Siqar

Siqar tütün yarpaqlarından hazırlanan tütün məmulatıdır. Onun əsas fərqləndirici xüsusiyyəti tütün dolğusunun yarpaq tütünü və ya tütün tərkibli materialla sarılmasıdır. Siqarlar ölçüsünə, formasına, hazırlanma üsuluna və tərkibinə görə müxtəlif növlərə ayrılır. Tarixən tütün mədəniyyətinin bir hissəsi kimi formalaşan siqar həm məişət əşyaları, həm də külqabı, siqar qutusu və siqar kəsən kimi müxtəlif tarixi aksessuarlarla əlaqəlidir.

Siqar nədir?

Siqarın daxilində tütün yarpaqlarından ibarət dolğu yerləşir. Ənənəvi konstruksiyada dolğunu bir yerdə saxlayan bağlayıcı yarpaq və onun üzərində xarici örtük yarpağı olur.

Bu quruluş siqarı adi siqaretdən fərqləndirən əsas xüsusiyyətlərdəndir. Siqaretlərdə tütün adətən kağıza büküldüyü halda, siqarın xarici örtüyü tütün yarpağından və ya tütün tərkibli materialdan hazırlana bilər.

Siqarlar əl ilə və ya sənaye üsulu ilə istehsal edilə bilər. Buna görə “siqar” sözü eyni quruluşa və ölçüyə malik yalnız bir məhsulu deyil, geniş tütün məmulatları kateqoriyasını ifadə edir.

Siqarın quruluşu

Ənənəvi siqarın quruluşunda üç əsas hissə fərqləndirilir: filler, binder və wrapper.

Filler siqarın daxilində yerləşən tütün dolğusudur. Burada bir və ya bir neçə növ tütün yarpağından istifadə oluna bilər.

Binder dolğunu bir yerdə saxlayan bağlayıcı yarpaqdır. O, siqarın formasının qorunmasına kömək edir.

Wrapper isə siqarın görünən xarici örtük yarpağıdır. Siqarın səthinin rəngi və teksturası əsasən bu yarpaqla bağlıdır.

Hazır siqarda həmçinin ağıza yaxın baş hissə və qarşı tərəfdə ayaq hissəsi fərqləndirilir.

Siqarın tarixi

Tütünün istifadəsi Avropa ilə təmasdan çox əvvəl Amerika qitəsinin yerli xalqları arasında mövcud idi. XV əsrin sonlarından sonra tütün Avropaya gətirildi və zamanla müxtəlif istifadə formaları yayıldı.

Siqar istehsalı xüsusilə Karib hövzəsi və Latın Amerikası ilə sıx əlaqəli şəkildə inkişaf etdi. Kuba sonrakı dövrlərdə siqar istehsalı ilə beynəlxalq səviyyədə tanınan əsas məkanlardan birinə çevrildi.

XIX əsrdə siqar Avropa və Şimali Amerikada geniş yayıldı. Bu dövrdə xüsusi siqar qutuları, kəsicilər, külqabılar və digər aksesuarlar da məişət və dekorativ mədəniyyətin bir hissəsinə çevrildi.

Siqar növləri

Siqarlar müxtəlif meyarlar əsasında təsnif edilə bilər. Ölçü baxımından iri ənənəvi siqarlarla yanaşı daha kiçik cigarillo və little cigar kateqoriyaları mövcuddur.

Ənənəvi iri siqarlar adətən silindrik quruluşa malik olsa da, onların uzunluğu və diametri fərqli ola bilər.

Cigarillo klassik iri siqardan daha kiçik ölçülü tütün məmulatıdır. Little cigar isə ölçü və görünüş baxımından siqaretə daha çox bənzəyə bilər.

Bundan başqa, siqarlar hazırlanma üsuluna görə əl istehsalı və maşınla hazırlanmış məhsullar kimi fərqləndirilə bilər.

Siqarın forma və ölçüləri

Siqar dünyasında ölçü və forma məhsulların fərqləndirilməsində istifadə olunan əsas xüsusiyyətlərdəndir. Parejo adlanan modellər əsasən düz, silindrik gövdəyə malik klassik formadadır.

