tarzən

Tarzən: milli musiqimizin əsas simalarından biri Tarzən tar alətində ifa edən peşəkar musiqiçiyə verilən addır. Azərbaycan milli musiqi mədəniyyətində xüsusi yer tutan tarzənlər muğam sənətinin qorunub saxlanılmasında və inkişaf etdirilməsində mühüm rol oynayırlar. Tarzən yalnız musiqi alətində ifa edən sənətçi deyil, həm də milli musiqi ənənələrini yaşadan, yeni ifa üslubları yaradan və musiqi irsini gələcək nəsillərə ötürən sənət nümayəndəsidir. Tar aləti haqqında Tar Azərbaycan milli simli musiqi alətlərindən biridir. O, əsasən ağacdan hazırlanır və uzun gövdəsi, xüsusi quruluşu ilə seçilir. Tar mizrab vasitəsilə ifa olunur və zəngin səs imkanlarına malikdir. Tar xüsusilə muğam sənətində əsas müşayiət alətlərindən biri hesab olunur. Onun səsi Azərbaycan musiqisinin emosional ifadəsində mühüm rol oynayır. Tarzənin fəaliyyəti Tarzənin əsas fəaliyyəti tar alətində müxtəlif musiqi əsərlərini peşəkar şəkildə ifa etməkdən ibarətdir. O, həm solo ifaçı kimi çıxış edə, həm də xanəndələri və digər musiqiçiləri müşayiət edə bilər. Peşəkar tarzən aşağıdakı bacarıqlara sahib olmalıdır: tar alətində yüksək ifa texnikası; muğamların quruluşunu bilmək; ritm və melodiyanı düzgün hiss etmək; improvizasiya bacarığı; milli musiqi ənənələrini qorumaq. Tarzən və muğam sənəti Azərbaycan muğam sənətində tarzənlərin xüsusi rolu vardır. Muğam ifasında tar, kamança və xanəndə əsas üçlük təşkil edir. Tarzən musiqinin melodik xəttini müşayiət edir, ifanın emosional təsirini artırır və xanəndəyə dəstək verir. Muğam sənətində tarzənin improvizasiya qabiliyyəti böyük əhəmiyyət daşıyır. Hər ifaçı öz üslubu və yaradıcılığı ilə əsərə fərqli yanaşma gətirə bilər. Məşhur Azərbaycan tarzənləri Azərbaycan musiqi tarixində bir çox tanınmış tarzənlər yetişib. Onlar milli musiqinin inkişafına böyük töhfələr veriblər. Sadıqcan tar ifaçılığı tarixində mühüm yer tutur. O, tarın quruluşunda dəyişikliklər etmiş və alətin imkanlarını genişləndirmiş sənətkar kimi tanınır. Əhsən Dadaşov XX əsr Azərbaycan tar məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən biridir. Onun ifaçılıq fəaliyyəti və pedaqoji çalışmaları milli musiqi irsinin inkişafına təsir göstərib. Bəhram Mansurov muğam sənətinin tanınmış simalarından biri olub və Azərbaycan musiqisinin dünyada tanıdılmasına töhfə verib. Tarzən olmaq üçün tələb olunan xüsusiyyətlər Tarzən olmaq uzunmüddətli məşq, musiqi biliyi və böyük səbir tələb edir. Gənc musiqiçilər adətən musiqi məktəblərində tar ifaçılığını öyrənir, daha sonra peşəkar səviyyədə inkişaf edirlər. Yaxşı tarzən yalnız texniki bacarıqlara deyil, həm də musiqinin ruhunu anlama qabiliyyətinə malik olmalıdır. Tarzənlərin Azərbaycan mədəniyyətində rolu Tarzənlər milli musiqi irsinin qorunmasında mühüm xidmət göstərirlər. Onların fəaliyyəti sayəsində muğam, xalq mahnıları və instrumental musiqi nümunələri bu gün də yaşadılır. Tar ifaçılığı Azərbaycan mədəniyyətinin ayrılmaz hissəsidir və tarzənlər bu sənətin əsas daşıyıcıları hesab olunur.