Tablo

Tablo divarda və ya xüsusi səthdə nümayiş etdirilən rəsm, təsvir, dekorativ əsər və ya məlumat paneli mənasında işlənən sözdür. İncəsənətdə tablo adətən kətan, taxta və ya başqa səth üzərində hazırlanmış tamamlanmış rəsm əsərini ifadə edir. Gündəlik dildə isə bu söz bəzən dekorativ divar şəkli, elektron göstərici və ya nəticələrin əks olunduğu lövhə üçün də istifadə olunur.

İncəsənətdə tablo anlayışı
Təsviri sənətdə tablo müstəqil bədii əsər kimi yaradılan və müəyyən kompozisiyaya malik rəsm əsəridir. O, portret, mənzərə, natürmort, tarixi səhnə və ya abstrakt kompozisiya ola bilər.

Tablonun əsas xüsusiyyəti onun tamamlanmış və nümayiş üçün nəzərdə tutulmuş əsər olmasıdır.

Tablo hansı səthlərdə hazırlanır?
Ənənəvi tablolar çox vaxt kətan üzərində çəkilir. Bundan başqa, taxta panel, karton, kağız və xüsusi hazırlanmış digər səthlərdən də istifadə edilə bilər.

Səthin seçimi boya növünə, əsərin ölçüsünə və rəssamın texnikasına uyğun müəyyən edilir.

Kətan tablo nədir?
Kətan tablo xüsusi çərçivəyə çəkilmiş toxuma səth üzərində hazırlanmış rəsm əsəridir. Yağlı boya və akril boya ilə işləyən rəssamlar kətandan geniş istifadə edirlər.

Kətan möhkəmliyi və boyanı yaxşı qəbul etməsi səbəbindən əsrlərdir rəssamlığın əsas materiallarından biridir.

Yağlı boya tablo
Yağlı boya tablolar rənglərin dərinliyi, yumşaq keçidləri və uzunmüddətli işləmə imkanına görə fərqlənir. Yağlı boya gec quruduğu üçün rəssam detalları və rəng keçidlərini uzun müddət düzəldə bilər.

Klassik Avropa rəssamlığının çoxsaylı məşhur əsərləri bu texnika ilə yaradılıb.

Akril tablo
Akril boya tez quruyan və müasir rəssamlıqda geniş istifadə olunan materialdır. O, parlaq və sıx rənglər yaratmağa imkan verir.

Akril həm kətan, həm də taxta və digər səthlərdə işlənə bildiyi üçün dekorativ tabloların hazırlanmasında da populyardır.

Akvarel tablo ola bilərmi?
Akvarel əsasən kağız üzərində işlənən texnikadır. Buna baxmayaraq, tamamlanmış və çərçivəyə salınmış akvarel əsəri də dekorativ və sərgi mənasında tablo kimi təqdim edilə bilər.

Akvareldə şəffaf rəng qatları və yüngül ton keçidləri əsas xüsusiyyətlərdəndir.

Portret tablosu
Portret tablosunda əsas mövzu insan obrazıdır. Rəssam modelin üz cizgilərini, baxışını və xarakterini təsvir etməyə çalışır.

Portret tək bir şəxsi, ailəni və ya müəyyən tarixi şəxsiyyəti əks etdirə bilər.

Mənzərə tablosu
Mənzərə tablosunda təbiət və ya şəhər görüntüsü əsas mövzu olur. Dağlar, dəniz, meşə, kənd, küçə və memarlıq elementləri mənzərə əsərlərində geniş yayılıb.

Rəssam işıq, hava və rəng vasitəsilə müəyyən atmosfer yaratmağa çalışır.

Natürmort tablosu
Natürmortda meyvə, çiçək, qab, kitab və digər cansız əşyalar kompozisiya daxilində təsvir edilir.

Bu janr rəng, forma və işıq-kölgə münasibətlərinin öyrənilməsi baxımından rəssamlıqda mühüm yer tutur.

Abstrakt tablo
Abstrakt tabloda real obyektlərin dəqiq təsviri əsas məqsəd deyil. Rəssam rəng, xətt, forma və faktura vasitəsilə emosional və vizual təsir yaradır.

Belə əsərlərdə tamaşaçının fərdi interpretasiyasına daha geniş yer verilə bilər.