Figurado anlayışı isə standart silindrik formadan fərqlənən siqarları əhatə edir. Bu qrupa uclarından birində və ya hər ikisində daralan müxtəlif konstruksiyalar daxil ola bilər.

Siqarın diametrini ifadə etmək üçün beynəlxalq siqar terminologiyasında “ring gauge” anlayışından istifadə olunur. Bununla yanaşı, müxtəlif istehsal ənənələrində ölçü və forma adlandırmaları fərqlənə bilər.

Siqar və siqaret arasındakı fərq

Siqar və siqaret hər ikisi tütün məmulatıdır, lakin quruluş və ölçü baxımından fərqlənirlər.

Əsas konstruktiv fərqlərdən biri xarici örtükdür. Siqaret əsasən kağıza bükülmüş tütündən ibarət olduğu halda, siqar yarpaq tütünü və ya tütün tərkibli örtüklə sarılır.

Siqarlar, xüsusilə iri modellər, siqaretdən əhəmiyyətli dərəcədə böyük ola və daha çox tütün ehtiva edə bilər. Kiçik siqarların bəzi növləri isə görünüş baxımından siqaretə yaxın ola bilər.

Bu fərqlər siqarın sağlamlıq üçün təhlükəsiz alternativ olması demək deyil. Siqar da yandırılan tütün məhsuludur və onun tüstüsü zərərli maddələr ehtiva edir.

Siqarla əlaqəli aksesuarlar

Tarixən siqar ətrafında müxtəlif məişət və dekorativ əşyalar formalaşıb. Bunlardan biri siqar kəsəndir. Bir çox ənənəvi siqarın qapalı baş hissəsində açılış yaratmaq üçün xüsusi kəsicilər hazırlanıb.

Siqarların saxlanması ilə əlaqəli digər tanınmış əşya humidor adlanan xüsusi qutudur. Külqabılar da siqar mədəniyyəti ilə bağlı geniş yayılmış aksesuarlardandır.

Tarixi nümunələr arasında siqar futlyarları, masaüstü qutular və müxtəlif formalı kəsicilər mövcuddur. Bu əşyaların bəzi köhnə nümunələri bu gün məişət və dizayn tarixini əks etdirən kolleksiya predmetləri kimi qorunur.

Siqar və sağlamlıq riskləri

Siqar tütün məhsuludur və nikotin ehtiva edir. Nikotin asılılıq yaradan maddədir. Siqar tüstüsündə xərçəngə səbəb ola bilən və digər sağlamlıq problemləri ilə əlaqəli toksik maddələr mövcuddur.

Siqar tüstüsünün ağciyərlərə dərindən çəkilməməsi onun təhlükəsiz olması demək deyil. Tütün tüstüsündəki nikotin və digər maddələrə ağız və tənəffüs yolları vasitəsilə məruz qalmaq mümkündür.

Siqar istifadəsi ağız boşluğu, boğaz, qırtlaq, qida borusu və ağciyər xərçəngi daxil olmaqla ciddi xəstəlik riskləri ilə əlaqələndirilir. Davamlı və intensiv istifadə ürək-damar və xroniki ağciyər xəstəlikləri riskini də artıra bilər.

Passiv siqar tüstüsü də təhlükəsiz hesab edilmir. Tütün tüstüsünə məruz qalmanın risksiz səviyyəsi müəyyən edilməyib.

Mədəni və tarixi əşya kimi siqar

Siqar müxtəlif tarixi dövrlərdə ədəbiyyat, kino, fotoqrafiya və portret sənətində də görünən predmetlərdən biri olub. Buna görə köhnə fotoşəkillərdə, şəxsi kolleksiyalarda və muzey ekspozisiyalarında siqar və onunla əlaqəli aksesuarlara rast gəlmək mümkündür.

Belə kontekstdə siqar yalnız tütün məhsulu kimi deyil, müəyyən dövrün məişət mədəniyyətini, sosial vərdişlərini və sənaye dizaynını əks etdirən tarixi predmet kimi də araşdırıla bilər.

Müasir tibbi yanaşmada isə siqarın mədəni və tarixi assosiasiyaları onun sağlamlıq risklərini dəyişdirmir: yandırılan digər tütün məhsulları kimi siqar istifadəsi də sağlamlıq üçün təhlükəsiz hesab edilmir.