Siçan

Siçanlar (Muridae fəsiləsi) dünyanın hər bir qitəsində məskunlaşmağı bacarmış canlılardır. Onların ölçüləri kiçik olsa da, yüksək zəkaları, iti duyğuları və sürətli çoxalma qabiliyyətləri sayəsində ən çətin şəraitlərdə belə sağ qalırlar. Bioloji xüsusiyyətləri: Daim böyüyən dişlər Siçanların ən xarakterik xüsusiyyəti onların kəsici dişləridir. Dişlərin quruluşu: Siçanların ön kəsici dişləri bütün ömürləri boyu dayanmadan böyüyür. Buna görə də onlar dişlərini sürtmək və itiləmək üçün daim nəsə gəmirməlidirlər. Hissiyyat: Onların görmə qabiliyyəti zəif olsa da, eşitmə və qoxubilmə duyğuları fövqəladə dərəcədə inkişaf edib. Uzun bığları (vibrislər) qaranlıqda yolu tapmağa və ətrafdakı vibrasiyaları hiss etməyə kömək edir. Əsas növlər və yaşayış mühiti Siçanlar yaşadıqları yerə görə bir neçə qrupa bölünürlər: Ev siçanı (Mus musculus): İnsanlarla birlikdə yaşamağa ən çox uyğunlaşan növdür. Qidaya yaxın olmağı sevir və binaların daxilində yuva qurur. Tarla siçanı: Açıq ərazilərdə, əkin sahələrində yaşayır. Kənd təsərrüfatı bitkilərinin toxumları ilə qidalanaraq məhsula ciddi ziyan vura bilər. Laboratoriya siçanları: Elmi tədqiqatlarda istifadə olunan, genetikası yaxşı öyrənilmiş ağ siçanlardır. Tibbin və biologiyanın inkişafında onların rolu əvəzsizdir. Sürətli çoxalma: Populyasiya gücü Siçanlar çox sürətlə çoxalırlar. Bir dişi siçan ildə 5-10 dəfə bala verə bilər və hər dəfədə 6-12 bala doğulur. Balalar cəmi bir neçə həftədən sonra yetkinləşərək özləri də çoxalmağa başlayırlar. Bu xüsusiyyət onların növünün tükənməzliyini təmin edir. İnsan həyatındakı rolu: Zərər və fayda Siçanlar tarix boyu insanlar üçün həm problem, həm də fürsət yaradıblar: Zərərləri: Qida ehtiyatlarını məhv edir, elektrik naqillərini gəmirərək yanğınlara səbəb olur və müxtəlif yoluxucu xəstəliklərin daşıyıcısı rolunu oynayırlar. Elmi faydaları: İnsan genlərinə bənzərliyi və sürətli nəsildəyişməsi sayəsində xərçəng, genetika və yeni dərmanların sınaqdan keçirilməsində əsas subyektlərdir. Siçan və Siçovul: Fərq nədədir? Çox vaxt insanlar onları qarışdırırlar. Siçanlar siçovullardan (siçanabənzər gəmirici) daha kiçikdir, quyruqları bədənindən daha uzundur və qulaqları bədən ölçüsünə nisbətən daha böyükdür. Siçovullar isə daha aqressiv və iri canlılardır.