Tamara Sinyavskaya

Tamara İlyiniçna Sinyavskaya sovet və rus opera müğənnisi, dramatik mezzo-soprano, pedaqoq, SSRİ və Azərbaycanın Xalq artistidir. 6 iyul 1943-cü ildə Moskvada anadan olub. Təxminən dörd onillik ərzində Böyük Teatrın aparıcı solistlərindən biri kimi çıxış edən Sinyavskaya opera səhnəsində yaratdığı obrazlarla tanınıb. Onun Azərbaycanla əlaqəsində isə görkəmli Azərbaycan müğənnisi Müslüm Maqomayevlə ailə həyatı xüsusi yer tutur.

Tamara Sinyavskaya kimdir?

Tamara Sinyavskaya 1943-cü ildə Moskvada doğulub. Musiqi ilə uşaqlıq illərindən məşğul olmağa başlayıb və Moskva Pionerlər Sarayında Vladimir Loktevin rəhbərlik etdiyi Mahnı və Rəqs Ansamblında vokal hazırlığı keçib.

1964-cü ildə P.İ. Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasının nəzdindəki musiqi məktəbini bitirib. Daha sonra Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunda – GİTİS-də təhsilini davam etdirərək 1970-ci ildə Dora Belyavskayanın sinfini bitirib.

Gənc yaşlarından diqqət çəkən mezzo-soprano səsi onun professional opera karyerasının əsasını təşkil edib.

Böyük Teatrda fəaliyyəti

Tamara Sinyavskayanın yaradıcılıq həyatının əsas hissəsi Moskvanın Böyük Teatrı ilə bağlıdır. O, 1964-cü ildə müsabiqədən keçərək teatrın stajçı qrupuna qəbul olunub və Cüzeppe Verdinin “Riqoletto” operasında Paj partiyası ilə səhnədə debüt edib.

1964–2002-ci illərdə Böyük Teatrın solisti kimi fəaliyyət göstərib. Təxminən 40 illik səhnə fəaliyyəti ərzində müxtəlif dövrlərə və bəstəkarlıq məktəblərinə aid çoxsaylı opera partiyalarını ifa edib.

Sinyavskayanın repertuarında rus opera klassikası ilə yanaşı Qərbi Avropa bəstəkarlarının əsərləri də mühüm yer tutub.

Opera repertuarı

Tamara Sinyavskaya xüsusilə mezzo-soprano üçün yazılmış mürəkkəb opera partiyalarının ifaçısı kimi tanınıb.

Onun səhnədə yaratdığı obrazlar arasında Pyotr Çaykovskinin “Yevgeni Onegin” operasında Olqa, “Qaratoxmaq qadın”da Polina, Nikolay Rimski-Korsakovun “Çar gəlini” operasında Lyubaşa, Modest Musorqskinin “Boris Qodunov” operasında Marina Mnişek və Aleksandr Borodinin “Knyaz İqor” operasında Konçakovna yer alır.

Sinyavskaya həmçinin Jorj Bizenin “Karmen” operasında Karmen, Cüzeppe Verdinin “Trubadur” operasında Azuçena və “Maskalı bal”da Ulrika kimi tanınmış partiyaları ifa edib.

Bu repertuar onun həm rus, həm də Avropa opera məktəbinin əsərlərində çıxış etməsinə imkan verib.

La Scala-da təcrübə

1973–1974-cü illərdə Tamara Sinyavskaya İtaliyanın Milan şəhərində yerləşən məşhur La Scala opera teatrında təcrübə keçib.

İtaliya opera məktəbi ilə yaxından tanışlıq onun professional inkişafının mühüm mərhələlərindən biri olub.

Sonrakı yaradıcılıq fəaliyyəti dövründə Sinyavskaya yalnız SSRİ və Rusiyada deyil, Fransa, İspaniya, İtaliya, Belçika, ABŞ, Yaponiya, Avstraliya və başqa ölkələrdə opera tamaşalarında və solo konsertlərdə çıxış edib.

Beynəlxalq müsabiqələrdə uğurları

Tamara Sinyavskaya karyerasının ilk illərindən beynəlxalq vokal müsabiqələrində yüksək nəticələr göstərib.

1968-ci ildə Sofiyada keçirilən IX Ümumdünya Gənclər və Tələbələr Festivalında qızıl medal qazanıb.

