#şen çjan
Şen Çjan
Şen Çjan (Shen Zhang) Çin Xalq Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Silahlara Nəzarət Departamentinin müşaviridir. Onun fəaliyyəti silahlara nəzarət, beynəlxalq təhlükəsizlik və humanitar minatəmizləmə sahəsində çoxtərəfli əməkdaşlıq məsələləri ilə bağlıdır. 2026-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilən IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransında iştirak edən Şen Çjan Çinin mina təhlükəsi ilə mübarizə, beynəlxalq əməkdaşlıq və Azərbaycana dəstəyi ilə bağlı mövqeyini təqdim edib.
Şen Çjan kimdir?
Şen Çjan Çin Xarici İşlər Nazirliyinin Silahlara Nəzarət Departamentində müşavir vəzifəsində fəaliyyət göstərən diplomatik rəsmidir.
2026-cı ilin sentyabrına olan açıq məlumatlarda o, məhz bu vəzifə ilə təqdim edilir. Şen Çjanın ictimai fəaliyyəti haqqında məlumatlar əsasən silahlara nəzarət, mina təhlükəsi və humanitar minatəmizləmə mövzularında beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı ilə bağlıdır.
Onun doğum tarixi, təhsili və şəxsi həyatı barədə etibarlı açıq məlumat məhdud olduğundan bu bioqrafik detalları dəqiqləşdirmədən təqdim etmək düzgün olmazdı.
Çin Xarici İşlər Nazirliyində fəaliyyəti
Şen Çjanın fəaliyyət göstərdiyi Silahlara Nəzarət Departamenti Çin Xarici İşlər Nazirliyinin beynəlxalq təhlükəsizlik və silahlara nəzarətlə əlaqəli məsələlərlə məşğul olan strukturudur.
Bu sahədə diplomatik fəaliyyət silahların yayılmasının qarşısının alınması, tərksilah, beynəlxalq təhlükəsizlik mexanizmləri və müxtəlif çoxtərəfli platformalarda əməkdaşlıq kimi mövzuları əhatə edə bilər.
Şen Çjanın 2026-cı ildə Bakıda humanitar minatəmizləmə konfransında iştirakı mina fəaliyyətinin də onun təmsil etdiyi istiqamətlərlə əlaqəli olduğunu göstərir.
IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransında iştirakı
Şen Çjan 3 sentyabr 2026-cı ildə Bakıda keçirilən IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının ikinci günündə çıxış edib.
Konfrans “Şəhərlərin bərpası üçün humanitar minatəmizləmə: Təhlükəsiz yaşayış məskənləri üçün mükəmməllik standartlarının müəyyənləşdirilməsi” mövzusuna həsr olunub.
Şen Çjan çıxışında mina və digər partlayıcı sursatlarla çirklənmiş ərazilərin insanların gündəlik həyatına, kənd təsərrüfatına və sosial-iqtisadi inkişafa yaratdığı maneələrə diqqət çəkib.
Mina təhlükəsinə yanaşması
Şen Çjan humanitar minatəmizləməni yalnız ərazidəki minaların fiziki olaraq aşkarlanması və zərərsizləşdirilməsi prosesi kimi qiymətləndirmir.
Onun Bakıda səsləndirdiyi mövqeyə görə, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması daha geniş bərpa prosesinin tərkib hissəsi olmalıdır.
Minalardan və digər partlayıcı sursatlardan təmizlənmiş ərazilər insanların təhlükəsiz şəkildə normal həyata qayıtmasına, kənd təsərrüfatının bərpasına, yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulmasına və iqtisadi fəaliyyətin canlandırılmasına imkan yaratmalıdır.
Azərbaycanın minatəmizləmə fəaliyyətinə münasibəti
Şen Çjan Bakıda çıxışı zamanı Azərbaycanın mina təhlükəsi ilə mübarizə istiqamətində gördüyü işləri yüksək qiymətləndirib.
O, mina probleminin miqyası nəzərə alınmaqla beynəlxalq əməkdaşlığın vacib olduğunu vurğulayıb.
Şen Çjanın yanaşmasına görə, mina təhlükəsi ilə üzləşən ölkələrin fəaliyyəti beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən dəstəklənməli, bu sahədə təcrübə və texnologiyaların paylaşılması gücləndirilməlidir.
Çinin Azərbaycana minatəmizləmə dəstəyi
Şen Çjanın Bakıda açıqladığı məlumatlardan biri Çin və Azərbaycan arasında humanitar əməkdaşlıqla bağlıdır.
Onun sözlərinə görə, Çin və Azərbaycan hökumətləri 2025-ci ildə ikitərəfli humanitar əməkdaşlığın gücləndirilməsinə dair Anlaşma Memorandumu imzalayıblar.
Şen Çjan bildirib ki, memorandum çərçivəsində Çin Azərbaycana 2 milyon yuan həcmində yardım göstərib.
O həmçinin Çinin memorandumun müddəalarına uyğun olaraq humanitar minatəmizləmə sahəsində Azərbaycana dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib.
Çinin beynəlxalq minatəmizləmə təcrübəsi
Şen Çjanın təqdim etdiyi məlumatlara görə, Çin ötən əsrin sonlarından başlayaraq öz ərazisində mina təhlükəsinin aradan qaldırılması istiqamətində üç mərhələdən ibarət minatəmizləmə kampaniyası həyata keçirib.
Bu təcrübə sonrakı dövrdə Çinin digər ölkələrə mina fəaliyyəti üzrə yardım göstərməsinə də imkan yaradıb.