Dekorativ tablo nədir?
Dekorativ tablo interyerin görünüşünü tamamlayan vizual elementdir. Belə əsərlər həm orijinal rəsm, həm çap, həm də qarışıq texnika ilə hazırlana bilər.

Evin, ofisin, restoranın və digər məkanların üslubuna uyğun tablo seçilməsi interyer dizaynında geniş istifadə olunan yanaşmadır.

Çərçivənin rolu
Çərçivə tabloda həm qoruyucu, həm də dekorativ funksiya daşıyır. O, əsərin ümumi görünüşünü tamamlayır və divarda daha səliqəli təqdimata kömək edir.

Çərçivənin materialı və rəngi əsərin üslubuna uyğun seçildikdə tablo daha balanslı görünür.

Tablo ölçüsü necə seçilir?
Tablonun ölçüsü onun yerləşdiriləcəyi divar və məkanın ölçüsünə uyğun seçilməlidir. Çox kiçik tablo geniş divarda itib görünə, həddindən artıq böyük əsər isə məkanı vizual olaraq ağırlaşdıra bilər.

Bir neçə kiçik tablo birlikdə qalereya divarı formasında da yerləşdirilə bilər.

Tablo interyerdə necə yerləşdirilir?
Tablonun mərkəzi adətən baxış səviyyəsinə yaxın yerləşdirilir. Divanın, masanın və ya digər mebelin üzərində asıldıqda tablo ilə mebel arasında vizual əlaqə yaradılması məqsədəuyğundur.

İşıqlandırma da vacibdir. Birbaşa güclü günəş şüası bəzi rəng və materiallara uzunmüddətli zərər verə bilər.

Orijinal tablo və reproduksiya arasındakı fərq
Orijinal tablo rəssamın özü tərəfindən yaradılmış unikal əsərdir. Reproduksiya isə həmin əsərin çap, foto və ya başqa üsulla çoxaldılmış nüsxəsidir.

Reproduksiya vizual baxımdan orijinala bənzəyə bilər, lakin onun bədii və kolleksiya dəyəri eyni olmur.

Müəllif tablosu nədir?
Müəllif tablosu konkret rəssam tərəfindən yaradılmış orijinal əsərdir. Belə əsərlərdə rəssamın fərdi üslubu və texnikası əsas əhəmiyyət daşıyır.

Müəllif işi imzalı, tarixli və bəzən mənşə sənədləri ilə təqdim oluna bilər.

Tablo və poster arasında fərq
Tablo çox vaxt rəsm əsəri və ya dekorativ təsvir kimi qəbul edilir. Poster isə əsasən çap məhsuludur və reklam, informasiya və ya dekorativ məqsədlə hazırlanır.

Poster çoxsaylı nüsxədə çap oluna bilər, orijinal tablo isə adətən tək əsərdir.

Rəqəmsal tablo nədir?
Rəqəmsal texnologiyalar yeni tablo formalarının yaranmasına imkan verib. Rəqəmsal əsər ekranda nümayiş etdirilə və ya yüksək keyfiyyətli çap şəklində divarda yerləşdirilə bilər.

Bəzi rəqəmsal çərçivələr müxtəlif şəkilləri və sənət əsərlərini növbə ilə göstərir.

Elektron tablo nədir?
“Tablo” sözü yalnız incəsənətlə bağlı deyil. Elektron tablo hava limanı, stadion, birja, nəqliyyat dayanacağı və digər yerlərdə məlumat göstərən ekran və ya göstərici sisteminə də deyilə bilər.

Belə tablolar vaxt, nəticə, uçuş məlumatı, qiymət və digər operativ məlumatları nümayiş etdirir.

İdman tablosu
İdman meydançalarında hesabı, vaxtı və digər göstəriciləri göstərən elektron sistem tablo adlanır. Futbol, basketbol və digər idman növlərində bu tip tablolar geniş istifadə edilir.

Müasir sistemlərdə oyun vaxtı, hesab, cərimələr və əlavə statistika eyni ekranda göstərilə bilər.

Tablonun mədəni dəyəri
Rəsm tablosu müəyyən dövrün həyatını, ideyalarını və estetik zövqünü gələcək nəsillərə çatdıra bilər. Tarixi tablolar geyim, memarlıq və ictimai həyat haqqında da vizual məlumat daşıyır.

Bu səbəbdən məşhur tablolar muzey və qalereyalarda yalnız sənət əsəri kimi deyil, mədəni irsin bir hissəsi kimi qorunur.