1969-cu ildə Belçikanın Vervye şəhərində keçirilən XII Beynəlxalq Vokal Müsabiqəsinin Qran-pri və qızıl medalına layiq görülüb.

1970-ci ildə isə Moskvada keçirilən IV Beynəlxalq Çaykovski Müsabiqəsində qızıl medal əldə edib.

Bu nəticələr Sinyavskayanın Böyük Teatrdakı fəaliyyəti ilə yanaşı beynəlxalq opera mühitində də tanınmasına töhfə verib.

Tamara Sinyavskaya və Müslüm Maqomayev

Tamara Sinyavskayanın Azərbaycanla əlaqəsinin ən tanınmış tərəflərindən biri Müslüm Maqomayevlə ailə həyatıdır.

Sinyavskaya və Maqomayev 1970-ci illərin əvvəllərində tanış olublar və 1974-cü ildə ailə qurublar. Onların nikahı Müslüm Maqomayevin 25 oktyabr 2008-ci ildə vəfatına qədər davam edib.

Müslüm Maqomayev və Tamara Sinyavskaya sovet musiqi mədəniyyətinin tanınmış sənətçi cütlüklərindən biri olub. Onlar müxtəlif konsert proqramlarında birlikdə də çıxış ediblər.

Sinyavskaya sonrakı illərdə də Maqomayevin yaradıcılıq irsinin qorunması ilə bağlı layihələrdə iştirak edib.

Müslüm Maqomayev adına vokal müsabiqəsi

Tamara Sinyavskayanın pedaqoji və ictimai fəaliyyətində Müslüm Maqomayevin adını daşıyan Beynəlxalq Vokalçılar Müsabiqəsi mühüm yer tutur.

O, 2010-cu ildən Müslüm Maqomayev adına Beynəlxalq Vokalçılar Müsabiqəsinə rəhbərlik edir.

Müsabiqə gənc vokalçıların professional səhnəyə çıxışını dəstəkləməklə yanaşı, Müslüm Maqomayevin musiqi irsinin yaşadılması ilə əlaqələndirilir.

Azərbaycanın Xalq artisti

Tamara Sinyavskayanın Azərbaycan mədəniyyəti ilə əlaqələri dövlət səviyyəsində də qiymətləndirilib.

O, 2002-ci ildə Azərbaycanın Xalq artisti fəxri adına layiq görülüb.

2003-cü ildə “Şöhrət”, 2013-cü ildə “Dostluq”, 2018-ci ildə isə “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib.

2023-cü ildə 80 illik yubileyi münasibətilə Tamara Sinyavskaya Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomuna layiq görülüb.

Bu təltiflər onun Azərbaycan və Rusiya arasında mədəni əlaqələrə verdiyi töhfənin qiymətləndirilməsinin göstəriciləridir.

SSRİ Xalq artisti

Tamara Sinyavskaya 1982-ci ildə SSRİ Xalq artisti fəxri adına layiq görülüb.

Bundan əvvəl o, RSFSR-in Əməkdar artisti və RSFSR Xalq artisti adlarını almışdı. Müğənni həmçinin Lenin komsomolu mükafatı və müxtəlif dövlət təltifləri ilə mükafatlandırılıb.

Onun yaradıcılıq irsinin əsas hissəsini opera tamaşaları, romanslar, vokal əsərləri və müxtəlif illərdə lentə alınmış musiqi yazıları təşkil edir.

Pedaqoji fəaliyyəti

Opera səhnəsində uzunmüddətli fəaliyyətdən sonra Tamara Sinyavskaya professional təcrübəsini gənc vokalçılarla bölüşməyə başlayıb.

Hazırda Rusiya Teatr Sənəti İnstitutunda – GİTİS-də Vokal sənəti kafedrasının müdiri və professor kimi fəaliyyət göstərir.

Onun pedaqoji fəaliyyəti vokal texnikasının inkişafı ilə yanaşı opera artistinin səhnə hazırlığı və professional ifaçılıq mədəniyyətinin formalaşdırılması ilə bağlıdır.

Beləliklə, Tamara Sinyavskayanın fəaliyyəti yalnız Böyük Teatr səhnəsindəki uzun opera karyerası ilə məhdudlaşmır. O, həm də yeni nəsil vokal ifaçılarının hazırlanması ilə məşğul olan pedaqoq kimi fəaliyyətini davam etdirir.