirə Qarayevanın adı göstərilib.
Bu fəaliyyət onun sənətkarlıqla yanaşı əl işlərinin nümayişi və sosial layihələrdə iştirak istiqamətində də çalışdığını göstərir.
Qurama sənətinin yaşadılması
Qurama Azərbaycanda tekstil və məişət mədəniyyəti ilə əlaqəli ənənəvi yaradıcılıq formalarından biridir. Parçanın kiçik hissələrinin atılmayaraq yeni kompozisiyada birləşdirilməsi həm praktik, həm də dekorativ nəticə yaradır.
Bu sənətin davam etdirilməsində ustaların bilik və bacarıqlarının yeni nəsillərə ötürülməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səbirə Qarayeva da qurama texnikasını öz yaradıcılığında tətbiq edən və onu sərgi, təlim və əl işləri vasitəsilə təqdim edən sənətkarlardandır.
Onun fəaliyyəti ənənəvi parça işləmə üsullarının müasir dekorativ-tətbiqi sənətdə yaşadılmasına nümunədir.
