Taxta qapı

Taxta qapı ağac və ağac əsaslı materiallardan hazırlanan, yaşayış, ictimai və digər binalarda otaqları ayırmaq, giriş-çıxışı təmin etmək və məkanın təhlükəsizliyini qorumaq üçün istifadə edilən qapı növüdür. Təbii ağacın rəngi və teksturası taxta qapılara xarakterik görünüş verir. Müasir istehsalda həm bütöv ağacdan, həm də MDF, şpon və müxtəlif mühəndis ağac materiallarından hazırlanan qapılara rast gəlinir.

Taxta qapı nədir?

Taxta qapı anlayışı yalnız bütöv ağacdan hazırlanmış qapıları ifadə etmir. Bazarda təbii ağac qapılarla yanaşı, ağac karkaslı, MDF səthli, şpon örtüklü və kombinə edilmiş konstruksiyalar da mövcuddur.

Qapının quruluşu onun çəkisinə, möhkəmliyinə, səs və istilik izolyasiyasına, nəmə qarşı davranışına və istifadə müddətinə təsir göstərir.

Buna görə zahirən bir-birinə bənzəyən iki taxta qapının daxili konstruksiyası və istismar xüsusiyyətləri fərqli ola bilər.

Taxta qapının quruluşu

Qapı sistemi yalnız açılıb-bağlanan qanaddan ibarət deyil. Onun əsas elementlərinə qapı qanadı, çərçivə, menteşələr, dəstək, qıfıl və digər furnitura hissələri daxildir.

Modeldən asılı olaraq qapının üzərində şüşə, dekorativ panel, oyma və başqa elementlər yerləşdirilə bilər.

Ənənəvi taxta qapılarda çərçivə və panellərdən ibarət konstruksiyalar geniş istifadə olunur. Müasir qapılarda isə daxili nüvə ilə xarici dekorativ səthin müxtəlif materiallardan hazırlanması mümkündür.

Taxta qapı növləri

Taxta qapıları material və konstruksiyasına görə bir neçə qrupa ayırmaq mümkündür:

bütöv ağac qapılar;

şpon örtüklü qapılar;

MDF əsaslı qapılar;

mühəndis ağac konstruksiyalı qapılar;

boş və ya yüngül nüvəli qapılar;

bərk nüvəli qapılar.

Bütöv ağac qapılarda əsas material təbii ağacdır. Şponlu qapılarda isə nazik təbii ağac təbəqəsi MDF və ya başqa əsas materialın üzərinə tətbiq edilə bilər.

Mühəndis ağacından hazırlanan konstruksiyalar müxtəlif ağac qatlarının və ya ağac əsaslı materialların birləşdirilməsi ilə istehsal olunur. Belə quruluş təbii ağacın rütubət dəyişikliklərinə reaksiyasını müəyyən dərəcədə azaltmağa kömək edə bilər.

Daxili taxta qapılar

Taxta qapıların ən geniş istifadə sahələrindən biri ev və digər binaların daxili məkanlarıdır. Yataq otağı, qonaq otağı, iş otağı, dəhliz və digər sahələrdə müxtəlif konstruksiyalı taxta qapılardan istifadə olunur.

Daxili qapı seçərkən görünüşlə yanaşı, qapının çəkisi, açılma istiqaməti, otağın təyinatı və tələb olunan səs izolyasiyası nəzərə alınır.

Hamam və digər yüksək rütubətli sahələrdə istifadə edilən qapılarda materialın və səth örtüyünün nəmə uyğun olması xüsusilə vacibdir.

Taxta giriş qapıları

Taxta qapılar binanın girişində də istifadə edilə bilər. Lakin xarici qapı daxili qapı ilə müqayisədə daha sərt mühit təsirlərinə məruz qalır.

Yağış, günəş, temperatur və rütubət dəyişiklikləri ağacın vəziyyətinə təsir edə bilər. Buna görə xarici taxta qapının materialı, konstruksiyası və qoruyucu səth işlənməsi onun istifadə ediləcəyi şəraitə uyğun seçilməlidir.

