#sumqayıt şəhər şəhidlər xiyabanı
Sumqayıt şəhər Şəhidlər xiyabanı
Sumqayıt şəhər Şəhidlər xiyabanı Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həyatını itirmiş şəxslərin xatirəsinin yad edildiyi əsas memorial məkanlardan biridir. Sumqayıt şəhərində yerləşən xiyabanda müxtəlif dövrlərdə həlak olmuş şəhidlərin məzarları, eləcə də onların xatirəsinə həsr edilmiş abidə və memorial elementlər yerləşir. Rəsmi məlumatlara əsasən, Şəhidlər xiyabanı 1992-ci ildə salınıb və sonrakı illərdə ərazidə genişmiqyaslı yenidənqurma işləri aparılıb.
Şəhidlər xiyabanının yaradılması və əhəmiyyəti
Sumqayıt Şəhidlər xiyabanı şəhərin mühüm tarixi və memorial məkanlarından biridir. Burada Birinci Qarabağ müharibəsi, 2016-cı ilin Aprel döyüşləri, 2020-ci ilin Vətən müharibəsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda digər döyüşlərdə həlak olmuş sumqayıtlıların xatirəsi yaşadılır.
Xiyaban təkcə dəfn yeri deyil, həm də şəhərdə keçirilən anım mərasimlərinin əsas məkanlarından biridir. Şəhid ailələri, dövlət qurumlarının nümayəndələri, hərbi qulluqçular və şəhər sakinləri müxtəlif əlamətdar və anım günlərində buranı ziyarət edirlər.
2021-ci ildə aparılan yenidənqurma işləri
Sumqayıt şəhər Şəhidlər xiyabanı 2021-ci ildə əsaslı şəkildə təmir edilərək yenidən qurulub. Rəsmi məlumatlarda yenidənqurma zamanı xiyabanın ərazisinin genişləndirilərək 1,2 hektara çatdırıldığı bildirilir.
Ərazidə yaşıllıq örtüyü yenilənib, müasir işıqlandırma sistemi yaradılıb və fəvvarə kompleksi inşa edilib. Xiyabanda 30 metr hündürlüyündə bayraq dirəyi quraşdırılıb. Yenidənqurma nəticəsində memorial kompleksin ümumi memarlıq və landşaft görünüşü də dəyişdirilib.
“Qalib Əsgər” və “Zəfər ağacı” abidələri
Sumqayıt Şəhidlər xiyabanının memorial kompozisiyasında “Qalib Əsgər” abidəsi xüsusi yer tutur. Abidə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşmüş hərbçilərin xatirəsi ilə əlaqələndirilir.
2021-ci ildə aparılan yenidənqurma çərçivəsində Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsinə “Zəfər ağacı” abidəsi də yaradılıb. Memorial kompleksdə Azərbaycan dövlətçiliyinin və hərbi tarixinin rəmzlərini əks etdirən müxtəlif memarlıq elementləri yerləşdirilib.
Xocalı faciəsi və itkin düşmüş şəxslərin xatirəsi
Xiyabanda Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsinə həsr olunmuş ayrıca abidə də mövcuddur. Bu memorial element Xocalı faciəsində həyatını itirmiş insanların xatirəsinin qorunmasına xidmət edir.
Burada həmçinin Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı itkin düşmüş 144 şəxslə bağlı məlumatların əks olunduğu abidə ucaldılıb. Beləliklə, kompleks müxtəlif tarixi dövrlərlə bağlı xatirə məkanlarını bir ərazidə birləşdirir.
Anım mərasimləri və ziyarətlər
Sumqayıt şəhər Şəhidlər xiyabanında 20 Yanvar, 27 Sentyabr – Anım Günü, 8 Noyabr – Zəfər Günü və digər əlamətdar tarixlərlə əlaqədar ziyarətlər və anım tədbirləri keçirilir. Şəhidlərin məzarları üzərinə gül və qərənfillər düzülür, onların xatirəsi yad edilir.
Bu tədbirlərdə şəhid ailələri və qazilərlə yanaşı şəhər ictimaiyyətinin, müxtəlif dövlət qurumlarının, müəssisələrin və təşkilatların nümayəndələri iştirak edirlər. Xiyaban Sumqayıtın kollektiv yaddaşında mühüm yer tutan ziyarət və ehtiram məkanıdır.
