Tamara Paseyro Marin

Tamara Paseyro Marin Uruqvayın mənzil siyasəti, ərazi planlaşdırılması və şəhər inkişafı sahəsində fəaliyyət göstərən dövlət xadimidir. O, 2025-ci ilin aprelindən Uruqvayın Mənzil və Ərazi Planlaşdırılması naziri vəzifəsini tutur. Onun fəaliyyətinin əsas istiqamətləri əlçatan mənzil, sosial mənzil proqramları, şəhər inteqrasiyası, qeyri-formal yaşayış məntəqələrinin inkişafı və dövlətlə özəl sektor arasında əməkdaşlıqdır.

Mənzil və Ərazi Planlaşdırılması Nazirliyi
Tamara Paseyro Marin Uruqvayın Ministerio de Vivienda y Ordenamiento Territorial qurumuna rəhbərlik edir. Nazirlik ölkədə mənzil siyasəti, ərazi planlaşdırılması, sosial mənzil proqramları və yaşayış məntəqələrinin inkişafı ilə bağlı dövlət siyasətinin hazırlanmasında iştirak edir.

Onun nazir təyinatı 21 aprel 2025-ci ildə rəsmiləşdirilib.

Əvvəlki fəaliyyəti
2025-ci ilin martında Paseyro Marin Uruqvay Mənzil və Ərazi Planlaşdırılması Nazirliyində Sosial və Şəhər İnteqrasiyası üzrə Milli Direktor vəzifəsinə təyin edilmişdi.

Bu sahə sosial baxımdan həssas yaşayış ərazilərinin şəhər infrastrukturu və xidmətlərlə inteqrasiyası, yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və ərazi üzrə bərabər imkanların yaradılması ilə bağlıdır.

Sosial mənzil siyasəti
Tamara Paseyro Marinin fəaliyyətində sosial mənzil siyasəti əsas mövzulardan biridir. Onun yanaşmasına görə, mənzil siyasəti yalnız daha çox bina tikməklə məhdudlaşmamalıdır.

Mənzilin yerləşdiyi ərazi, ictimai nəqliyyata çıxış, infrastruktur, sosial xidmətlər və insanların iş və təhsil imkanlarına yaxınlığı da birlikdə nəzərə alınmalıdır.

Mənzil və sosial bərabərlik
Paseyro Marin mənzil siyasətini sosial bərabərliklə birbaşa əlaqələndirir. Onun fikrincə, yaşayış yeri insanın digər imkanlara çıxışına ciddi təsir göstərir.

Əgər yeni mənzillər şəhərdən və əsas xidmətlərdən təcrid olunmuş ərazilərdə tikilirsə, mənzil çatışmazlığının statistik azalması sosial problemləri tam həll etməyə bilər.

Ərazi planlaşdırılması
Ərazi planlaşdırılması Uruqvayda mənzil siyasətinin mühüm hissələrindən biridir. Bu yanaşma yaşayış məntəqələrinin harada yerləşəcəyini, onların nəqliyyat, iş yerləri və sosial infrastruktura necə bağlanacağını müəyyənləşdirir.

Paseyro Marin bu sahədə torpağın yerləşməsini mənzil proqramlarının əsas elementlərindən biri kimi təqdim edir.

Dövlət maliyyələşdirilməsi
Uruqvayın mənzil siyasətində dövlət büdcəsi mühüm maliyyə mənbəyidir. Bununla yanaşı, beynəlxalq maliyyə institutları və özəl investisiyalardan da istifadə olunur.

Paseyro Marin mənzil layihələrinin yalnız xarici maliyyədən asılı olmamasını və ölkədaxili maliyyə resurslarının da sistemli şəkildə səfərbər edilməsini vacib hesab edir.

Özəl sektorla əməkdaşlıq
Tamara Paseyro Marin özəl sektorun sosial mənzil bazarına cəlb olunmasını müdafiə edir. Lakin bu modeldə dövlətin əsas rolu bazarı birbaşa idarə etmək deyil, özəl investisiyanı ictimai məqsədlərə yönəltməkdir.

Bunun üçün vergi güzəştləri, subsidiyalar və mənzil qiymətlərinə müəyyən məhdudiyyətlər kimi vasitələrdən istifadə olunur.

