T 72A

T-72A sovet istehsalı olan əsas döyüş tankıdır və T-72 ailəsinin modernləşdirilmiş variantlarından biridir. Tank T-72 "Ural" modelinin əsasında hazırlanıb və 1979-cu ildə Sovet Ordusunun təchizatına qəbul edilib. İstehsalı Nijni Taqildəki "Uralvaqonzavod" zavodunda təşkil olunub. T-72A tankı döyüş maşını kimi atəş gücünün, zireh müdafiəsinin və hərəkətliliyin birləşdirilməsi ilə fərqlənir. Mənbələrdə bu model həm də "Obyekt 172M" adı ilə qeyd olunur.

T-72A tankının əsas texniki xüsusiyyətləri
Tankın heyəti üç nəfərdən ibarətdir: komandir, topçu-operator və sürücü-mexanik. Əsas silahı 125 mm kalibrli 2A46 hamarlüləli topdur. Topun avtomatik yükləyici mexanizmi ilə təchiz edilməsi heyətin sayını azaltmağa və atəş prosesini sürətləndirməyə imkan verir. Əlavə silah kimi topla qoşalaşmış 7,62 mm-lik PKT pulemyotu və qüllənin üzərində 12,7 mm-lik NSVT zenit pulemyotu quraşdırılıb.

Tankın kütləsi təxminən 41 tondur. Güc qurğusu olaraq 780 at gücündə V-46-6 dizel mühərrikindən istifadə olunur. Mühərrikin gücü maşına yol şəraitində təxminən 60 km/saat sürətlə hərəkət etməyə imkan verir. Gövdənin və qüllənin konstruksiyası sovet tank məktəbinin xarakterik cəhətlərini əks etdirir: aşağı siluet, yığcam gövdə və qüllə.

Atəş idarəetmə sistemi və müdafiə vasitələri
T-72A tankının əsas yeniliklərindən biri topçunun lazer məsafəölçənlə təchiz edilməsidir. TPD-K1 məsafəölçən görmə cihazı hədəfə qədər məsafənin dəqiq müəyyən edilməsini və atəşin daha səmərəli aparılmasını təmin edir. Gecə şəraitində müşahidə və atəş üçün infraqırmızı gecə görmə cihazlarından istifadə edilir.

Müdafiə baxımından modelin qülləsində kombinə edilmiş zireh quruluşu tətbiq olunub. Tank kütləvi qırğın silahlarının təsirindən qorunmaq üçün radiasiyaya qarşı örtüklə və kollektiv müdafiə sistemi ilə təchiz edilib. Gövdənin yan hissələrində rezin-parça ekranlar quraşdırılıb, qüllənin ön hissəsində isə tüstü pərdəsi yaratmaq üçün 902B "Tuça" tüstü qumbaraatanları yerləşdirilib. Bundan başqa, tank xəndək qazma və maneələrin aradan qaldırılması üçün buldozer qurğusunu da daşıya bilər.

T-72A və T-72 ailəsinin digər modelləri
T-72A, T-72 ailəsinin ilkin versiyasından atəş idarəetmə sistemi, zireh və təchizat baxımından təkmilləşdirilmiş variantıdır. Sonradan yaradılan T-72B və digər modifikasiyalarda zireh müdafiəsi, atəş idarəetmə sistemi və silah imkanları daha da inkişaf etdirilib. Buna görə T-72A ailənin ara mərhələsini təmsil edir və T-72 modellərinin təkamülünü izləmək baxımından mühüm yer tutur.

T-72 ailəsinin tankları SSRİ-nin təchizat sistemində, Varşava Müqaviləsi ölkələrində və digər dövlətlərin ordularında geniş yayılıb. Müxtəlif ölkələrdə bu modelin və onun əsasında yaradılan variantların istehsalı, modernləşdirilməsi və istismarı davam etdirilib. T-72A tankı hərbi texnika sərgilərində, tarixi hərbi kolleksiyalarda və döyüş texnikasına həsr olunan mövzularda tez-tez rast gəlinən nümunədir.