#sovet əsgərlərinin məzarlığı
sovet əsgərlərinin məzarlığı
Sovet Əsgərlərinin Məzarlığı: Tarixi Yaddaş Və Memorial İrs
Sovet əsgərlərinin məzarlığı (və ya Qardaşlıq Məzarlığı) — İkinci Dünya Müharibəsi (1939–1945) illərində faşizmə qarşı döyüşlərdə həlak olmuş, cəbhəboyu ərazilərdə, hərbi hospitallarda və ya əsirlikdə vəfat etmiş Qızıl Ordu hərbçilərinin dəfn edildiyi xüsusi hərbi memorial ərazilərdir. Keçmiş SSRİ respublikalarında, eləcə də Şərqi və Mərkəzi Avropa ölkələrində yüzlərlə belə hərbi qəbiristanlıq və memorial kompleks fəaliyyət göstərir.
Qardaşlıq Məzarlıqlarının Təsnifatı Və Yaranması
Müharibə dövründə və müharibədən sonrakı illərdə sovet əsgərlərinin dəfn yerləri əsasən üç istiqamətdə formalaşmışdır:
Döyüş Meydanı Və Qardaşlıq Məzarları: Birbaşa cəbhə xəttində həlak olan yüzlərlə əsgər sürətli hərbi əməliyyatlar səbəbindən kütləvi şəkildə (qardaşlıq məzarlığında) dəfn olunurdu. Çox zaman bu məzarlarda "Adsız Əsgər" abidələri ucaldılırdı.
Arxa Cəbhə Və Hospital Məzarlıqları: Yaralı olaraq arxa cəbhədəki hərbi hospitallara gətirilən, lakin müalicə zamanı vəfat edən hərbçilər yerli şəhər qəbiristanlıqlarının xüsusi ayrılmış hərbi sektorlarında dəfn edilirdilər.
Avropa Ölkələrindəki Hərbi Memoriallar: Berlin (Treptov Park), Vyana, Varşava, Budapeşt kimi şəhərlərdə azadlıq döyüşlərində həlak olmuş sovet əsgərləri üçün möhtəşəm memorial komplekslər inşa edilmişdir.
Azərbaycanda Sovet Əsgərlərinin Məzarlıqları Və Memorialları
İkinci Dünya Müharibəsi illərində Azərbaycan arxa cəbhənin ən mühüm mərkəzlərindən biri olmuşdur. Ölkə ərazisində onlarca təxliyə hospitalı (evakoqospital) fəaliyyət göstərirdi. Döyüş meydanlarından Bakıya və digər şəhərlərə gətirilən, burada vəfat edən minlərlə yaralı əsgər Azərbaycan torpağında dəfn olunmuşdur.
1. Bakı Şəhərindəki Memorial Məzarlıqlar
Nərimanov (Yasamal) Qardaşlıq Məzarlığı: Bakının Nərimanov və Yasamal ərazilərindəki köhnə qəbiristanlıqlarda hərbi hospitallarda vəfat etmiş müxtəlif millətlərdən olan minlərlə sovet əsgərinin qardaşlıq məzarları yerləşir.
Qaraçuxur Və Razin (Bakıxanov) Hərbi Məzarlıqları: Qəsəbə qəbiristanlıqlarının ərazisində müharibə iştirakçılarının xatirəsinə ucaldılmış memorial lövhələr və qardaşlıq məzarları mevcuddur.
2. Bölgələrdəki Hərbi Dəfn Yerləri
Gəncə, Sumqayıt, Lənkəran, Yevlax Və Xaçmaz kimi iri nəqliyyat və hospital qovşağı olan şəhərlərimizdə də sovet əsgərlərinin xatirə kompleksləri və abidələri qorunub saxlanılır.
Qardaşlıq Məzarlıqlarının Hüquqi Və Beynəlxalq Statusu
Dövlətlərarası Sazişlər: Hərbi məzarlıqların saxlanılması və qorunması MDB ölkələri arasında, eləcə də beynəlxalq Cenevrə Konvensiyasına əsasən tənzimlənir.
Axtarış Və Kimliyin Müəyyənləşdirilməsi: Hər il axtarış dəstələri və arxiv tədqiqatçıları tərəfindən "Adsız Əsgər" məzarlarında dəfn olunanların adları, təltifləri müəyyən edilərək xatirə kitablarına daxil edilir.
Mədəni-Tarixi Əhəmiyyəti: Bu məzarlıqlar millətindən və dinindən asılı olmayaraq faşizmə karşı birgə mübarizə aparmış milyonlarla insanın xatirəsinə ehtiram və sülhün dəyərini xatırladan tarixi abidələrdir.