Şen Çjan bildirib ki, Çin konkret proqramlar vasitəsilə 40-dan çox ölkəyə minatəmizləmə sahəsində yardım göstərib.
Minatəmizləmə mütəxəssislərinin hazırlanması
Çinin beynəlxalq dəstəyinin istiqamətlərindən biri yerli minatəmizləmə potensialının gücləndirilməsidir.
Şen Çjanın Bakıda verdiyi məlumata görə, Çin müxtəlif ölkələrdən 1000-dən çox mina fəaliyyəti üzrə mütəxəssisin hazırlanmasına kömək edib.
Peşəkar kadr hazırlığı humanitar minatəmizləmədə mühüm əhəmiyyət daşıyır. Minaların və digər partlayıcı sursatların aşkarlanması və zərərsizləşdirilməsi xüsusi hazırlıq, prosedurlar və təhlükəsizlik standartları tələb edir.
Bu səbəbdən beynəlxalq əməkdaşlıq yalnız maliyyə və avadanlıq yardımı ilə deyil, bilik və praktiki təcrübənin ötürülməsi ilə də əlaqələndirilir.
Təcrübə və texnologiya mübadiləsi
Şen Çjan humanitar minatəmizləmədə beynəlxalq təcrübə və texnologiya mübadiləsinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Mina ilə çirklənmiş ərazilərin müəyyənləşdirilməsi, xəritələşdirilməsi, təmizlənməsi və sonradan təhlükəsiz istifadəyə verilməsi texniki imkanlarla yanaşı düzgün məlumat idarəetməsi və peşəkar hazırlıq tələb edir.
Müxtəlif ölkələrin əldə etdiyi təcrübənin paylaşılması mina təhlükəsi ilə mübarizə aparan dövlətlərin milli potensialının inkişafına kömək edə bilər.
Mina qurbanlarına yardım
Şen Çjan Çinin gələcək mina fəaliyyəti üzrə prioritetləri sırasında mina qurbanlarına tibbi və reabilitasiya yardımının göstərilməsini də qeyd edib.
Humanitar mina fəaliyyəti yalnız ərazilərin təmizlənməsi ilə məhdudlaşmır. Mina partlayışlarından zərər çəkmiş insanların tibbi, fiziki və sosial ehtiyaclarının qarşılanması da bu sahənin mühüm istiqamətlərindəndir.
Belə yanaşma mina təhlükəsinin insanlara uzunmüddətli təsirlərinin nəzərə alınmasına imkan verir.
Məcburi köçkünlərin təhlükəsiz qayıdışı
Şen Çjanın toxunduğu digər istiqamət insanların təhlükəli ərazilərə təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə qayıtmasıdır.
Mina və partlamamış sursatlarla çirklənmiş ərazilərdə yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması insanların dərhal həmin ərazilərə qayıda bilməsi demək deyil.
Əvvəlcə ərazinin təhlükəsizliyi təmin edilməli, sonra yaşayış və sosial infrastruktur bərpa olunmalıdır. Buna görə humanitar minatəmizləmə məcburi köçkünlərin təhlükəsiz qayıdışı ilə birbaşa əlaqəli proseslərdən biridir.
BMT və UNDP ilə əməkdaşlıq
Şen Çjan Çinin mina fəaliyyəti sahəsində BMT və BMT-nin İnkişaf Proqramı ilə əməkdaşlığın gücləndirilməsinə önəm verdiyini bildirib.
Beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq maliyyə, texniki yardım, mütəxəssis hazırlığı və müxtəlif ölkələrin təcrübəsinin paylaşılması üçün əlavə imkanlar yaradır.
Çin tərəfi həmçinin Cənub–Cənub əməkdaşlığının və üçtərəfli əməkdaşlıq mexanizmlərinin inkişaf etdirilməsini mina təhlükəsi ilə mübarizənin istiqamətlərindən biri kimi təqdim edir.
Minatəmizləmə və davamlı inkişaf
Şen Çjan mina təhlükəsinin aradan qaldırılmasını sülh, təhlükəsizlik və davamlı inkişaf məqsədləri ilə əlaqələndirib.
Minalardan təmizlənmiş torpaqların yenidən istifadəyə verilməsi kənd təsərrüfatı, yaşayış, nəqliyyat infrastrukturu və digər iqtisadi fəaliyyətlərin bərpasına imkan yaradır.
Bu baxımdan humanitar minatəmizləmə yalnız təhlükəsizlik əməliyyatı deyil, münaqişədən zərər çəkmiş ərazilərin sosial-iqtisadi inkişafına şərait yaradan proses kimi də qiymətləndirilir.
Şen Çjanın Azərbaycanla bağlı fəaliyyəti
Şen Çjanın 2026-cı ildə Bakıda IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransında iştirakı onun Azərbaycanla bağlı açıq mənbələrdə görünən əsas fəaliyyətlərindən biridir.
Konfransda o, Çinin mina fəaliyyəti üzrə beynəlxalq təcrübəsini təqdim edib, Azərbaycanın gördüyü işlərə münasibət bildirib və Pekinin humanitar minatəmizləmə sahəsində Bakıya dəstəyinin davam etdiriləcəyini açıqlayıb.
Beləliklə, Şen Çjanın Bakıdakı çıxışının əsas mövzuları beynəlxalq əməkdaşlıq, humanitar minatəmizləmə, texnologiya və təcrübə mübadiləsi, mina qurbanlarına yardım, insanların təhlükəsiz qayıdışı və postmünaqişə bərpası olub.