Vergi təşviqləri
Uruqvayda özəl tikinti şirkətlərinin əlçatan və sosial mənzil layihələrinə marağını artırmaq üçün vergi təşviqləri tətbiq edilir.

Paseyro Marinin təqdim etdiyi modeldə bu təşviqlər özəl kapitalı mənzil çatışmazlığının azaldılmasına yönəltmək üçün əsas alətlərdən biridir.

Ailələr üçün subsidiyalar
Mənzil proqramlarında ailələrə birbaşa subsidiyaların verilməsi də Uruqvay modelinin mühüm komponentidir.

Bu mexanizm xüsusilə mənzil ödənişlərini həyata keçirə bilən, lakin ilkin kapital toplamaqda çətinlik çəkən aşağı və orta gəlirli ailələrin mənzilə çıxışını asanlaşdırmağa yönəlib.

Orta gəlirli ailələr üçün proqramlar
2026-cı ildə Tamara Paseyro Marin Uruqvayın orta və aşağı-orta gəlirli ailələr üçün mənzil proqramlarını genişləndirdiyini açıqlayıb.

Bu qrupda olan ailələrin əsas problemi çox vaxt aylıq ödəniş qabiliyyətinin olmaması deyil, ilkin ödəniş və yığım imkanlarının məhdudluğudur.

Qiymət məhdudiyyətləri
Uruqvayın sosial mənzil modelində dövlət müəyyən proqramlar çərçivəsində tikilən mənzillər üçün qiymət limitləri də müəyyən edir.

Bu yanaşmanın məqsədi dövlət güzəştlərindən istifadə edən layihələrin sonradan yalnız yüksək gəlirli alıcılar üçün əlçatan bazar məhsuluna çevrilməsinin qarşısını almaqdır.

Qeyri-formal yaşayış məntəqələri
Paseyro Marin qeyri-formal yaşayış ərazilərinin inkişafında yalnız yeni ev tikintisinə fokuslanmağın kifayət etmədiyini vurğulayır.

Belə ərazilərdə yol, su, kanalizasiya, ictimai nəqliyyat, sosial xidmətlər və əhalinin şəhər həyatına inteqrasiyası birlikdə nəzərə alınmalıdır.

İcmaların iştirakı
Onun mənzil siyasətində yerli icmaların qərarların qəbulunda iştirakı da mühüm yer tutur.

Uruqvay təcrübəsində texniki mütəxəssislər, tikinti şirkətləri, dövlət qurumları və yerli sakinlər müəyyən məhəllə inkişafı layihələrində birlikdə işləyə bilirlər.

WUF13-də iştirakı
Tamara Paseyro Marin 2026-cı ilin mayında Bakıda keçirilən XIII Ümumdünya Şəhərsalma Forumunda iştirak edib.

O, “A New Deal for Housing Finance” sessiyasında Uruqvayın sosial və əlçatan mənzil maliyyələşdirilməsi modelini təqdim edib.

Bakıda təqdim etdiyi model
WUF13 zamanı Paseyro Marin Uruqvay modelinin üç əsas maliyyə aləti üzərində qurulduğunu bildirib: özəl sektor üçün vergi təşviqləri, ailələr üçün subsidiyalar və mənzil qiymətlərinin məhdudlaşdırılması.

Bu mexanizmlər dövlət və özəl sektor arasında mənzil siyasəti üzrə əməkdaşlığı gücləndirməyə yönəlib.

Mənzil maliyyəsinin dayanıqlılığı
Paseyro Marin mənzil siyasətində əsas məsələnin yalnız insanın ev əldə etməsi olmadığını, həmin mənzildə uzun müddət qala bilməsinin də vacib olduğunu vurğulayır.

Bu yanaşma ipoteka, subsidiya, kommunal xərclər və ailə gəlirlərinin birlikdə qiymətləndirilməsini tələb edir.

Şəhər siyasətinə yanaşması
Tamara Paseyro Marinin çıxışlarında mənzil, şəhərsalma və sosial siyasət bir-birindən ayrı sahələr kimi deyil, vahid sistem kimi təqdim olunur.

Bu sistemdə torpaq siyasəti, dövlət maliyyəsi, institusional imkanlar, özəl investisiya və icmaların iştirakı birlikdə işləməlidir.