Giriş qapısında qıfıl, çərçivə, menteşə və digər furnitura elementlərinin keyfiyyəti də ümumi təhlükəsizlik və istifadə rahatlığı üçün əhəmiyyətlidir.

Təbii ağacın xüsusiyyətləri

Ağac hiqroskopik materialdır. Yəni ətraf havadakı rütubətdən asılı olaraq nəm qəbul edə və ya itirə bilər. Bunun nəticəsində ağacın ölçülərində müəyyən dəyişikliklər baş verir.

Rütubətin ciddi dəyişməsi düzgün hazırlanmamış və ya qorunmamış qapıda şişmə, əyilmə və qapının çərçivəyə ilişməsi kimi problemlər yarada bilər.

Bu səbəbdən ağacın düzgün qurudulması, qapının keyfiyyətli hazırlanması və səthin uyğun şəkildə qorunması taxta qapının istismar xüsusiyyətlərinə birbaşa təsir göstərir.

Taxta qapılarda istifadə olunan ağaclar

Qapı istehsalında müxtəlif ağac növlərindən istifadə etmək mümkündür. Palıd, qoz, şam və digər ağaclar qapı istehsalında rast gəlinən materiallar arasındadır.

Hər ağac növünün sıxlığı, teksturası, rəngi və emal xüsusiyyətləri fərqlidir. Buna görə ağac növü qapının həm görünüşünə, həm çəkisinə, həm də fiziki xüsusiyyətlərinə təsir edir.

Bununla yanaşı, qapının keyfiyyətini yalnız ağac növü müəyyən etmir. Materialın qurudulması, konstruksiya, birləşmələrin keyfiyyəti, səth işlənməsi və düzgün quraşdırma da mühüm rol oynayır.

Şponlu qapı ilə bütöv ağac qapının fərqi

Bütöv ağac qapıda konstruksiyanın əsas hissəsi təbii ağacdan hazırlanır. Şponlu qapıda isə səthdə təbii ağacın nazik təbəqəsindən istifadə edilə, daxili hissə MDF və ya başqa materialdan hazırlana bilər.

Şpon təbii ağac görünüşünü qorumağa imkan verir və müxtəlif konstruksiyaların üzlənməsində istifadə olunur.

Buna görə “taxta görünüşlü qapı” ilə “bütöv ağac qapı” eyni anlayış deyil. Qapının hansı materialdan hazırlandığını müəyyən etmək üçün yalnız xarici görünüşə deyil, onun texniki quruluşuna baxmaq lazımdır.

Taxta qapıya qulluq

Taxta qapının vəziyyətinin qorunmasında səthin təmiz və quru saxlanılması mühüm rol oynayır. Uzunmüddətli nəmlənmə və kəskin rütubət dəyişiklikləri ağac materialına mənfi təsir göstərə bilər.

Lak, boya və digər qoruyucu örtüklər zaman keçdikcə aşına bilər. Xüsusilə xarici şəraitdə istifadə edilən taxta qapılarda səthin vəziyyətini vaxtaşırı yoxlamaq məqsədəuyğundur.

Menteşə, qıfıl, dəstək və digər hərəkətli hissələrin vəziyyəti də qapının rahat açılıb-bağlanmasına təsir edir.

Taxta qapının interyerdə rolu

Taxta qapı funksional tikinti elementi olmaqla yanaşı, interyerin görünüşünə təsir edən dekorativ elementdir. Ağacın təbii teksturası klassik, ənənəvi və müasir interyerlərdə müxtəlif formalarda istifadə edilir.

Qapılar hamar, panelli, şüşəli, oyma naxışlı və müxtəlif səth işləmələri ilə hazırlana bilər. Rəng və dizayn seçimi isə döşəmə, divar, mebel və digər interyer elementləri ilə uyğunlaşdırıla bilər.

Beləliklə, taxta qapının seçilməsində görünüşlə yanaşı onun konstruksiyası, istifadə yeri, rütubət şəraiti, davamlılığı və funksional xüsusiyyətləri birlikdə nəzərə alınmalıdır.