Şiri Şiriyev

Şiri Şiriyev Türkmənistan diplomatı, fövqəladə və səlahiyyətli səfir, Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutu yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin direktorudur. O, diplomatiya, beynəlxalq münasibətlər, Mərkəzi Asiyada regional əməkdaşlıq, Xəzər regionu, təhlükəsizlik və Türkmənistanın daimi neytrallıq siyasəti üzrə analitik və elmi fəaliyyət göstərir. Şiri Şiriyev uzun illər Türkmənistanın diplomatik xidmətində çalışıb, ölkəsini xaricdə təmsil edib və müxtəlif beynəlxalq ekspert platformalarında iştirak edib.

Təhsili və elmi fəaliyyətinin başlanğıcı
Şiri Şiriyev 10 fevral 1972-ci ildə Türkmənistanın Balkan vilayətinin Qızılarbat şəhərində anadan olub. 1988–1993-cü illərdə Məhtimqulu adına Türkmən Dövlət Universitetinin Xarici dillər fakültəsində təhsil alıb. O, fars dili üzrə filoloq, həmçinin türkmən dili və ədəbiyyatı müəllimi ixtisaslarına yiyələnib.

1993-cü ildə Məhtimqulu adına Türkmən Dövlət Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər kafedrasında əmək fəaliyyətinə başlayıb. Daha sonra universitetin Şərq dilləri kafedrasında fars dili müəllimi kimi çalışıb. Bu dövr onun sonrakı diplomatik və beynəlxalq fəaliyyətinin akademik əsasını formalaşdırıb.

Türkmənistanın diplomatik xidmətində fəaliyyəti
Şiri Şiriyev 1995-ci ildə Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin konsulluq xidmətində attaşe kimi diplomatik fəaliyyətə başlayıb. 1995–2002-ci illərdə Türkmənistanın Əfqanıstandakı konsulluğunda çalışıb, 2002–2008-ci illərdə isə həmin diplomatik nümayəndəlikdə vitse-konsul vəzifəsini yerinə yetirib.

2008–2010-cu illərdə Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin konsulluq xidmətində birinci katib və müşavir, 2010–2012-ci illərdə isə nazirliyin Yaxın Şərq istiqaməti üzrə müşaviri olub. Əfqanıstan və Yaxın Şərqlə bağlı uzunmüddətli fəaliyyəti onun regional siyasət və diplomatik münasibətlər sahəsində peşəkar təcrübəsinin mühüm hissəsini təşkil edir.

Türkmənistanın Özbəkistandakı səfiri
2012–2018-ci illərdə Şiri Şiriyev Türkmənistanın Özbəkistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsində çalışıb. Bu dövrdə Türkmənistan və Özbəkistan arasında siyasi dialoq, iqtisadi münasibətlər, nəqliyyat, enerji və regional əməkdaşlıq məsələləri onun diplomatik fəaliyyətinin əsas istiqamətləri sırasında olub.

Diplomatik missiyasını başa vurduqdan sonra 2018–2022-ci illərdə Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda fars dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərib.

Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin direktoru
2022-ci ilin yanvarından Şiri Şiriyev Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutu yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzinə rəhbərlik edir. Mərkəzin fəaliyyət istiqamətləri beynəlxalq və regional siyasi proseslərin araşdırılması, Türkmənistanın xarici siyasət prioritetlərinin elmi-analitik baxımdan öyrənilməsi, ekspert əməkdaşlığının inkişaf etdirilməsi və xarici analitik mərkəzlərlə əlaqələrin qurulmasını əhatə edir.

Onun rəhbərliyi dövründə Mərkəz Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan və digər ölkələrin diplomatik və strateji araşdırma institutları ilə ekspert dialoqlarında iştirak edib. Birgə konfranslar, dəyirmi masalar, elmi materialların mübadiləsi və regional proseslərin təhlili bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir.

Xəzər regionu üzrə araşdırmaları
Şiri Şiriyevin elmi və analitik fəaliyyətində Xəzər dənizi və onun geosiyasi əhəmiyyəti xüsusi yer tutur. O, Xəzəri Mərkəzi Asiyanın nəqliyyat, enerji və regional əməkdaşlıq sistemində mühüm coğrafi məkan kimi araşdırır.

Onun bu mövzudakı təhlillərində Xəzər hövzəsinin enerji ehtiyatları, beynəlxalq nəqliyyat marşrutları, tranzit imkanları və sahilyanı dövlətlər arasında əməkdaşlıq məsələləri ön plana çıxır. Şiriyev Xəzər regionunu Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz və daha geniş Avrasiya məkanı ilə birləşdirən mühüm nəqliyyat və iqtisadi əlaqə sahələrindən biri kimi nəzərdən keçirir.

Türkmənistanın daimi neytrallıq siyasəti
Şiri Şiriyevin ekspert fəaliyyətinin digər mühüm istiqaməti Türkmənistanın daimi neytrallıq siyasətidir. O, bu mövzuda beynəlxalq tədbirlərdə və ekspert müzakirələrində iştirak edərək neytrallığın münaqişələrin qarşısının alınması, dövlətlərarası dialoq, regional sabitlik və davamlı inkişaf baxımından roluna dair Türkmənistanın rəsmi yanaşmasını təqdim edir.

2025-ci ildə Cenevrədə keçirilən “Neytrallığın beynəlxalq ölçüsü” mövzusunda tədbirdə Şiri Şiriyev əsas məruzəçilərdən biri olub. Tədbirdə daimi neytrallıq, sülh, etimad və diplomatik dialoq məsələləri müzakirə edilib.

Azərbaycanla ekspert əməkdaşlığı
Şiri Şiriyev Azərbaycanla bağlı müxtəlif diplomatik və analitik tədbirlərdə də iştirak edib. Strateji Araşdırmalar Mərkəzi ilə Azərbaycanın analitik və diplomatik institutları arasında əməkdaşlıq çərçivəsində regional təhlükəsizlik, nəqliyyat, iqtisadi əlaqələr və beynəlxalq münasibətlər mövzularında müzakirələr aparılıb.

2026-cı ilin fevralında Şiri Şiriyev Bakıda keçirilən “C6: Vahid region, ortaq gələcək – Strateji dialoqun gücləndirilməsi” mövzusunda beynəlxalq konfransda iştirak edib. O, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əməkdaşlığının genişlənməsi, Transxəzər nəqliyyat əlaqələri, enerji, ekoloji çağırışlar və ekspert mərkəzləri arasında əlaqələrin inkişafı barədə çıxış edib.

C6 formatı və regional dialoq
Şiri Şiriyev C6 formatını Azərbaycan və Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında strateji dialoqun inkişaf etdirilməsi üçün ekspert platforması kimi qiymətləndirir. Onun çıxışlarında regional əməkdaşlığın yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmaması, iqtisadi əlaqələr, nəqliyyat dəhlizləri, enerji, ekologiya, humanitar əməkdaşlıq və təcrübə mübadiləsini də əhatə etməsi vurğulanır.

Şiriyevin analitik fəaliyyətində Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin genişlənməsi, Xəzər üzərindən nəqliyyat imkanları və ekspert icmaları arasında əməkdaşlıq mühüm mövzular sırasında yer alır.