Stomatoloq

Stomatoloq dişlərin, diş ətinin, ağız boşluğunun və çənə-diş sisteminin sağlamlığı ilə məşğul olan tibbi mütəxəssisdir. O, diş və ağız boşluğu xəstəliklərinin profilaktikası, diaqnostikası və müalicəsini həyata keçirir, pasiyentlərə düzgün ağız gigiyenası və diş sağlamlığının qorunması ilə bağlı tövsiyələr verir. Stomatoloqlar həm terapevtik, həm cərrahi, həm də estetik istiqamətlərdə fəaliyyət göstərə bilirlər.

Stomatoloqun əsas vəzifələri

Stomatoloq pasiyentin şikayətlərini dinləyir, ağız boşluğunu müayinə edir və zəruri hallarda rentgen və digər diaqnostik müayinələr təyin edir. Ən çox rast gəlinən problemlərdən biri kariyesdir və stomatoloq zədələnmiş toxumanı təmizləyərək dişi dolğu materialı ilə bərpa edə bilər.

Diş sinirinin və kök kanallarının zədələndiyi hallarda endodontik müalicə aparılır. Diş əti xəstəlikləri, ağız boşluğunda iltihab, diş daşları və həssaslıq kimi problemlər də stomatoloqun fəaliyyət sahəsinə daxildir.

Stomatoloq müalicədən əvvəl pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyətini də nəzərə almalıdır, çünki bəzi ürək-damar, qan, diabet və digər sistem xəstəlikləri stomatoloji müdaxilələrin planlaşdırılmasına təsir edə bilər.

Stomatologiyanın əsas sahələri

Stomatologiya bir neçə ixtisas istiqamətinə bölünür. Terapevt-stomatoloq əsasən kariyes, kanal müalicəsi və dişlərin bərpası ilə məşğul olur. Cərrah-stomatoloq diş çəkilməsi, bəzi ağız boşluğu əməliyyatları və implantasiya kimi prosedurlar həyata keçirə bilər.

Ortodont dişlərin və çənənin düzgün düzülüşünün bərpası üçün breket, şəffaf kapa və digər ortodontik sistemlərdən istifadə edir. Ortoped-stomatoloq isə kron, körpü və müxtəlif protezlərin hazırlanması və tətbiqi ilə məşğul olur.

Periodontoloq diş əti və dişi əhatə edən toxumaların xəstəliklərini müalicə edir. Uşaq stomatoloqları isə uşaqların süd və daimi dişlərinin sağlamlığına nəzarət edir və müalicə prosesini uşağın yaşına uyğun təşkil edirlər.

Müasir stomatoloji texnologiyalar

Müasir stomatologiyada rəqəmsal texnologiyalar geniş istifadə olunur. Rəqəmsal rentgen, panoramik görüntüləmə və üçölçülü tomoqrafiya diş köklərinin, çənə sümüyünün və digər anatomik strukturların daha dəqiq qiymətləndirilməsinə imkan verir.

Rəqəmsal skanerlər klassik ölçü materiallarını bəzi hallarda əvəz edərək dişlərin üçölçülü modelini yaratmağa imkan verir. Bu məlumatlar kron, protez, ortodontik kapa və digər konstruksiyaların hazırlanmasında istifadə oluna bilər.

Lazer texnologiyası da bəzi yumşaq toxuma prosedurlarında, diş əti müalicələrində və digər stomatoloji müdaxilələrdə tətbiq edilir.

Sterilizasiya və təhlükəsizlik

Stomatoloqun işində infeksiyaya nəzarət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müalicə zamanı alətlər ağız boşluğu, qan və digər bioloji mayelərlə təmas edə bildiyi üçün onların düzgün sterilizasiyası vacibdir.

Stomatoloq və assistentlər əlcək, maska, qoruyucu eynək və digər fərdi mühafizə vasitələrindən istifadə edirlər. Birdəfəlik istifadə olunan materiallar prosedurdan sonra utilizasiya edilir, təkrar istifadə olunan alətlər isə xüsusi sterilizasiya prosesindən keçirilir.

Bu qaydalar həm pasiyentin, həm də tibb personalının təhlükəsizliyini qorumaq üçün əsas şərtlərdəndir.

Profilaktika və diş sağlamlığının qorunması

Stomatoloqa yalnız ağrı yarananda müraciət etmək düzgün yanaşma deyil. Müntəzəm profilaktik müayinələr kariyes, diş əti xəstəlikləri və digər problemlərin erkən mərhələdə aşkarlanmasına imkan verir.

Peşəkar diş təmizliyi diş daşlarının və bəzi səthi çöküntülərin təmizlənməsinə kömək edir. Stomatoloq həmçinin dişlərin düzgün fırçalanması, diş sapından istifadə və ağız gigiyenasının fərdi xüsusiyyətləri haqqında tövsiyələr verə bilər.

Düzgün ağız gigiyenası və müntəzəm stomatoloji nəzarət təbii dişlərin uzun müddət qorunmasında mühüm rol oynayır.